Commissie Remkes

Adviescollege Stikstofproblematiek: Langzamer rijden en een kleinere veestapel

Beeld ANP

Verlaag de maximumsnelheid op rijkswegen en provinciale wegen die in de buurt liggen van kwetsbare natuurgebieden. Dat is een van de aanbevelingen van de commissie die onder leiding van oud-minister Johan Remkes de stikstofproblematiek onderzoekt.

Door een “substantiële verlaging” op een groot deel van het wegennet door te voeren, kan de overheid de ‘stikstofdeken’ verminderen, schrijft het Adviescollege Stikstofproblematiek in een eerste rapport. Remkes overhandigde het woensdagmiddag aan minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit). Een deel lekte eerder uit.

Stikstof is een heet hangijzer sinds de Raad van State in mei bepaalde dat het systeem waarmee de overheid de uitstoot reguleerde in strijd is met natuurwetgeving. Sindsdien ligt de vergunningverlening voor projecten die leiden tot stikstofuitstoot vrijwel stil. Het gaat om duizenden projecten, van het uitbreiden van veehouderijen tot het verbreden van snelwegen.

Overal waar stikstofuitstoot plaatsvindt, moet de uitstoot omlaag

“Van de bouw tot het verkeer en van veehouderijen tot de industrie: overal waar stikstofuitstoot plaatsvindt, moet de uitstoot omlaag”, schrijft het Adviescollege Stikstofproblematiek. Nederland ontkomt er niet aan om zo snel mogelijk “drastische maatregelen” te nemen. De uitstoot is nu zo hoog dat die schadelijk is voor de natuur en de volksgezondheid.

Remkes noemt voor de wegen geen vaste snelheidslimiet. Per weg of per gebied moet de overheid bekijken wat het effect van een snelheidsverlaging is voor beschermde Natura 2000-gebieden.

Ook voor de veehouderij ziet de commissie de oplossing in gerichte maatregelen en niet in een algemene inkrimping van de veestapel. Het is volgens de opstellers beter om maatregelen te richten op bedrijven die in de buurt van natuurgebieden liggen en bijvoorbeeld op veehouderijen met verouderde stallen.

Verder adviseert de commissie de overheid om plannen voor natuurherstel in beschermde Natura 2000-gebieden sneller uit te voeren. Daarvoor moeten het Rijk en provincies zo nodig meer geld vrijmaken.

De industrie en de bouw moeten net zo goed meewerken en onder meer door innovatieve technieken minder stikstof gaan uitstoten. De commissie vindt dat provincies op korte termijn in beeld moeten brengen welke industriële bedrijven een negatieve invloed hebben.

Geen trucs meer

Om de te hoge uitstoot van stikstof te verminderen zijn maatregelen nodig die “zoden aan de dijk zetten’'. “De tijd van juridische trucs en listen is voorbij”, zegt voorzitter Johan Remkes van het Adviescollege Stikstofproblematiek. “De natuur moet herstellen en de uitstoot van stikstof moet omlaag.’’

Remkes presenteerde woensdag een eerste advies met voorstellen voor maatregelen op korte termijn. Een van de aanbevelingen is verlaging van de maximumsnelheid op veel plekken. “Dat scheelt in een klein land als Nederland echt maar heel weinig reistijd”, zei Remkes.

De oud-minister van de VVD schetste hoe de Nederlandse natuur door de hoge economische ambities in het gedrang is gekomen. Andere keuzes zijn nodig om te voorkomen dat het land vastloopt, zei hij. “Soms zijn scherpe keuzes nodig om ervoor te zorgen dat natuur en vooruitgang hand in hand gaan.”

De commissie verwacht in mei 2020 met een uitgebreider advies te komen. Daarin moeten ook sectoren als de luchtvaart en scheepvaart aan de orde komen.

Mogelijk noodwetgeving nodig

Coalitiepartij CDA sluit noodwetgeving niet uit om het teveel aan stikstof aan te pakken. “We moeten alles doen wat nodig is om ervoor te zorgen dat de bouw van woningen en andere stilgevallen projecten kunnen worden hervat en boeren en hun gezinnen duidelijkheid en perspectief krijgen voor de toekomst van hun bedrijf”, vindt CDA-Kamerlid Jaco Geurts. “Met een pakket aan verstandige en slimme maatregelen kunnen we ervoor zorgen dat Nederland niet op slot gaat. Dat is de opdracht aan het kabinet.”

Regeringspartij D66 spreekt over een kraakhelder rapport. Volgens fractieleider Rob Jetten kunnen we geen dag langer wachten met de aanpak van de stikstofcrisis. “Wij willen onze kostbare natuur beschermen én huizen blijven bouwen voor mensen die nu geen betaalbare woning kunnen vinden. Maar dan moeten we wel scherpe keuzes maken. Remkes heeft een palet voorgeschoteld, waaronder de gerichte inkrimping van de veestapel. Nu is de politiek aan zet.”

De kleinste coalitiepartner ChristenUnie vindt dat het rapport aanspoort “om duidelijke keuzes te maken als we onze natuur willen behouden - en dat willen we”, zegt Kamerlid Carla Dik-Faber. “Daarbij is er veel achterstallig onderhoud: we moeten werken aan herstel van beschadigde natuur en rond onze natuurgebieden zoeken naar een nieuwe balans.”

Lees vanavond onze uitgebreidere analyse van het advies van de commissie Remkes.

Lees ook:

Het kabinet weet al jaren dat het stikstofbeleid niet voldoet

Het kabinet sloeg adviezen in de wind en zette zijn omstreden stikstofaanpak door. ‘Heel verwijtbaar’, zegt Niek Ketting vandaag in Trouw. “De Tweede Kamer doet nu alsof de stikstofproblematiek vrij plotseling is. Als donderslag bij heldere hemel. Maar zij had dit advies in 2012 al op haar bureau”, zegt Niek Ketting, destijds voorzitter van de commissie die het stikstofprogramma onder de loep nam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden