Banken gaan opwarming aarde voelen

Kantoorpanden van onder meer banken op de Zuidas in Amsterdam - met een stukje groen van voetbalclub AFC.Beeld ANP

Hoe goed is de financiële sector voorbereid op klimaatverandering en de overgang naar duurzame energiebronnen?

Voor hevige langdurige regenbuien hoeven Nederlanders niet meer naar de tropen. Ook de liefhebbers van hitte lijken in eigen land steeds meer aan hun trekken te komen. De aarde warmt op.

De Nederlandsche Bank (DNB), maar ook financiële toezichthouders in bijvoorbeeld Engeland, Italië, Frankrijk en Australië, erkennen inmiddels dat klimaatveranderingen een aanzienlijke impact kunnen hebben op grote beleggers. Ook de maatregelen die landen moeten nemen na de ondertekening van het Klimaatverdrag van Parijs ( bedoeld om de opwarming van de aarde tot 2 graden te beperken) kunnen veel invloed hebben.

In het gisteren gepubliceerde rapport: De Nederlandse financiële sector veilig achter de dijken? brengt DNB de risico's in kaart die klimaatveranderingen en de transitie naar een klimaatneutrale economie met zich meebrengen voor de financiële sector. Denk aan de gevolgen van klimaatverandering voor verzekeraars en de impact van een grootschalige overstroming op de financiële sector.

Kwetsbaar

De dreiging komt in verschillende gedaantes. Niet alleen zijn er de 'fysieke' risico's in de vorm van overstromingen, stormen, hevige regenval en hagel, ook vraagt DNB aandacht voor de zogenoemde transitierisico's. Dat zijn de risico's die samenhangen met de omschakeling van fossiele brandstoffen (kolen, olie en gas) naar hernieuwbare energie (wind, zon). Banken, verzekeraars en pensioenfondsen lijken daar nog onvoldoende op voorbereid, denkt DNB.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Een circulair pand op de Amsterdamse Zuidas.Beeld Hollandse Hoogte / Paul van Riel

Nederland ligt grotendeels onder zeeniveau. Dus is het kwetsbaarder dan veel andere landen, als de klimaatverandering voortschrijdt, oordeelt De Nederlandsche Bank. Hoewel de absolute kans op een grote overstroming klein is, kunnen de potentiële gevolgen ervan zeer groot zijn. De totale schade kan in de meest ernstige scenario's oplopen tot 60 miljard euro, waarvan een deel bij financiële instellingen terecht kan komen.

Bedrijven, burgers en organisaties kunnen zich in Nederland namelijk niet tegen overstromingen verzekeren en draaien samen met de overheid zelf op voor de schadelast. Als de overheid in dit soort gevallen de geleden schade niet volledig compenseert, kunnen beleggings- en kredietportefeuilles van financiële instellingen te maken krijgen met verliezen. Daarnaast zijn er de indirecte risico's van een lagere economische groei en politieke instabiliteit bij grote klimaatrampen.

Risico's van overgang naar duurzame energie

Behalve met fysieke risico's hebben financiële partijen ook te maken met risico's die de overgang van fossiele energie naar duurzame energie met zich meebrengt. Plotselinge aanpassingen in het klimaatbeleid van de overheid, kunnen er bijvoorbeeld in korte tijd voor zorgen dat leningen aan, en beleggingen in, bedrijven die bij hun productieproces veel broeikasgassen produceren afgewaardeerd moeten worden.

Het rapport van DNB laat zien dat de investeringen van Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen in bedrijven die veel kooldioxide en andere broeikasgassen uitstoten in 2016 zelfs nog zijn toegenomen ten opzichte van 2015. Maar ook vastgoedbeleggers hebben te maken met transitierisico's. Uit een steekproef op commercieel vastgoed blijkt dat een groot deel van het onderpand in Nederland een matig tot slecht energielabel heeft.

Het komt er volgens de toezichthouder op aan dat financiële partijen de risico's tijdig erkennen, identificeren en proberen te beperken. De Nederlandsche Bank gaat de komende tijd verder met de ontwikkeling van een klimaat stresstest voor de sector.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden