Rechtszaak

Als wij geen olie pompen doet een ander het wel, zegt Shells advocaat in unieke klimaatzaak Milieudefensie

Directeur Donald Pols (derde van links) van Milieudefensie en advocaat Roger Cox (rechts) in de rechtbankBeeld ANP

Milieudefensie sleepte dinsdag Shell voor de rechter om een schone koers te eisen. Dat is onterecht en zinloos, reageerde het oliebedrijf.

Een ‘blok aan het been’ bij het Parijse Klimaatakkoord, zo typeerde de advocaat van Milieudefensie Shell dinsdag. De raadsman, Roger Cox, probeerde de rechter ervan te overtuigen dat de Brits-Nederlandse energiereus zóveel olie en gas wil blijven pompen en verkopen, ook in de komende tien jaar, dat de klimaatdoelen onhaalbaar worden. Dat idee beroerde hem. Cox slikte zijn emoties weg, toen hij de rechter schetste dat de aarde voor toekomstige generaties onleefbaar wordt, als het roer bij Shell niet omgaat. Vandaar zijn eis, namens Milieudefensie en 17.000 burgers: verplicht Shell tot 45 procent minder CO2-uitstoot binnen tien jaar.

“De eis heeft geen juridische basis”, zei de advocaat van Shell in het verweer, op de eerste van vier dagvullende  zittingen in de unieke klimaatzaak waarover de rechtbank Den haag zich deze maand buigt. Shell sloot het Parijse Klimaatakkoord niet, sprak Dennis Horeman namens zijn cliënt. Volgens hem slaat Milieudefensie de plank volledig mis door Shell, als enige bedrijf nog wel, op het matje te roepen bij de rechter. Voor het klimaat is het een zinloze poging, betoogde Horeman. Want mocht de rechter Shell afbouw van olie- en gashandel opleggen, dan ‘springt een ander energiebedrijf in het gat’. Zo daalt fossiel energiegebruik de facto niet, waardoor Milieudefensie een grammetje minder CO2-uitstoot bereikt, aldus Shell.

Kwade genius

Advocaat Horeman stelde namens de oliereus dat Shell best goed bezig is, met windparken en zonnepanelen, maar nu eenmaal óók de energiehonger van de maatschappij moet stillen met olie. Bovendien zou Milieudefensie bij de overheid moeten zijn voor klimaatmaatregelen, omdat die milieuwetten schrijft. Dat betoog zette advocaat Cox weg als een misleidend verhaal, waarbij Shell de heilige onschuld wil spelen, om maar zolang mogelijk winst te kunnen maken met ‘gevaarlijke, schadelijke, onrechtmatige handel. Volgens Cox ‘vertraagt’ Shell doelbewust de klimaattransitie. Het bedrijf zou met miljoenenuitgaven aan lobby ambitieus klimaatbeleid dwarsbomen, terwijl het naar buiten toe mooi weer speelt door een klein beetje te investeren in groene energie. De rechter moet volgens hem ingrijpen. “Als u het niet doet, wie dan?”

De regeringen per land natuurlijk, was daarop het antwoord van Shell, actief in tachtig landen. Kijk maar naar de steeds strengere klimaateisen van Europa, aldus advocaat Horeman. Hij noemde ook de verkiezing van de nieuwe Amerikaanse president Biden, die wil inzetten op de omschakeling naar schone energie. Niet de rechter, maar politici moeten klimaatbeleid bepalen, aldus Shell. Dat Milieudefensie nu de pijlen op één bedrijf richt noemde Horeman zinloos, omdat er genoeg andere grote energiebedrijven klaarstaan om Shells levering van olie en gas over te nemen.

Milieudefensie ziet het dagvaarden van Shell als een aftrap, die bij succes internationale navolging krijgt. Mocht de rechter meegaan in de eis dat Shell zijn vervuilende energiehandel moet verlagen om het milieu te redden, zal die plicht van andere vervuilers volgens Cox spoedig volgen. Het rechtstreeks aansprakelijk stellen van oliereuzen is volgens Milieudefensie nodig om de komende tien jaar op koers te blijven voor de ‘Parijs-doelen’. Want wetten en regels ten spijt, de CO2-uitstoot daalde de laatste tien jaar niet. “De wereld staat er zeer penibel voor”, zei Cox. Volgens Shells advocaat maakt Milieudefensie een karikatuur van het bedrijf, door het als kwade genius neer te zetten. Cox hoopt dat de rechter Shell veroordeelt, zodat het concern, dat winst boven milieu stelt, stopt met het ‘gooien van zand in de transitiemotor’. ‘Bakken met zand’.

Lees ook:

De inzet van Milieudefensie: het oliebedrijf dwingen tot een klimaatvriendelijke koers

Dinsdag begon een rechtszaak van Milieudefensie tegen Shell. De inzet: het oliebedrijf dwingen tot een klimaatvriendelijke koers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden