Compenseren voor het klimaat, daar heeft de planeet niets aan

Beeld Sander Soewargana

Alle goede bedoelingen ten spijt blijft de mens het milieu schaden en het klimaat veranderen. De reden, zegt de Zweedse psycholoog Patrik Sörqvist, is dat de mens niet is toegerust om met milieu en klimaat om te gaan. 

Wat de mens doet heeft gevolgen voor milieu en klimaat, maar die gevolgen ondervindt hij niet aan den lijve. Om toch richting te geven aan zijn gedrag valt de mens terug op een moreel kompas dat voor heel andere doeleinden is gemaakt. Met dramatische gevolgen, schrijft Sörqvist in vakblad Frontiers in Psychology.

Vliegen voelt fout, maar iemand die sinds kort met de fiets naar zijn werk gaat, schijnt daar minder last van te hebben. Mensen die net een winkelkar vol groene producten hebben gekocht, malen daarna niet om een leugentje of bedrog. En de man die thuis geen vlees meer snijdt, voelt zich gerechtigd om met de auto naar zijn werk te gaan. Morele boekhouding, het optellen en aftrekken van goed en fout, is de mens eigen. En die eigenschap heeft zich geëvolueerd, zegt Sörqvist, omdat morele boekhouding cruciaal is in de omgang met andere mensen. 

In het sociaal verkeer moet je goed tegen fout kunnen wegstrepen, en het weer goedmaken met iemand die je kwaad hebt gedaan. Maar je kunt de planeet geen knuffel geven en daarmee de schade opheffen van al die broeikasgassen. Overheden en bedrijven moet daarom eens ophouden met al die campagnes voor compenserend groen gedrag, zegt de Zweedse psycholoog. Als je aanbiedt een boom te planten voor iedere vlucht, blijven mensen vliegen. In een ‘gegarandeerd klimaatneutraal hamburgerrestaurant’ blijven mensen hamburgers eten. 

Als je niet uitkijkt, zegt Sörqvist, wordt de schade aan milieu en klimaat niet kleiner maar groter. Hoe lastig ook, het is beter mensen op etiketten en in campagnes te laten zien wat hun keuzes doen met milieu en klimaat, dan ze met goedmakertjes een alibi te verschaffen. TROUW

Lees ook: 

Duurzaam mag best meer kosten, als het geld maar goed terechtkomt

Consumentenonderzoeken over duurzaamheid lijken elkaar vaak tegen te spreken. Toch zijn er rode lijnen te ontdekken. Zo zijn er weinig echte weigeraars en duidelijkheid over het effect van duurzame producten helpt de consument te overtuigen, blijkt uit enquêtes van de laatste maanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden