Bandengruis via de zee op ons bord

Een vervuild strand in de miljoenenstad Mumbai, India.Beeld EPA

Slijtstof afkomstig van autobanden blijkt een van de grootste veroorzakers van de vervuiling door microplastics te zijn. Volgens Duits en Noors onderzoek bestaat een derde tot de helft van het rondzwervend microplastic uit bandenstof dat op het wegdek achterblijft of in de atmosfeer wordt verspreid. Het Nederlandse ministerie van milieu komt volgende maand met een rapport over de vervuiling in Nederland.

Volgens milieuwetenschappers Ad Ragas en Pieter Jan Kole verslijt de gemiddelde Nederlander een kilo autoband per jaar. Een Duitser verslijt jaarlijks ongeveer anderhalve kilo band; een Noor zelfs bijna twee. Zo'n duizend ton aan autobandenslijtstof, schatten de onderzoekers, belandt jaarlijks in de Nederlandse wateren. Dat staat volgens hen gelijk aan 130.000 banden, of een bandenstapel van 25 kilometer hoog.

Een deel van de autobandenkruimels vliegt volgens Ragas en Kole als fijnstof de lucht in. De rest landt direct op de bodem rond de wegen, stroomt met regenwater naar het riool of komt terecht in het oppervlaktewater. En, uiteindelijk, ook in zee.

Volgens Heather Leslie van de Vrije Universiteit in Amsterdam, die een onderzoeksproject leidt naar oceaanvervuiling en plastic afval, zijn er nauwelijks organismen te vinden die niet op een of andere manier aan het plastic zijn blootgesteld. Zelfs plakton is vervuild. Maar ook in de darmen van vogels komt het voor, in mosselen, zeegarnalen en andere vis- en schaaldieren die uiteindelijk door mensen geconsumeerd worden.

De vraag wat dit plastic betekent voor de volksgezondheid, kent nog geen rechttoe rechtaan antwoord. Het onderzoek is daarvoor te jong. "Het duurde zeker vijftig jaar voordat de schadelijkheid van roken onomstreden was aangetoond", aldus Leslie.

Intussen wordt wel bekeken hoe de slijtage van banden kan worden verminderd. Het Nederlandse 'zeer open asfaltbeton' (zoab) vangt een deel van de geduchte deeltjes op. Maar het is van de andere kant zo slijtgevoelig dat het in de buurlanden nauwelijks wordt gebruikt. Leslie hoopt op een oplossing bij de bron: de autobandenfabrikanten. Kunnen producenten banden op de markt brengen die slijtbestendiger zijn, of nog beter: biologisch afbreekbaar?

Volgens rubberdeskundige Jacques Noordermeer van de Universiteit Twente is een bio-afbreekbare band zo'n gek idee nog niet. "Sterker: voor de grootschalige toepassing van synthetische rubbers wáren ze dat al."

Lees vandaag meer in Trouw, de Verdieping: Een spoor van plastic

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden