Natuurfilms

Corona houdt ons binnen, maar Dwaalfilm brengt ons buiten

Beeld Monique Moors

Unieke filmpjes met grote en kleine natuuronderwerpen. ‘Dwaalfilm’ biedt 350 gratis online natuurverhaaltjes die je anders misschien wel was misgelopen.

Er is een aantal plekken in ­Nederland waar de natuur haar gang kan gaan, waar de mens zich weinig met haar ontwikkeling bemoeit. Waar de natuur groots en overweldigend is of waar juist het ­bijzondere in het kleine is te vinden. Bekende plekken soms, als de Waddenzee, maar ook onbekende, zoals het twintig hectaren grote Eiland van Brienenoord, pal onder de beroemde brug bij Rotterdam.

Al bijna 25 jaar lang legt natuurfilmster ­Monique Moors de natuur van die plekken vast, in elke keer anderhalve minuut film. Soms is de hoofdrol voor een kudde paarden. Of zie je hoe bevers als waterbouwkundig ingenieurs de waterstand in ‘hun’ moerasgebieden regelen. Een andere keer gaat de aandacht uit naar de wind die op een poëtische manier het landschap vormgeeft. Het zijn verhalen die je waarschijnlijk zelf was misgelopen, maar waarvan je nu gewoon thuis online kunt ­genieten.

Moors heeft een achtergrond als grafisch ontwerpster. Met het maken van natuurfilms had ze geen enkele ervaring. Toch werd ze destijds door ­ARK Natuurontwikkeling en het WNF gevraagd een beeldverhaal te maken over het veranderende rivierlandschap. “Ik was met stomheid geslagen door de rijkdom die de natuur biedt. Ik bleef maar beelden maken. De ene dag een plant die ging bloeien, dan een muis die zoekt naar iets te eten. Iedere dag had ik een klein verhaaltje klaar”, vertelt Moors. Zo ontstond een groot archief van korte natuurfilms. Een verzameling van plekken waar de natuur zichzelf ontwikkelt. “Daar waar de controle over de natuur is losgelaten, heeft de natuur een grote veerkracht waarin van alles gebeurt”, zegt Moors.

Een landschap waarin alles bij elkaar komt

Zo is ‘Dwaalfilm’ ontstaan. Op de website dwaalfilm.eu kan iedereen, natuurliefhebber of niet, eventjes verdwalen door wat de Nederlandse natuur te bieden heeft. De website is ­interactief. De kijker kan zich er laten meenemen langs panoramabeelden waar achter elke boomstronk of elk beekje een filmpje schuilt. Wie het prettiger vindt om een geografisch overzicht te houden, kan via kaarten het gebied verkennen. Zo is te zien waar de beelden ­gemaakt zijn, wat uitnodigt om zelf – als dat weer kan – ter plekke een kijkje te nemen.

De vormgeving van de website draagt bij aan de boodschap van Moors: “Alles heeft met elkaar te maken. Met de panorama’s willen we het geheel laten zien, en niet alleen de losse filmpjes. Het zijn geen losse verhalen, maar een landschap waarin alles bij elkaar komt.”

Dwaalfilm is een onafhankelijk, niet-commercieel initiatief van Rombus Natuurfilms. De site is gratis te bezoeken en het platform is verschoond van advertenties. Geld voor de minidocumentaires komt van sponsors als het Waddenfonds, de Postcodeloterij en een reeks natuurorganisaties. Bijna alle beelden op Dwaalfilm zijn door Moors zelf geschoten. Daarmee kan ze het beste vasthouden aan het oorspronkelijke idee. Naast het vaste productieteam worden de video’s soms verrijkt met inbreng van een expert, bijvoorbeeld een bodemdeskundige, dichter of vogelspotter. Ook lokale natuurgidsen spelen een rol.

“We leven in een ongelooflijk afwisselend land met veel eigenheid. Ik merk dat, bijvoorbeeld in media, best weleens negatief naar de natuur gekeken wordt. Er ligt een accent op wat er mis gaat; op soorten die verloren gaan. Hoe belangrijk het ook is dat organisaties daar aandacht aan besteden, er mag ook wel eens gekeken worden naar wat er wél is”, benadrukt Moors. “En om dat te zien, hoef je dus niet eens de deur uit.”

“Het tempo in de natuur ligt veel lager dan in het dagelijkse leven, waar sociale media, ons werk en onze omgeving invloed hebben op ons ritme. We doen er alles aan om altijd verbonden te zijn, maar dat vergt ook iets van ons. Als je iets van de natuur wil zien, moet je daar de tijd voor nemen”, weet Moors. Ze spreekt uit ervaring. “Als ik aankom bij een filmlocatie zit mijn sprintje om de trein te halen en de stress of ik al mijn spullen wel bij me heb nog in mijn hoofd. Het kan soms een halve dag kosten om mijn rust terug te vinden.”

Dieren en de natuur laten zich hierdoor niet afleiden. Misschien moeten wij dat ook minder doen? De coronacrisis zou daar wel eens bij kunnen helpen, denkt Moors. “Sinds het begin van deze crisis kunnen we ons niet meer zo makkelijk en snel verplaatsen. Met de lente gaan Nederlanders op zoek naar andere dingen om te doen. Een citytrip Parijs zit er niet meer in. Misschien gaan mensen zich dan eindelijk focussen op wat je wel kunt doen: ­genieten van de natuur. Of dat nou in het bos is of thuis op de bank.”

Lees ook: 

Ruben Smit maakte de allereerste natuurfilm over het wad

Hij heeft er vijf jaar aan gewerkt, 300 dagen gedraaid, 500 uur aan filmmateriaal vastgelegd. Ruben Smit liet de camera samensmelten met de Wadden.

Een stervend veulen in de hoofdrol

De Oostvaardersplassen zijn het minst toegankelijke én het meest besproken reservaat van Nederland. Wandelaars moeten aan de randen toezien hoe de wildernis haar tol eist, vooral als de grazers het einde van de winter niet halen. De grootste natuurfilm ooit in Nederland gemaakt, geeft het publiek eindelijk toegang tot het hele verhaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden