Door het beperkte vliegverkeer zijn er weinig witte condenssporen in de lucht te zien.

Coronacrisis

Dankzij de intelligente lockdown ademen we schonere lucht in

Door het beperkte vliegverkeer zijn er weinig witte condenssporen in de lucht te zien.Beeld ANP

Er hangt minder fijn- en stikstof in de lucht. Dat komt onder andere door het weinige wegverkeer als gevolg van Covid-19, blijkt uit nieuwe cijfers.

Stille straten en uitgestorven autowegen: sinds de corona-uitbraak is het buiten rustiger, en dat komt de luchtkwaliteit ten goede. In maart en begin april wordt er boven Nederland minder fijn- en stikstof gemeten dan in dezelfde periode een jaar geleden. Dat blijkt uit cijfers van het European Environment Agency (EEA), die data bundelde van zo’n drieduizend luchtmeetstations in Europa. In Nederland zijn negen meetpunten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid (RIVM) onderzocht, waaronder in Eindhoven, Den Haag en Utrecht.

Het EU-instituut meet in Nederland lokaal tot wel 80 procent minder stikstofdioxide per week, te weten eind maart in Rotterdam. Landelijk hangt er op weekbasis gemiddeld 25 procent minder stikstof in de lucht ten opzichte van vorig jaar. Voor fijnstof ligt het peil volgens EEA per week gemiddeld zo'n 15 tot 30 procent lager.

Stilstaande auto’s ten tijde van corona zijn een belangrijke reden voor de getemperde vervuiling, aldus Guus Velders, hoogleraar luchtkwaliteit en klimaatinteracties aan de Universiteit Utrecht. Hij doet tevens onderzoek naar luchtkwaliteit en klimaat voor het RIVM. “Andere bronnen van fijn- en stikstof, zoals de industrie en boerensector, lopen grotendeels door.” En de vele vliegtuigen die nu geparkeerd blijven? Gewoonlijk tasten die hogere luchtlagen aan, zegt Velders. “Onze longen merken daar dus niet zoveel van, tenzij je in de achtertuin van Schiphol woont.”

Op de weg is het aanzienlijk minder druk sinds de coronacrisis. Eind maart tellen de Nederlandse wegen maar liefst veertig procent minder auto’s dan het jaar ervoor, zo meldt het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid. Verkeer is verantwoordelijk voor ongeveer driekwart van de stikstofconcentratie in grote steden, zoals in de Randstad, aldus Velders.

Beeld Sander Soewargana

Strakblauwe lucht

Maar, waarschuwt de hoogleraar, de schonere lucht komt niet alleen door minder verkeer. Het weer is ook van grote invloed. “Door de strakblauwe lucht van de laatste weken kan stikstof opstijgen en hoger in de lucht vermengen met andere stoffen. Dat verlaagt de hoeveelheid.”

Vorige lente was dat wel anders. Toen was de hemel bewolkter en bleef er meer stikstof ‘hangen’, legt Velders uit. “Ook daarom is de concentratie dit jaar lager.”

Minder fijn- en stikstof is goed nieuws voor onze luchtwegen zegt Lidwien Smit, universitair docent en onderzoeker milieu-epidemiologie aan de Universiteit Utrecht. Vooral fijnstof is bepalend voor de volksgezondheid. “Het kan betekenen dat er minder astmapatiënten op de eerste hulp belanden.” Op lange termijn kan het een verlaagd risico op longinfecties en hart- en vaatziekten opleveren, zegt Smit.

Maar de onderzoeker wil ook niet te vroeg juichen. “Stille autowegen maken vooral in steden het verschil”, vertelt zij. “Op het platteland is er nu juist meer fijnstof, omdat boeren hun mest uitrijden. Daar zal het effect dus kleiner zijn.” Zijn coronapatiënten nog geholpen met een schonere lucht? “Het risico op het krijgen van corona of de ernst ervan kan inderdaad minder zijn, maar in beperkte mate.”

Lees ook:

Er is ook een winnaar in de coronacrisis: het milieu

De coronacrisis heeft ook gevolgen die niet direct als negatief worden ervaren. Het is stiller (minder verkeer op de weg en in de lucht), het is schoner (minder zwerfvuil, minder vervuiling) en nieuwe groepen ontdekken de natuur.

Nu het land deels stilligt, daalt de stikstofuitstoot

Het kabinet hoopte vorige week een doorbraak te bereiken in het stikstofdossier. Gedurende de week zou er verschillende keren overlegd worden, waarna een aantal vergaande maatregelen zouden worden gepresenteerd. Tot het coronavirus ook die plannen doorkruiste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden