Nieuws Statiegeld

Beweging in de frisdrankbranche: producent van Royal Club en Sourcy lonkt naar statiegeld

Petflessen worden in dit bedrijf vermalen tot een grondstof voor nieuwe producten. Beeld ANP

De Nederlandse frisdrankenbranche is erg terughoudend over het uitbreiden van statiegeld naar kleine plastic flesjes. Maar achter de schermen is er beweging.

Langzaam verbrokkelt in de frisdrankensector de weerstand tegen uitbreiding van statiegeld op kleine plastic flesjes. Bedrijven beginnen te beseffen dat met inzameling zonder premie de doelen die de branche in 2018 afsprak met de overheid, niet zullen worden gehaald.

Bij producent Vrumona is de keuze gemaakt: statiegeld, ook op kleine flesjes. Al mag dit in de krant nog ­altijd niet hardop worden gezegd. Op de website Nederland Voedselland zegt Martine Kruiswijk, specialist duurzame verpakkingen bij Vrumona, in een interview: “Wij zouden willen dat overal statiegeld op zat. Want dat werkt.” 

De uitspraak was opvallend. Vrumona, dat onder meer Royal Club, Sourcy en Rivella maakt, doorbrak als eerste in de sector de gesloten gelederen. Ook marktleider Coca Cola ziet statiegeld inmiddels ‘zeker als een ­optie’.

Flessen inleveren

De Nederlandse frisdrankenbranche heeft zich altijd verzet tegen uitbreiding van statiegeld, samen met de supermarkten. Na vragen om een toelichting reageert Vrumona opvallend defensief: “Wij voeren overleg met de sector. De uitlating van Kruiswijk is gedaan op persoonlijke titel. Het is niet zo dat Vrumona nu voor statiegeld pleit”, aldus een haastig ­gealarmeerd hoofd corporate affairs vanaf haar Italiaanse vakantieadres.

“Het is duidelijk dat de consument een impuls nodig heeft”, zegt Kruiswijk desgevraagd in een toelichting. “Zonder consumenten gaat het op korte termijn niet lukken die flesjes terug te krijgen in het systeem. Als je plastic afval een waarde geeft, gaan mensen hun flessen inleveren.” Dus: statiegeld.

Vrumona krijgt van de grote plastic flessen waarop statiegeld zit 93 procent terug in de fabriek. De meesten worden mét dop ingeleverd, zodat ook die hergebruikt kan worden. In het bedrijf staan machines die 26.000 flessen per uur kunnen produceren uit gerecycled PET. Er is ook een productielijn die per uur 80.000 drankblikjes kan maken.

Gesloten systeem

Vooral de wettelijke bepaling dat plastic verpakkingen voor voedsel en dranken alleen mogen worden ­gemaakt uit gerecycled plastic waarin eerder ook voedsel of dranken zaten, is volgens Kruiswijk een belangrijke reden om statiegeld uit te breiden. Plastic flesjes uit zwerfvuil kunnen ­alleen worden gebruikt voor laagwaardiger toepassingen. Bij statiegeldflessen is er sprake van een gesloten systeem en die plastics zijn dus herbruikbaar in de voedselsector.

Kruiswijk zegt dat Vrumona ­nadenkt over de logistieke problemen van uitbreiding van statiegeld. Supermarkten verzetten zich tegen uitbreiding omdat de opslag te veel ruimte zou innemen in de steeds verder krimpende winkelmagazijnen. Kruiswijk: “Er zijn slimmere oplossingen te bedenken. Je kunt dan denken aan systemen om in supermarkten de flessen bij inlevering direct te pletten of in kleine stukjes te hakselen.”

De koepel van supermarkten CBL verwijst voor een reactie naar het ­Afvalfonds Verpakkingen, dat ­namens het verpakkende bedrijfsleven recycling moet bevorderen. De verpakkingssector heeft vorig jaar met staatssecretaris Stientje van Veldhoven (milieu, D66) afgesproken dat statiegeld wordt uitgebreid, tenzij de branche er voor 2020 in slaagt 70 tot 90 procent van de plastic flesjes op een andere manier in te zamelen en te hergebruiken. Tot dusver is het aandeel flesjes uit het zwerfafval volgens Rijkswaterstaat nog maar met 25 procent gedaald en dat van blikjes met 19 procent. “Wij houden vast aan de ­afspraak met de staatssecretaris. Er wordt hard gewerkt om dat het doel te bereiken”, aldus een woordvoerster van het Afvalfonds.

SITE-19-07-17-statiegeld-1 Beeld Sander Soewargana

Volledig herbruikbaar

Coca Cola vindt uitbreiding van het statiegeldsysteem ‘zeker een ­optie’, aldus het bedrijf. “Maar dat is een politiek besluit. Als wordt besloten tot uitbreiding om een deel van het verpakkingsafval van straat te krijgen, zullen wij dat vanzelfsprekend ondersteunen.”

Producent Unilever houdt zich vooralsnog op de vlakte. “Voor ons is het belangrijkste dat we de verpakkingen terug in de keten brengen”, zegt een woordvoerster. “Wij zetten in op maatregelen die veel breder gaan dan statiegeld om onze doelstelling te ­halen: in 2025 moet honderd procent van onze plastic verpakkingen volledig herbruikbaar, recyclebaar of composteerbaar zijn.”

Rob Buurman, directeur van ­milieuorganisatie Recycling Netwerk merkt dat binnen de branche steeds meer mensen zich uitspreken voor statiegeld. “Daar is de uitspraak van de duurzaamheidsexpert van Vrumona een teken van. Maar toch is er nog weerstand. De vraag is: wie is er eigenlijk nog tegen? De supermarkten? Dat mag geen reden zijn om een milieumaatregel uit te stellen waar acht op tien Nederlanders om vragen.”[box]

Frankrijk: drankensector én winkels willen statiegeld

Franse drankenfabrikanten en supermarkten hebben in een open brief in de krant Le Journal de Dimanche gepleit voor snelle invoering van statiegeld. Onder de ondertekenaars zijn Coca Cola Europa, Pepsi, Red Bull, Danone, Evian en Nestlé. Supermarkten als Aldi, Lidl, Carrefour en Spar tekenden ook.

Volgens de open brief is statiegeld nodig om de Europese doelstellingen te halen van negentig procent inzameling. Ze wijzen er op dat in Finland 91 procent van de PET-flessen retour komt dank zij statiegeld, in Duitsland is dat zelfs 97 procent. De ondertekenaars stellen dat 91 procent van de Fransen voorstander is van statiegeld In Nederland is 80 procent voorstander van uitbreiding van statiegeld op flesjes en blikjes.

Lees ook:

Kabinet blijft erbij: er komt geen statiegeld op blik

Het kabinet houdt vol: er komt geen statiegeld op blikjes. Dat benadrukte staatssecretaris Stientje van Veldhoven (infrastructuur en waterstaat) in april in de Tweede Kamer.

De druk om ook statiegeld te heffen op blikjes neemt toe

Drankblikjes vormen een uitzondering op de regeling voor statiegeld. Gevreesd wordt dat producenten van flesjes overstappen op blik.

‘Producenten van blikjes en dranken houden niet van statiegeld en supermarkten vinden het gedoe’

Recycling: zonder goed systeem voor het innemen van flessen en blikjes komt daar weinig van terecht, zegt de topman van Tomra.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden