'Kom van dat gras af'

Burgers komen in verzet: de verspreiding van rubberkorrels in de natuur moet stoppen

De rubberen korreltjes die verwerkt zijn in kunstgrasvelden veroorzaken water- en bodemvervuiling. Beeld ANP

Een groep burgers komt in actie tegen de verspreiding van rubberkorrels  in de natuur. Beheerders van kunstgrasvelden riskeren nu boetes van duizenden euro’s.

Tien Nederlandse gemeenten kunnen vandaag 23 handhavingsverzoeken tegemoetzien. De stichting ‘Kom van dat gras af’ wil dat de gemeenten, van Assen tot Blaricum, optreden tegen beheerders van kunstgrasvelden waarvan de rubberkorrels terechtkomen in de natuur. De rubberkorrels (van vermalen autobanden) bevatten zink, minerale olie en kobalt die, zo blijkt uit onderzoek van het RIVM, schade toebrengen aan de bodem en het grondwater. Van ieder kunstgrasveld verdwijnt naar schatting jaarlijks een hoeveelheid korrels die gelijkstaat aan tientallen autobanden. Omdat het verboden is de bodem te vervuilen, hebben beheerders van kunstgrasvelden de plicht ervoor te zorgen dat de rubberkorrels zich niet verspreiden.

‘Kom van dat gras af’ heeft de bekende ‘afvaladvocaat’ Rogier Hörchner uit Breda in de arm genomen. De stichting voelt zich gesterkt door een uitspraak van de rechter in Rotterdam. Die veroordeelde eind vorig jaar de beheerder van kunstgrasvelden in de gemeente Enschede tot een boete van tienduizend euro (waarvan de helft voorwaardelijk) wegens het niet voorkomen van de verspreiding van rubberkorrels. De korrels bleken tot op vijftien meter van het speelveld in de bermen te liggen. Voorzorgsmaatregelen om dit te voorkomen, zoals schoonloopborstels, ontbraken of waren niet goed onderhouden.

‘Geen heksenjacht op sportverenigingen’

De zaak was voor de rechter gekomen nadat milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux in 2017 aangifte had gedaan tegen de beheerder van de Enschedese velden. De milieuorganisatie zei na de gewonnen zaak dat ze niet van plan was een ‘heksenjacht’ te openen op sportverenigingen met kunstgrasvelden. Recycling Netwerk hoopte vooral dat de producenten van kunstgrasmatten zouden stoppen met het gebruik van rubberkorrels. Die zorgen er weliswaar voor dat een bal zich op een kunstgrasveld zo veel mogelijk hetzelfde gedraagt als op een voetbalveld van echt gras, maar om dat te bereiken zijn er ook milieuvriendelijker alternatieven beschikbaar, zoals kurk.

Nu heeft stichting ‘Kom van dat gras af’ alsnog de handschoen opgenomen en in tien gemeenten 23 locaties vastgesteld waar rubberkorrels buiten het kunstgrasveld terechtkomen. De stichting, die zich presenteert als spreekbuis van ouders van op kunstgras sportende kinderen, is al langer bezorgd over de rubberkorrels. Zo vroeg ze aandacht voor de mogelijke risico’s voor de menselijke gezondheid van de korrels. Uitvoerig onderzoek door het RIVM leidde tot de slotsom dat dit gevaar beperkt is. 

Volgens advocaat Hörchner maakt de stichting zich ook al langer zorgen over de milieuschade van de rubberkorrels, en is de Rotterdamse uitspraak ‘een steun in de rug’. “De rechter oordeelde vorig jaar slechts dat er rond het veld in Enschede onvoldoende voorzorgsmaatregelen waren genomen. Maar het probleem is breder: onderzoek bewijst dat de bodem onder en naast kunstgrasvelden wordt verontreinigd door tal van schadelijke stoffen uit de korrel. Opruimen en vegen helpt niet.”

Korrels weg van alle tweeduizend kunstgrasvelden

De inzet van de stichting, zegt Hörchner, is dat de rubberkorrels op álle tweeduizend kunstgrasvelden in Nederland worden vervangen door een milieuvriendelijk alternatief.

Sommige Nederlandse regio’s lijken  doordrongen van het probleem dat de rubberkorrels vormen. Zo roept de omgevingsdienst West-Holland gemeenten in haar werkgebied (de omgeving van Leiden) op om goed af te wegen wat financieel de beste keuze is: de kosten betalen van het opruimen van bodemverontreiniging of de rubberkorrels op sportvelden vervangen door duurder kurk.

De tien aangeschreven gemeenten hebben acht weken de tijd om te reageren op het handhavingsverzoek. Doen zij dat niet, dan kan ‘Kom van dat gras af’ hen in gebreke stellen. Vervolgens kan de stichting de gang naar de rechter maken.

Lees ook: 

Voetbalclubs riskeren boetes wegens vervuilende kunstgraskorrels
Omdat het verboden is de bodem te vervuilen, moeten beheerders van kunstgrasvelden ervoor te zorgen dat de rubberkorrels zich niet verspreiden. Wegens het niet naleven van deze plicht is de beheerder van sportvelden van de gemeente Enschede veroordeeld tot een boete van 10.000 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden