Wegennet

Bredere snelweg slibt weer dicht

De A1 bij Muiden, waar extra rijbanen kwamen Beeld Hollandse Hoogte

De filedruk werd even minder in de economische recessie en na de recente forse inspanningen van de asfalteermachines. Maar binnenkort staan al die extra rijbanen weer vol.

Nederland leek op de goede weg met het oplossen van de filedruk. Toch konden automobilisten en beleidsmakers de afgelopen jaren maar kort van dit geluk proeven. Het land ligt vol verkeersaders die snel weer dreigen dicht te slibben. Al die nieuwe rijstroken, zoals de verbreding van de A1 bij Muiden van zeven naar twaalf banen, ten spijt.

Doordat de overheid bereid was bijna zevenhonderd kilometer nieuw asfalt aan te leggen, leek het vanaf 2010 eindelijk wat rustiger te worden op de Nederlandse wegen. Maar nu de welvaart weer voorzichtig groeit, doemt een scenario op waarbij de infrastructuur zijn maximale capaciteit bereikt. Vooral in de spitsuren. Dat geldt ook voor het openbaar vervoer, ondanks verwoede pogingen van de NS de drukte in treinen te verminderen.

Inhaaleffect

Automobilisten ervaren de komende vijf jaar een toename van het reistijdverlies (het aantal uren dat alle weggebruikers samen extra moeten reizen) van bijna 40 procent, ten opzichte van 2015, berekende het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), het onderzoeksorgaan van het ministerie van Infrastructuur en Milieu deze week. "Veel van de nu geplande weguitbreidingen worden pas na 2021 opgeleverd", zegt onderzoeker Jan Francke van het KiM.

Vorig jaar steeg het reistijdverlies al met 22 procent. Daar komt dit jaar nog eens 14 procent bovenop, verwacht het Kim. Zijn we ineens weer met z'n allen in de auto gestapt?

Gedeeltelijk wel, zegt vervoerseconoom Erik Verhoef van de Amsterdamse Vrije Universiteit. "Nu de recessie achter ons ligt, ontstaat een inhaaleffect. Er is meer woon-werkverkeer en vrachtvervoer."

Andere oplossingen

Het KiM wijdt de toename van het reistijdverlies in 2015 aan een lagere brandstofprijs (4 procent), meer zakelijk verkeer (4 procent), lokale toename in het autoverkeer (4 procent) en een groter effect van ongelukken (1 procent). Dan blijft er nog 9 procent over die het Kennisinstituut moeilijk kan verklaren en verder moet onderzoeken. Het kan komen doordat het wegennet gevoeliger wordt voor kleine en lokale veranderingen in de verkeersomvang. De files staan niet meer alleen bij de beruchte knelpunten, zegt Francke. Dat de filedruk niet nog veel sneller toeneemt is met name te danken aan de uitbreiding van het hoofdwegennet in de Randstad. Maar er zijn ook andere oplossingen, die vooral in combinatie met extra asfalt goed werken. Vervoerseconoom Verhoef noemt de kilometerheffing. "Niet een vlakke wegenbelasting, maar een betaling naar gebruik, afhankelijk van drukte. Logisch dat politieke partijen dat nu weer opperen."

Ook denkt hij aan dynamische maximumsnelheden, het stimuleren van thuiswerken en flexibele werktijden. Een grootschalige overstap op het openbaar vervoer is zeker op korte termijn moeilijk op te vangen, zegt hij. "Reizigers in de Randstad vinden het in de trein al druk genoeg."

Het KiM (dat geen beleidsadviezen geeft) en Verhoef zien voor de populaire elektrische fiets een rol weggelegd in de strijd tegen vollopende autowegen. Verhoef: "Als de overheid investeert in een netwerk van fietssnelwegen kan een e-bike-bezitter de afstand tussen Amsterdam en Utrecht snel overbruggen. Die maakt de actieradius van een fiets veel groter."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden