'Belastingparadijzen spelen cruciale rol in ontbossing en illegale visserij'

Ontbossing in het Noord-Braziliaanse Amazone-gebied. Beeld AFP

Onderzoek toont aan dat belastingparadijzen indirect bijdragen aan milieuschade.

Belastingparadijzen spelen een cruciale rol bij ontbossing van de Braziliaanse Amazonegebieden en bij illegale visserij. Dat concludeert het Stockholm Resilience Centre (SRC), gespecialiseerd in duurzame ontwikkeling en milieu, in een onderzoek. Ook de Universiteit van Amsterdam werkte mee. 

Dat belastingparadijzen als Panama, de Bahama’s en Belize gunstig zijn voor grote bedrijven en de rijken der aarde, is geen nieuws. Maar dat belastingparadijzen indirect een significante milieu-impact hebben, is volgens de onderzoekers niet eerder aangetoond. 

Belastingontwijking is niet illegaal, maar door het gebrek aan transparantie kunnen bedrijven ongehinderd hun schadelijke activiteiten verbloemen, zegt het SRC.

Ontbossing

Het Zweedse onderzoeksinstituut onderzocht de vijf grootste producenten van soja, zoals het Amerikaanse Cargill, en de vijf grootste producenten van vlees en leer, zoals het Braziliaanse Bertin. Van de buitenlandse geldstromen naar deze bedrijven ­kwam tussen 2000 en 2011 68 procent uit belastingparadijzen, met name van de Kaaimaneilanden en de Nederlandse Antillen. Het zou gaan om meer dan 18 miljard dollar aan investeringen in vleesproductie en sojaplantages in de Braziliaanse Amazonegebieden, twee grote veroorzakers van ontbossing: het oerwoud moet wijken voor soja en stallen en voer voor vee.

Het SRC baseert zich op openbare transactiegegevens van de centrale bank van Brazilië. In oktober 2011 verviel de verplichting om deze gegevens openbaar te maken. Het vermoeden is dat sindsdien, ondanks inspanningen van de Braziliaanse overheid en bedrijven om ontbossing tegen te gaan, blijvend in deze sectoren is geïnvesteerd via belastingparadijzen.

Illegale visserij

Daarnaast concludeert het onderzoeksinstituut dat 70 procent van de vaartuigen waarvan bekend is dat ze zich bezighouden of bezig hebben gehouden met illegale visserij, varen onder de vlag van een belastingparadijs. De overheden van deze landen – Belize en Panama zijn het vaakst vertegenwoordigd – vervolgen die schepen niet actief. Verder worden producten via de belastingparadijzen geëxporteerd, wat belastingvoordelen oplevert.

SRC vindt dat het verlies aan belastinginkomsten moet worden gezien als indirecte subsidie aan economische activiteiten met een negatieve impact op het milieu. “Willen we hier iets aan doen”, schrijven zij, “dan moeten we belastingontwijking niet alleen als een politiek en sociaal probleem zien, maar ook als een milieuprobleem”.

Lees ook:

Ontbossing en keiharde ruzies over grond: de schaduwkant van palmolie

Palmolie zit in levensmiddelen, schoonmaakmiddelen en cosmetica. Het is grondstof voor biodiesel en groene stroom. Maar de productie leidt tot ontbossing en ruzies over grond. Steeds meer boeren komen in verzet.

Visbedrijven dumpen jaarlijks 640.000 ton visgerei in zee - en het wordt niet minder

Jaarlijks belandt er wereldwijd minstens 640.000 ton visgerei in zee en bedrijven doen te weinig om dit te voorkomen, stelt dierenbeschermingsorganisatie World Animal Protection in een onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden