Mancozeb

Brussel wil gevaarlijk landbouwgif verbieden; onzin, zegt de fabrikant

Beeld ANP

In Brussel ligt een ontwerpbesluit klaar om mancozeb te schrappen van de lijst met toegestane bestrijdingsmiddelen.

Binnen de Europese Commissie wordt gewerkt aan een verbod van het bestrijdingsmiddel mancozeb. Er zijn te veel zorgen over de veiligheid van de schimmelbestrijder, die sinds 1961 op de markt is en op grote schaal in Nederlandse akkerbouw wordt gebruikt. Bij dierproeven is aangetoond dat mancozeb hormoonverstorende eigenschappen heeft en neurologische afwijkingen veroorzaakt, zoals de ziekte van Parkinson. De Nederlandse fabrikant bestrijdt dit.

In Brussel ligt een ontwerpbesluit van het directoraat-generaal gezondheidszorg (Sante) klaar om mancozeb te schrappen van de lijst met toegestane bestrijdingsmiddelen. Dit document is nog niet openbaar gemaakt. De lidstaten moeten nog hun oordeel geven. Eerder had het Europees Parlement al op een verbod aangedrongen, maar de Europese Commissie besloot desondanks de vergunning voor mancozeb met een jaar te verlengen tot 31 januari 2021.

‘De discussie is vooral emotioneel’

Fabrikanten van bestrijdingsmiddel proberen intussen met een krachtige lobby in Brussel een verbod tegen te houden. Zowel de industrie als de agrarische sector worden zwaar getroffen als producten met de werkzame stof mancozeb wegvallen. Manzoceb is veruit het meest gebruikte middel in Nederland tegen schimmels en bacteriën, 1,4 miljoen kilo in 2016. Het wordt onder meer toegepast in de teelt van aardappelen, tulpen, uien en lelies. Uit onderzoek blijkt dat op het platteland de ziekte van Parkinson vaker voor komt. 

“Het is een relatief onschuldig en onschadelijk middel”, zegt Jeroen Voorbraak, directeur van UPL in Breda. Het bedrijf is wereldwijd marktleider voor producten met mancozeb. Volgens Voorbraak is niet aangetoond dat mancozeb de ziekte van Parkinson veroorzaakt of hormoonverstorende eigenschappen heeft. “De discussie is vooral emotioneel en niet op basis van wetenschap. Als dit middel verboden wordt zullen boeren andere middelen inzetten die mogelijk schadelijker zijn.”

Beeld Louman & Friso

Ratten kregen kanker door het middel

Volgens de Europese milieuorganisatie Pesticide Action Network (PAN) werd in een Italiaanse studie uit 2002 in 150 ratten al aangetoond dat mancozeb kanker veroorzaakt. “Manzoceb is ooit toegelaten op basis van een ondeugdelijk en verouderd systeem. Er is twintig jaar wetenschappelijk bewijs nodig geweest om Europa zover te krijgen om over een verbod na te denken. Dat is schandalig”, aldus Hans Muilerman van PAN Europe.

Het EU-agentschap voor chemische stoffen ECHA waarschuwde in 2018 dat mancozeb aantoonbaar schade oplevert aan het voortplantingssysteem. Nederland verzette zich om die reden tegen verlenging van de markttoelating van mancozeb, maar dat was vergeefs. De Parkinson Vereniging vroeg in december aan minister Schouten (Landbouw) om een direct verbod op mancozeb. Schouten reageerde niet op dat verzoek, maar vroeg wel aan de Gezondheidsraad discussie over Parkinson en landbouwgif mee te nemen in een advies over blootstelling van omwonenden van landbouwpercelen aan bestrijdingsmiddelen. Dit advies wordt in juni verwacht.

Fabrikant UPL voert een intensieve lobby om mancozeb in de markt te houden. Volgens een verklaring van de firma gebruiken boeren al tientallen jaren mancozeb zonder problemen. Het bedrijf zegt met een concurrent, de Indiase fabrikant Indofil Industries, te werken aan een nieuwe wetenschappelijke studie die moet aantonen dat mancozeb geen gezondheidsschade veroorzaakt. Verder wordt er volgens UPL door EU-lidstaat Griekenland gewerkt aan een herziening van de rapportages over mancozeb. “Wij vertrouwen er op dat mancozeb op de markt zal blijven”, aldus de verklaring.

Lees ook:

Trillende handen, dementie, depressie: landbouwgif is zo onschuldig niet

De Gezondheidsraad werkt aan een advies over risico’s van bestrijdingsmiddelen. Minister Schouten (landbouw) wil dat de raad ook kijkt naar de relatie tussen landbouwgif en de ziekte van Parkinson. Niet zonder reden.

Bij de buren van de lelieteler daalt een nevel van pesticiden op de trampoline neer

Meten = Weten is een initiatief van burgers die bezorgd zijn over het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de lelieteelt in Drenthe. Ze vroegen medeburgers bij te dragen aan een bodemonderzoek. Er was 1500 euro nodig. In korte tijd was er 7400 euro binnen.‘Die pesticiden maken mensen onzeker.’

Hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen nog volop gebruikt 

Bestrijdingsmiddelen met hormoonverstorende eigenschappen worden in de Nederlandse landbouw nog volop gebruikt, blijkt uit verkoopcijfers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden