Duurzame 100

D100 #72: Afval bestaat niet

Andrea van de Graaf op haar energieneutrale woonboot.Beeld Frank Straver

Ondernemingen kunnen het verschil maken voor een groenere wereld, vindt Andrea van de Graaf. Dus zette ze voor Haarlemmermeer een groen energiebedrijf en investeringsfonds op.

Ze was al vroeg geïnteresseerd in het klimaatprobleem en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Logisch dus dat Andrea van de Graaf (45) in 1994 haar loopbaan begon bij Greenpeace, waar ze samen met ene Diederik Samsom aan de slag ging. "We waren allebei nog jonkies", lacht Andrea van de Graaf op het dakterras van haar energieneutrale Amsterdamse woonboot. De Directeur van energiebedrijf Tegenstroom en investeringsfonds Meermaker is nummer 72 in de Duurzame 100 van dit jaar.

Zij en Samsom wilden allebei de wereld verbeteren, de een koos uiteindelijk voor de politiek, de ander voor het bedrijfsleven. Want ondernemingen met geld en macht hebben de sleutel in handen voor verbetering van het klimaat, redeneert De Graaf. En de politiek is toch vooral de kunst van het wheelen en dealen. "Ik hoop dat Diederik na zijn politieke carrière weer compromisloos voor duurzaamheid kiest."

Eigenwijs
In 2004 begon zij dus bij Meerlanden, een afvalbedrijf in de regio Haarlemmermeer. "Ik creëerde daar mijn eigen baan", zegt ze. Met haar eigenwijze aanpak wist ze een groene strategie de bestuurskamer binnen te loodsen.

"Dat viel eerst niet zo lekker hoor. Ik maakte er geen vrienden mee", zegt ze. "Collega's zeiden: wij verwerken afval. Dat gaat prima, waarom moet alles plotseling veranderen?" Maar die weerstand maakte plaats voor enthousiasme. Tegenwoordig gaat Meerlanden niet meer te werk als afval-, maar als energiebedrijf. Een circulaire aanpak staat centraal. Dus afval bestaat niet, alles is grondstof. Van gft-afval maakt Meerlanden in een vergistingsinstallatie groen gas. Daar rijden nu de vuilniswagens van Meerlanden op als ze afval, pardon: grondstof, ophalen.

Van de Graaf rijdt zelf ook in een auto op schoon gas. Want als je in je werk bezig bent met duurzaamheid, dan word je thuis ook extra bewust. Trots is ze daarom op haar woonboot. Het is een duurzaam stulpje. Op het dak liggen 28 zonnepanelen. De woonboot gebruik geen gas. Hoe krijg je de kamer dan warm? Daarvoor gebruikt Van de Graaf infraroodpanelen. Die witte platen hangen horizontaal aan het plafond. Ze stralen gericht warmte uit naar beneden. Dat leverde eerst koude benen op, onder de eettafel. Van de Graaf: "Onder het tafelblad hebben we dus ook maar een infraroodpaneel opgehangen." De stralingspanelen werken dankzij de zonnestroom van het dak.

Sinds 2013 is Van de Graaf druk met haar bedrijf Tegenstroom, na een kort uitstapje naar duurzaamheidorganisatie Urgenda. Tegenstroom is een lokaal groen energiebedrijf, opgericht door de gemeente Haarlemmermeer. Bewoners kunnen er stroom en gas afnemen en huurders kunnen er aankloppen om zonnepanelen te huren. Daar betalen ze elke maand een vast bedrag voor dat lager is dan de waarde van de zelf opgewekte stroom. Elfhonderd huizen kregen al zonnepanelen via Tegenstroom.

Beeld Trouw

Groene start-ups
Daarnaast runt Van de Graaf nog het duurzame investeringsfonds Meermaker. Dat is een fonds waar de gemeente Haarlemmermeer 3,3 miljoen euro in stopte, om groene start-ups op weg te helpen. "Tuurlijk, er mislukt wel eens wat. Als álle goede ideeën gelijk een succes worden, dan zouden we allemaal Richard Branson heten, nietwaar?"

De meeste bedrijven die krediet kregen van Meermaker timmeren goed aan de weg om op eigen kracht door te gaan. Samen investeren ze voor 8 miljoen euro in de polder van de Haarlemmermeer, voor duurzame projecten en bedrijven. "Hier ben ik nou goed in", zegt Van de Graaf. "De juiste mensen verbinden en zorgen dat de boel gaat vliegen. Als dat eenmaal is gelukt, dan laat ik het los en stort me op het volgende project."

Dat is bij haar bezigheden in de eigen wijk niet anders. Op een steenworp afstand van haar woonboot nam Van de Graaf het initiatief voor een buurtfruittuintje. Ze regelde bij de gemeente dat de 'plukplaats' er kwam. Er staan allerlei fruitbomen en -struiken in. Voor het grijpen staan: appels, peren, kruisbessen, kiwi's, gele framboosjes. "Zelf kom ik hier eigenlijk weinig", zegt ze. "Ik heb geregeld dat dit tuintje er is, maar het water geven en onkruid wieden? Dat laat ik nu aan anderen over."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden