Energietransitie

Als eerste pensioenfonds belegt grootmetaal niet langer in fossiele brandstoffen

Medewerkers aan het werk bij ASML in Veldhoven. Het personeel van de chipmachinefabrikant vroeg eerder dit jaar pensioenfonds PME in een petitie om de fossiele beleggingen af te stoten. Dat gebeurt nu. Beeld REUTERS
Medewerkers aan het werk bij ASML in Veldhoven. Het personeel van de chipmachinefabrikant vroeg eerder dit jaar pensioenfonds PME in een petitie om de fossiele beleggingen af te stoten. Dat gebeurt nu.Beeld REUTERS

Vanwege zorgen om het klimaat heeft het pensioenfonds PME de belangen in olie en gas van de hand gedaan. Voor een veilig en goed pensioen heeft dat geen nadelige gevolgen, stelt het fonds.

Esther Bijlo

Het pensioenfonds voor de metaalsector PME heeft alle belangen in de winning en distributie van olie en gas verkocht. Het is het eerste pensioenfonds in Nederland dat daadwerkelijk die stap zet. PME, goed voor bijna 62 miljard euro aan vermogen en daarmee een van de grotere in Nederland, had nog voor 1,2 miljard euro aan zulke beleggingen. Het vrijgekomen geld gaat het fonds grotendeels in schone energie steken zoals stroomnetten en energieopslag in batterijen.

“Met grote zorg zien we wat er om ons heen gebeurt”, legt Eric Uijen uit, voorzitter van het uitvoerend bestuur van PME. “Bij ieder rapport blijkt het klimaat er weer slechter voor te staan. De uitstoot van CO2 moet sneller omlaag. We hebben al lang klimaatbeleid maar het is noodzakelijk dat steeds verder aan te scherpen. We zitten al in windenergie, er zijn veel meer investeringen nodig, zoals in de infrastructuur voor schone energie en in zonnepanelen.”

‘Het is best definitief’

PME had al geen beleggingen meer in steenkool en teerzandolie en ook aandelen in fossiele concerns als Shell en BP waren al van de hand gedaan. Het fonds kiest er nu voor de hele sector uit te sluiten, zoals dat vaker gebeurt met tabak of wapens. “Dat is best definitief”, constateert Uijen. “Maar we kunnen dat doen zonder toe te geven op een veilig en goed pensioen. Het staat vast dat deze stap het rendement van onze beleggingen niet vermindert, dat laat onderzoek zien. Sterker: onze portefeuille loopt juist minder risico. Bovendien gaat het niet alleen om de pensioenen van vandaag maar ook om die voor morgen en overmorgen, voor volgende generaties.”

Bij PME zijn zo’n 1500 bedrijven aangesloten, variërend van autofabrikanten tot hoogtechnologische producenten als chipmachinemaker ASML. Werknemers van ASML en van NXP, een maker van halfgeleiders, vroegen eerder dit jaar het bestuur in een petitie om de verkoop van de fossiele beleggingen. Volgens Uijen was PME toen al begonnen met de fossiele verkoop. “Maar dit soort initiatieven helpen wel bij de besluitvorming. Er is ook bredere steun. Uit enquêtes onder onze deelnemers blijkt namelijk dat een ruime meerderheid voorstander is van dit scherpere klimaatbeleid.”

Geldstromen de schone kant op sturen

De druk op pensioenfondsen om geld terug te trekken uit de productie van fossiele brandstoffen en zo de financiële geldstromen een schonere kant op de sturen, groeit sterk. Het kleinere pensioenfonds Horeca en Catering maakte donderdag bekend bezig te zijn om de fossiele belangen te verkopen, mede onder druk van de deelnemers. Afgelopen jaar waren er vele acties gericht op het ambtenarenfonds ABP, met een vermogen van rond de 500 miljard euro het grootste pensioenfonds van Nederland. Zo riepen onder meer medewerkers en colleges van bestuur van verschillende universiteiten, docenten, gemeente-ambtenaren en hoogleraren ABP op om duurzamer te gaan beleggen en olie- en gaswinning in de ban te doen. Actiegroep ABP Fossielvrij onderzoekt de mogelijkheid een rechtszaak tegen het fonds te beginnen om het zo te dwingen tot klimaatvriendelijker beleid.

Uijen sluit niet uit dat de stap van PME ook andere pensioenfondsen over de streep kan trekken. “Iedereen worstelt hiermee. Wij zijn nu de eersten, dat wordt misschien als een soort mijlpaal gezien. Het is vooral belangrijk dat we ons steentje bijdragen en verdere stappen zetten om te helpen de klimaatdoelen die zijn afgesproken in Parijs te halen.”

Behalve meer geld stoppen in de overgang naar schone energie, gaat PME ook het beleid op het gebied van het zogeheten ‘engagement’ omgooien. Dat zijn gesprekken die fondsen voeren met bedrijven waarin ze beleggen om de koers van die ondernemingen bij te sturen. “We gaan die dialogen nu richten op de grote energiegebruikers, zoals de chemie en onze eigen metaalsector, en op energiebedrijven zoals RWE en Engie. Op die manier denken we de meeste winst voor het klimaat te kunnen halen.”

Lees ook:

Kolen, olie en gas niet nodig voor een veilig pensioen

De aarzeling van pensioenfondsen om fossiele brandstoffen in de ban te doen kan van tafel. Groningse onderzoekers stellen dat het belang van die beleggingen wordt overschat.

Activisten bereiden rechtszaak voor tegen ABP

Klimaatactivisten mikken nu ook op een rechtszaak om een pensioenfonds tot duurzaamheid te dwingen. Zij richten hun pijlen op ABP, vanwege diens grootschalige belegging in fossiele energie. De zaak die Milieudefensie won tegen Shell geldt als inspiratiebron.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden