Menno Onnes raapt al jaren plastic en ander afval aan de waddenkant van de Afsluitdijk.

Reportage Afval

Al jaren raapt Menno Onnes afval bij de Afsluitdijk

Menno Onnes raapt al jaren plastic en ander afval aan de waddenkant van de Afsluitdijk. Beeld Olaf Kraak

Al zes jaar komt Menno Onnes wekelijks naar de Afsluitdijk om afval te rapen. ‘Ik vind hier zelfs melkpakken uit China.’

Afvalraper Menno Onnes (63) uit Harlingen vist in de grote big bag vol troep een plastic wikkel op. “Die is van Coca-Cola. Die dingen zijn anderhalf jaar geleden overboord gegooid en nog spoelen ze hier aan.” Hij staat op zijn vaste stek, in de luwte van de strekdam aan de Waddenzeekant van de Afsluitdijk. Het is fris, met de westenwind van zee. Onnes komt hier bijna elke week om plastic troep van het minieme strandje te prikken. Zo’n zes jaar is hij bezig. De laatste tijd gaat zijn vrouw Nynke ook mee.

Een paar hectare zeedijk, een weg en enkele huizen, dat is Kornwerderzand. Onnes komt hier al zijn leven lang. “Je kunt hier prachtig mooi liggen met je boot.” De scheepstimmerman en verwoed zeiler is begaan met het Werelderfgoed Waddenzee, vertelt hij. Maar de aangespoelde plastic rotzooi baart hem grote zorgen. “We leven op zo’n mooie planeet”, zegt hij. “Maar we maken er een zootje van. Mensen gooien achteloos alles weg. Het interesseert ze gewoon niet.”

Zijn oogst is divers. Wat hij vooral tegenkomt? “Tandenborstels, pennen, stiften, oorstaafjes, aanstekers, ballonnen”, somt hij op. Ze liggen ook hier in de big bag, naast plastic flesjes, stukjes gekleurd nylon touw en frisdrankpakken. “Zelfs uit China vind ik hier melkpakken”, vertelt hij.

Pulken met een pincet

Onnes pakt een pluk witte voering, afkomstig van een jas. Van de MSC Zoe, het containerschip dat begin dit jaar honderden containers verloor op de Noordzee. Vlak na de ramp hielp hij mee op Terschelling. “Daar heb ik er heel wat van aangetroffen.”

Hij raapt een vaalroze huls op. “Vreemd dit. Van een jachtgeweer. Op de eilanden schieten ze op beesten en nu spoelen die hulzen hier aan.” Sinds kort is er op het strandje een laag kleine losse steentjes gestort. Kleine plastic deeltjes gaan daar tussen zitten. “Je krijgt ze er moeilijk uit”, stelt Onnes. “Mijn vrouw is wel­eens met een pincet bezig.”

Menno Onnes Beeld Olaf Kraak

Op de vraag of hij er soms niet moedeloos van wordt, van steeds maar weer zakken vol rotzooi opruimen, schiet hij even vol. “Ik heb het er voor over. Als je opgeeft, geef je alles op.” Maar de achteloosheid waarmee mensen hun rotzooi ‘wegflikkeren’ stemt hem droevig. Vooral ’s winters is de afvalberg groot. “De stormen stuwen het water hier dan omhoog en dat voert van alles mee. Dan heb je zo een halve big bag vol rotzooi.” Maar toch. Het geeft hem een voldaan gevoel als hij opruimt. “Dit kleine stukje houd ik schoon.”

Als mensen hem bezig zien, reageren ze positief. Onnes: “Ja, ze vinden het super. Mijn reactie is dan: Help mee! Adopteer een stuk zeedijk.”

Vangbak

Om het Waddenzee-afval in de toekomst eenvoudiger te kunnen opruimen, bedacht Onnes een betonnen stormvaste vangbak. Die zou in de hoek van de strekdam moeten komen, bij de geplande vismigratierivier die aan de Wadkant de Afsluitdijk ontmoet. “De westenwind die hier bijna altijd waait, drukt alles deze hoek in. Als je het hier opvangt en de bak een schuine helling geeft, spoelt het niet meer terug naar zee.” Hij heeft een schets van de bak gemaakt en zijn idee al besproken met Rijkswaterstaat. “Zoiets zou uniek zijn en zelfs toeristen kunnen trekken.” Maar hij ving bot. “Ze vinden het te duur.”

Een woordvoerster van Rijkswaterstaat verklaart dat de organisatie altijd openstaat voor duurzame innovaties van burgers. “Hoewel niet alle ideeën altijd praktisch uitvoerbaar zijn.” Of dit met het idee van Onnes ook zo is, kan ze niet zeggen omdat, mede door de vakantietijd de juiste persoon met wie Onnes indertijd contact had onbereikbaar is. “Plastic afval in zee vinden we een belangrijk onderwerp. Na de vakantie gaan we graag met hem in gesprek om te kijken hoe we verdergaan.”

Lees ook: 

Zwerfafval rapen helpt niet

Treurig nieuws voor al die vrijwilligers die in Nederland zwerfafval rapen langs de openbare weg: het helpt wel iets, maar het voorkomt niet. Het is een misvatting dat in een schone omgeving mensen minder makkelijk een blikje, flesje of snoepwikkel weggooien.

Visbedrijven dumpen jaarlijks 640.000 ton visgerei in zee - en het wordt niet minder

Visgerei blijft achter in zee en bedrijven doen weinig tot niets om dit te voorkomen. ‘Er moet meer gebeuren.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden