Oeverbescherming

Alternatieven voor loslatende plastic oeverbescherming onderzocht

Rivierliefhebber Wim Eikelboom maakt zich zorgen over losgeraakt plastic doek dat wordt gebruikt als oeverbescherming langs rivieren, waaronder zijn geliefde IJssel.  Beeld Herman Engbers
Rivierliefhebber Wim Eikelboom maakt zich zorgen over losgeraakt plastic doek dat wordt gebruikt als oeverbescherming langs rivieren, waaronder zijn geliefde IJssel.Beeld Herman Engbers

Er komt onderzoek naar alternatieven voor plastic doek dat wordt gebruikt als oeverbescherming langs rivieren. Op sommige plekken raakt het geotextiel los, waardoor het bijdraagt aan de plasticsoep.

Een commissie van kennisplatform CROW gaat onderzoek doen naar het verduurzamen van geotextiel dat langs oevers van rivieren ligt. Ook hoopt Rijkswaterstaat zicht te krijgen op het aandeel van het gebruikte polyester doek in de totale stroom zwerfafval die langs en in rivieren terechtkomt. Minister Cora van Nieuwenhuizen schrijft aan de Tweede Kamer dat er op dit moment geen duurzamer materiaal voorhanden is om de oevers mee te beschermen.

Het polyester geotextiel is in opspraak geraakt, omdat het op sommige plekken loslaat en in kleine stukjes in de rivier verdwijnt. Dit doek ligt langs de ruim 1200 kilometer rivieroever die in beheer is van Rijkswaterstaat, om ervoor te zorgen dat oevers niet wegspoelen. Het wordt al tientallen jaren gebruikt, maar op verschillende plekken in Nederland raken stukken doek los. Het plastic verdwijnt vervolgens in de rivieren en fragmenteert tot microplastics, wat leidt tot bezorgdheid bij onder meer de Plastic Soup Foundation en rivierliefhebbers. De ChristenUnie stelde vragen over de problematiek.

Plastic doek ligt open en bloot

Normaal gesproken zijn de doeken afgedekt met een lading stenen, die ze op hun plaats houden. Extreme weersomstandigheden, waaronder bijvoorbeeld laagwater, zorgen er echter voor dat het geotextiel bloot komt te liggen langs de rivieren. Vervolgens scheurt en verpulvert het onder invloed van water en zonlicht. Op sommige plekken langs de rivier heeft het na verloop van jaren geen functie meer, maar is het niet weggehaald. Het is niet bekend op hoeveel plekken het doek onnodig is blijven liggen.

Op dit moment doet Rijkswaterstaat onderzoek hoe je kunt voorkomen dat (micro)plastics in rivieren belanden. Daarvoor ontwikkelt het een monitoringssysteem met buitenlandse partners. De minister hoopt dat dit onderzoek ook informatie oplevert over het aandeel geotextiel dat in rivieren verdwijnt. Rijkswaterstaat laat in een reactie weten dat dit onderzoek in de opstartfase zit en dat het volgend jaar helemaal moet draaien. Daarnaast worden innovatieve oplossingen bedacht om het afval uit het water te vangen en op te ruimen.

Geen goed alternatief

Voor het geotextiel, dat een levensduur van 50 tot 100 jaar heeft, is op dit moment geen goed alternatief voorhanden. Het is volgens het ministerie de duurzaamste methode om oevers te beschermen. Omdat de overheid in 2050 volledig duurzaam en circulair wil werken, worden andere oeverbeschermende methodes onderzocht.

Rijkswaterstaat moet er via opdrachtnemers voor zorgen dat het doek wordt opgeruimd of opnieuw bedekt met stenen. Omdat er al afspraken zijn over het beheer en onderhoud van de rivieren en uiterwaarden, waaronder ook het beheer van het plastic doek, ziet de minister geen aanleiding een specifiek opruimproject te starten. Het is aan Rijkswaterstaat om het vrijliggende doek weer met stenen te bedekken of weg te halen.

Lees ook:

Oevers worden beschermd door plastic doek, dat stukje bij beetje in de rivier verdwijnt

Wie langs de rivier struint, ziet ze op veel plekken liggen: grote stukken kunststof doek. De lappen beschermen onze oevers al tientallen jaren, maar dragen nu bij aan de plasticsoep in rivieren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden