Groene Dijkbewoners

Bomen op dijken vertellen het verhaal van een verdwijnend landschap

Populier, Oostdijk, HeerhugowaardBeeld Loek Buter

Fotograaf Loek Buter maakt verrassende portretten van bomen op dijken. Een oer-Hollands fenomeen, zegt hij. Nog wel.

“Dit is het verhaal van een verdwijnend landschap”, zegt fotograaf Loek Buter (37) over zijn serie Groene Dijkbewoners. De serie bestaat uit portretten van een oer-Hollands fenomeen: bomen op dijken, uit­torenend boven een terrein dat is opgetrokken uit tinten grijs, blauw en groen.

Buter fotografeert het liefst dingen die letterlijk op zijn pad komen. Een ideale dag bestaat voor de fotograaf uit het kiezen van een willekeurig punt op de kaart en dan, hup, camera mee, rijden maar. Wat hem onderweg aanspreekt wordt vastgelegd, het eindpunt is bijzaak.

Hij was meteen getroffen door de aanblik van de bomen die op de dijk de elementen trotseren. En, zag hij in de buurt van zijn woonplaats Heerhugowaard, er zijn steeds minder van deze dijkreuzen. Bomen betekenen namelijk vaak een gevaar voor de veiligheid van de dijk. En dus moet de boom gekapt of geknot worden. 

‘Bomen en waterveiligheid gaan vaak niet goed samen’

“Bomen en waterveiligheid gaan vaak niet goed samen”, beaamt waterschapsmanager Gerard de Groot van het waterschap Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier waar Buter zijn foto’s maakte. Vooral natte winters en droge zomers zijn een uitdaging. Als het veel regent, staat de boom minder vast in de grond en kan hij omvallen. In hete, droge zomers trekt de boom al het water uit de grond en kan de dijk instabiel worden. Vooral de zomer van 2018 was taai voor het dijkbeheer, zegt De Groot. “We zijn tot ver in 2019 bezig geweest met de gevolgen van de droogte toen.”

Meidoorn, Nieuwedijk, Sint MaartenBeeld Loek Buter

Ziet de waterschapsman daarin de invloed van klimaatverandering? “Ik ben geen klimatoloog, maar voor de waterveiligheid houden we wel rekening met drogere dijken en hoger water.” De Groot wil graag nuanceren dat er steeds minder bomen in zijn waterschap zijn. “Een boom verdwijnt nooit écht”, zegt hij. “Als er een boom gekapt moet worden plant het waterschap een nieuwe boom op een andere plek. Alle bomen krijgen een paspoort mee waarin hun soort beschreven staat. Het is de bedoeling dat de nieuwe boom de functie van de oude boom overneemt.”

Fotograaf Buter wordt vooral getroffen door de esthetische functie van de bomen. “Ze hebben echt karakter”, zegt hij. Neem bijvoorbeeld die boom die aan één kant helemaal kaal is (zie de foto boven dit artikel). “Die staat aan het begin van een bosje, als een soort aanvoerder.”

Die boom is nu gekapt, weet Buter. Hij vormde een te grote bedreiging voor de dijk. Jammer, vindt Buter. “Een stukje schoonheid is verdwenen.”

Zondag is een spannende dag voor het waterschap

Waterschapsmanager De Groot ziet dat mensen steeds vaker ‘gehecht’ zijn aan bomen in hun omgeving. “Achter elke boom staat nu een burger”, zegt hij. Maar dat is niet erg. “We leggen graag uit waarom we een boom moeten kappen.”

Zondag is een spannende dag voor het waterschap. Dan trekt ‘superstorm’ Ciara over ons land. Reden voor De Groot en zijn mensen om de dijkbomen extra goed in de gaten te houden. “Als een boom valt is dat een risico.” Maar het waterschap doet er alles aan om bomen te behouden, verzekert hij. “Bomen zijn vooral een lust, niet een last.”

Lees ook: 

Museum Rijswijk toont dode bladeren als kunst en als metafoor voor menselijke relaties

Elke week kiest Trouw uit een museum de blikvanger die we niet mogen missen. Vandaag: de kastanjeboom van Museum Rijswijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden