‘Armoede en honger zijn veel pregnanter dan het klimaat’

Beeld *

Wat doen mensen (niet) om het milieu te redden? Een dagelijkse rubriek tijdens de klimaattop in Polen. Vandaag: wetenschapsjournalist Marcel Crok.

Lees de andere afleveringen in ons dossier.

Het onderwerp houdt hem al meer dan tien jaar bezig, het ligt hem ook na aan het hart. Maar om de klimaatverandering nou een probleem te noemen? De wereld kent urgentere uitdagingen, zegt Marcel Crok (1971). "Armoede en honger zijn veel pregnanter. Klimaatverandering is een westers onderwerp, in Afrika hebben ze wel wat anders aan hun hoofd."

Crok wordt vaak weggezet als een klimaatscepticus. In zijn boek 'De staat van het klimaat' uit 2010 liet hij wetenschappers aan het woord die kritiek hadden op de opvattingen van het IPCC, het klimaatbureau van de VN. Sommigen trokken de opwarming in twijfel of de invloed van de mens daarop, anderen waren het niet eens met de voorspellingen. Zelf noemt hij zich een klimaatoptimist. "Onze eigen studies laten een milde opwarming zien, de zeespiegel stijgt ook heel geleidelijk en langzaam. En zelfs het IPCC ziet geen bewijzen voor een toename in extreem weer."

Op dat soort uitspraken rust een taboe. "Het bestaan en de ernst van de klimaatverandering zijn een gepasseerd station. Dat mag je niet meer bekritiseren."

Tunnelvisie

Maar het is toch ook een gepasseerd station? Vrijwel de hele wetenschap onderschrijft de rapporten van het IPCC. "Ja, maar het vak lijdt aan een tunnelvisie. Ik weet dat veel wetenschappers aan zelfcensuur doen. Sommige dingen mag je niet meer zeggen, ook niet in het wetenschappelijk debat. Maar het is een nog jonge wetenschap. Daar kunnen altijd verrassingen uitkomen."

Het doet hem deugd dat het debat wel opengebroken is. Dat meerdere partijen oog krijgen voor de onderkant van de samenleving. "Klimaatbeleid is een probleem van de elite, maar maatregelen treffen die onderkant onevenredig hard. Die groep woont in slecht geïsoleerde huizen, heeft geen geld voor zonnepanelen of een elektrische auto."

Wie nu denkt dat Crok als een grootverbruiker leeft, heeft het mis. "In het voorwoord van mijn boek heb ik mijn leefstijl getypeerd als die van de ideale GroenLinkser. Heel soms neem ik het vliegtuig, maar we hebben geen auto, doen alles met de fiets en de trein. Deze zomer zijn we met het gezin met de trein naar Oostenrijk gegaan waar we hebben gewandeld en gefietst. Ik ben een flexitariër. Als ik vlees eet, is het biologisch. Wij consumeren heel weinig, ik loop altijd in een oud kloffie en heb totaal geen belangstelling voor de nieuwste gadgets. Dat doe ik dus niet vanwege het CO2-debat, maar zo ben ik door mijn ouders opgevoed: wees zuinig, ook met energie. Als iedereen zo zou leven als wij, was de CO2-uitstoot in Nederland gehalveerd."

Simpel zelf doen: Een kerstboom in huis? Huur er een!

Een enkeling heeft hem al staan, en miljoenen Nederlanders willen straks een denneboom in huis halen. Echt of kunst? Dat maakt voor het klimaat niet veel uit. Het is allebei nogal vervuilend, aldus Milieu Centraal. “De klimaat-impact van een echte of kunstkerstboom (productie, transport en wegdoen) is bijvoorbeeld ongeveer gelijk aan 25 kilometer autorijden.” Wie in is voor creatieve alternatieven kan die CO2 uitsparen. Door een boom -wel in de buurt - te huren bijvoorbeeld. Dat kan bij steeds meer aanbieders, tegen betaling en zelfs met statiegeld. Zuinige (led)versiering maakt zo’n huurboom compleet, want oude (gloei)lampjes zijn energievreters.

Lees ook:

Gesteggel is het laatste wat de Klimaattop kan gebruiken, nu het de beslissende week in gaat

De VN-top in Polen gaat de tweede, beslissende week in. Om succes te boeken moet alle aandacht nu uitgaan naar het draaiboek voor klimaatactie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden