Ocean Cleanup

Boyan Slats zeebezem veegt niet alleen plastic, maar ook zeedieren op

Afval, verzameld in de zeebezem van Boyan Slat. Tussen de troep zitten volgens een biologe ook veel drijvende zeediertjes Beeld The Ocean Cleanup

De Ocean Cleanup vangt ook drijvende zeediertjes, waarschuwt een bioloog. 

De drijvende zeebezem van Boyan Slat vangt op vrij grote schaal drijvende diertjes die in de bovenste laag van oceaanwater leven. Dat heeft nu nog weinig effect omdat zijn project nog in de experimentele fase zit. Maar het wordt een bedreiging voor het zeeleven als de Ocean Cleanup gaat opschalen, zegt Rebecca Helm, die als biologe verbonden is aan de universiteit in Asheville in de Amerikaanse staat North-Carolina.

Helm uitte begin dit jaar al kritiek op de aanpak van Slat. Na het bekijken van nieuwe foto’s van rommel die met het drijvende systeem uit het water zijn gehaald, concludeert de biologe dat er tussen het plastic nogal wat ‘neuston’ zit, de verzamelnaam voor drijvende dieren die zich laten meevoeren door oceaanstromingen. Het gaat dan om kwallen en andere weekdieren, kreeftachtigen, kleine insecten en jonge vis. Het zijn dieren die door vissen, vogels, maar ook door zeeschildpadden worden gegeten.

In de rode crikels zitten volgens Helm zeediertjes in de veegarm van Boyan Slat: 

Slat laat via woordvoerder Eline Weltevreede weten dat er inderdaad ‘enkele neuston’ - poliepen (Velella) en zeeslakken (Janthina) vooral - zijn aangetroffen in het veegsysteem. Sommigen werden gevonden op de drijvende troep die uit de oceaan werd gevist, wat er volgens Weltevreede op wijst dat de diertjes mogelijk al aan het afval vast zaten voordat ze in de bezemarm werden gevangen. Volgens haar komen de bijvangsten overeen met wat werd voorspeld bij een milieu-effectbeoordeling die vooraf is gemaakt. “Hoewel we er niet blij mee zijn, zijn we niet verrast door de waarnemingen. We verwachten nog steeds dat de impact minimaal blijft.”

Rebecca Helm is er niet gerust op. “Ik heb de milieu-effectbeoordeling van de Ocean Cleanup gelezen en gesproken met de wetenschapper die dat document heeft opgesteld. Ik ben er zeker van dat zij vooraf niet de risico’s voor neuston hebben meegenomen. Zodra zij opschalen en honderden van dit soort objecten in zee gaan plaatsen, zal dit gevolgen hebben. Ze zullen dan miljoenen dieren vangen.”

Er is nog weinig bekend over het gedrag van grote plakken neuston die op zee drijven. Volgens Helm ligt de vangarm van de Ocean Cleanup precies op een plek waar die neuston-eilanden ontstaan. Ze wijst erop dat er één bijzondere soort drijvende zeenaaktslak (Glaucus atlanticus) is die alleen wordt gevonden op plaatsen in de oceaan waar ook grote hoeveelheden plastic soep drijven.

Weltevreede meldt dat de Ocean Cleanup onafgebroken de werking van het systeem volgt. “Het is nog in ontwikkeling. We blijven de technologie en het ontwerp verbeteren. Doel blijft om de vangst aan plastic te maximaliseren en de bijvangst te minimaliseren. Maar wat ook opvalt is dat wij veel zeedieren hebben gezien die op één of andere manier al vast zaten aan drijvend plastic.”

Lees ook: 

Boyan Slat: Zeebezem werkt nu wel

Na eerdere tegenslagen is er nu goed nieuws over de drijvende ‘zeebezem’ van de Nederlandse uitvinder Boyan Slat: de test met prototype System 0001/B is goed afgelopen. 

Plastic soep-ontdekker Moore houdt hoop - maar heeft geen goed woord over voor Boyan Slat

Charles Moore, inmiddels de zeventig gepasseerd, ontdekte in 1997 de plastic soep: een brij van grote en kleine stukken plastic die zich in de loop der jaren door de stroming van de zee heeft verzameld op een plek in de Stille Oceaan. Inmiddels is die soep naar schatting zo groot als Spanje. Hij is kritisch op het project van Boyan Slat.

Brandnetels van de zee

De eerste kwallen die in de lente aanspoelen, zijn blauwe haarkwallen, schreef Koos Dijksterhuis in mei 2009.  Twee weken geleden vond ik ze al veel op het strand. Ze kunnen diepblauw worden, blauwer dan de blauwste zee, blauwer dan de blauwste zeepaddestoel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden