Geen afzet

Boeren zitten met een stuwmeer aan slachtvee; waar moeten hun kalveren heen?

Doordat restaurants zijn gesloten, is de vraag naar kalfsvlees ingestort. Boeren kunnen hun slachtrijpe dieren niet kwijt. Beeld ANP

De coronacrisis zorgt voor grote problemen in de veehouderij. Nu de horeca is gesloten ontstaat er een crisissituatie bij vleesbedrijven, die plots geen afzetmogelijkheid meer hebben, stelt de Centrale Organisatie voor de Vleessector. 

Vooral in de kalverhouderij is de situatie ernstig, volgens de organisatie. Er dreigt hier een stuwmeer van slachtdieren te ontstaan. Nu restaurants geen entrecote of kogelbiefstuk meer kunnen serveren, is de vraag naar kalfsvlees grotendeels weggevallen. Dit relatief dure vlees wordt weinig in supermarkten verkocht.

Kalverhouders zitten nu met levende dieren waarvoor geen bestemming is. “Wij produceren blank kalfsvlees dat naar landen als Spanje, Griekenland en Italië gaat”, zegt kalverhouder Evelien Smit uit Nieuweroord in Drenthe. “Van de slachterij horen we dat er veel orders zijn afgezegd.” Vlees van al geslachte dieren wordt opgeslagen in vrieshuizen.

Slachterijen kiezen er nu, bij gebrek aan afzetmogelijkheden, voor om minder dieren te slachten. Het gevolg is dat slachtrijpe dieren op de boerderij moeten blijven. “Dat kan een week of twee”, zegt Smit. “Daarna is een kalf zo oud dat het vlees niet meer blank is, maar rosé. Daar wordt een lagere prijs voor betaald.”

Een groter dier, dat geeft problemen

Daarbij heeft een groter dier meer voer en water nodig, wat kosten geeft. Een groter dier produceert ook meer mest, die afgevoerd moet worden. En een groter dier neemt meer ruimte in, waardoor de wettelijke dierenwelzijnseisen in het gedrang kunnen komen als er per dier te weinig bewegingsruimte overblijft.

Kalverhouder Bert Blom uit Didam (Gelderland) vreest voor zijn voortbestaan, zegt hij. Elke tien weken laat hij een koppel kalveren slachten, waarna het rosé vlees naar restaurants in de regio gaat. De restaurants zijn op last van de regering gesloten, waardoor de dieren nu noodgedwongen op zijn boerderij blijven.

Dat heeft weer gevolgen voor de volgende schakel in de kalverketen: de melkveehouder. Om melk te produceren, moet een koe elk jaar een kalf krijgen. Een vaarskalf kan zelf melkkoe worden, maar een stierkalf geldt in de melkveehouderij als een restproduct. Als overbodige kalveren niet naar de kalvermesterij kunnen, omdat die nog vol zit, moeten ze bij de melkveehouder blijven.

“Die is daar niet op ingesteld”, zegt Evelien Smit. “En bovendien mag het vaak niet eens, want een melkveehouder is gebonden aan fosfaatrechten. Als hij meer dieren houdt, produceert hij meer fosfaat. Dan overtreedt hij de wet.”

‘Wat goedkoop is, vindt zijn weg wel’

Daarom, zegt Bert Blom, hebben Nederlandse kalverhouders afgesproken dat ze de kalfjes van Nederlandse melkveehouders zoveel mogelijk zullen afnemen. De prijs die ervoor wordt betaald, is sinds het uitbreken van de coronacrisis gekelderd: vier weken geleden kostte een kalf ruim boven de honderd euro, nu nog vijftig. 

De import van kalveren, uit landen als Ierland en Duitsland, verwacht Blom, zal tot stilstand komen. Waar Duitse en Ierse melkveehouders dan naar toe moeten met hun kalveren, weet Blom zo ook niet. “Maar wat goedkoop is, vindt uiteindelijk wel zijn weg.”

Zelf probeert Blom via zijn boerderijwinkel nog zoveel mogelijk vlees uit de vriezer rechtstreeks aan particulieren te verkopen, maar het aanbod is groter dan de vraag.

De Centrale Organisatie voor de Vleessector hoopt dat minister Schouten van landbouw kalverhouders met afzetproblemen financieel tegemoet wil komen. De Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer heeft Schouten gevraagd om tijdelijk fokbeperkingen in te stellen om te voorkomen dat stallen overvol raken. De minister heeft daar nog niet op gereageerd.

Lees ook:

Corona maakt de aardappel onverkoopbaar

Het sluiten van horecagelegenheden treft voedselproducenten hard. Zij kunnen hun producten niet kwijt aan hun vaste afnemers.

Is een burger van biet en erwten net zo lekker als het echte stukje vlees?

De plantenburger rukt op in de Nederlandse keuken. De vegamarkt groeit. Maar kunnen in een restaurant de vleesvervangers concurreren met het echte stukje vlees?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden