Beeld Trouw

Column Esther Bijlo

Bill Gates wil de fossiele industrie te vriend houden

Het is complete tijdverspilling om beleggers te bewegen hun geld uit fossiele brandstoffen terug te trekken. Die hele ‘divestment’-beweging heeft nog geen grammetje CO2 minder de lucht ingeblazen. Deze duidelijke stelling komt van één van de grootste weldoeners op deze planeet, miljardair Bill Gates.

De oprichter van Microsoft deed zijn uitspraak vorige week in de Financial Times, aan de vooravond van de VN-top in New York over de opwarming van de aarde. Het is niet dat Gates, die niet meer de dagelijkse leiding heeft over het bedrijf, het klimaat geen warm hart toedraagt. Hij bemoeit zich met de ontwikkeling van schone energie in de Europese Unie en is medevoorzitter van de sinds een jaar bestaande Global Commission on Adaptation, samen met voormalig VN-topman Ban Ki-moon en de baas van de Wereldbank Kristalina Georgieva. De in Nederland gehuisveste prestigieuze commissie moet landen ertoe aanzetten zich te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Een groeiende groep beleggers, waaronder grote pensioenfondsen en The Church of England, verkoopt belangen in olie, gas of kolen. Het is een wereldwijde trend, maar Gates ziet nog niet bepaald een om kapitaal smachtende industrie. Het heeft geen enkel effect, steek liever geld in innovaties en nieuwe technologieën die de uitstoot beperken, dan zie je tenminste resultaat, zegt hij. In het bedrijf BeyondMeat bijvoorbeeld, dat met de steun van de miljardair hamburgers maakt zonder vlees.

Fossiele bedrijven

Nu sluit het een het ander niet uit en dus vroegen de aanhangers van ‘divestment’ zich meteen af: waarom zegt Gates dit nu? Het zou er weleens mee te maken kunnen hebben dat Microsoft net een contract heeft gesloten met twee grote fossiele bedrijven, Chevron en Schlumberger. Iets met data en kunstmatige intelligentie in de olie- en gasindustrie om sneller en efficiënter de boel naar boven te krijgen. Dan is het niet zo fijn als anderen dit soort firma’s niet meer zouden willen financieren.

Het moment van het interview in de Financial Times is dus saillant. Bovendien pijnlijk voor werknemers van Microsoft die met de internationale klimaatstakingen wilden meedoen. De samenwerking met de fossielen werd met veel enthousiasme drie dagen voor het begin van de klimaatactieweek naar buiten gebracht. Ook een bijzondere timing. Juist bij de grote Amerikaanse techbedrijven groeit het klimaatactivisme onder werknemers, aldus diezelfde Financial Times. Jeff Bezos, topman van Amazon, kreeg van de werkvloer kritische vragen over de banden van de webgigant met de fossiele industrie. “De olie- en gasindustrie vragen om de energietransitie uit te voeren met slecht instrumentarium is geen goed idee”, verdedigde Bezos zich tegenover de krant.

Toch menen activisten dat de banden verbreken met fossiele producenten wel degelijk zin heeft. Het verkopen van aandelen zal nu nog niet de kosten van kapitaal sterk beïnvloeden, de ene belegger gaat, de andere komt. Maar het signaal van die actie reikt veel verder. De reputatie, het bestaansrecht, van de fossiele industrie raakt aangetast. Overheden gaan zich afvragen of ze nog wel zaken moeten doen met zulke ondernemingen, (toekomstige) werknemers denken na of ze hun heil niet beter in een andere tak van sport kunnen zoeken. Uiteindelijk, als de trend echt massa krijgt, zullen de kosten om kapitaal aan te trekken voor fossiele activiteiten gaan stijgen.

Dat kan sneller gaan dan Gates denkt. Het Grote Geld was deze week ook naar de klimaatbijeenkomst in New York getogen en deed daar een vergaande belofte. Financiële instellingen, goed voor 4700 miljard dollar aan vermogen, zegden toe dat hun portefeuilles uiterlijk in 2050 klimaatneutraal zijn. Oftewel: grijs eruit, groen erin.

Redacteur duurzaamheid & natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden