Advies Staat van het Dier

Advies Staat van het Dier: ‘Honden horen niet in bed’

Met de klok mee, vanaf linksboven: een mopshond, een chihuahua, een shar-pei en een Engelse bulldog. Beeld Colourbox

Een adviesraad van minister Schouten (Landbouw) peilde meningen over dierenwelzijn en trekt conclusies: we moeten dieren niet vermenselijken.

Het is tijd voor een nieuw verbond tussen mensen en dieren, vindt de Raad voor Dieraangelegenheden (RDA), onafhankelijk adviesorgaan van de regering. Dieren hebben in Nederland in de afgelopen 25 jaar meer aandacht en betere zorg gekregen, maar er zijn nog altijd ‘taaie kwesties’. Zoals welzijnsproblemen in de veehouderij: het couperen van staarten, te krappe hokken, prikkelarme leefomgevingen voor dieren, sterfte tijdens transport. “Stel het welzijn van productiedieren nu echt eens centraal”, aldus de RDA.

Inbreuken op dierenwelzijn worden steeds minder geaccepteerd, aldus de RDA in een lijvig adviesrapport over de Staat van het Dier. Het advies is bestemd voor minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit).

 De raad hield eind vorig jaar een steekproef naar opvattingen over dierenwelzijn onder ruim 2000 volwassenen. Daaruit bleek dat de Nederlander dierenwelzijn steeds serieuzer is gaan nemen. ‘Het beeld is positiever dan je misschien zou verwachten. Maar er moet nog wel veel gebeuren’, zei één van de leden van de adviesraad in februari bij de presentatie van de uitkomsten van de publieksenquête. De raad wil de enquête om de vier jaar gaan herhalen, om tijdig trends te kunnen signaleren.

In het rapport over de Staat van het Dier bespreekt de raad de knelpunten. Eén ervan is de soms grenzeloze liefde van de mens voor het huisdier. Hond, kat, konijn of hamster worden vaak vertroeteld, soms haast alsof het eigen kinderen of een levenspartner zijn. “Honden horen niet in bed”, aldus het rapport.

Beeld Herman Engbers

Vaak is die nauwe band met huisdieren positief voor de gezondheid en het welzijn van dieren, aldus de RDA. “Maar de vermenselijking van dieren brengt ook risico’s met zich mee.” Soms leidt dat vertroetelen tot modegrillen die dierenonwaardig zijn, aldus het rapport. Zoals bedrijfsmatig fokken, fokken op extreme uiterlijke kenmerken - bijvoorbeeld bij doorgefokte mopshonden.

De raad vindt ook dat een andere betekenis worden gegeven aan het begrip plaagdieren, die in de landbouw, maar ook in de bebouwde omgeving worden bestreden (muskusratten, insecten, de eikenprocessierups, muizen, ratten). “Niet zelden vervullen deze dieren een cruciale rol in het ecosysteem, denk aan insecten die voedsel zijn voor vogels en zoogdieren, die op hun beurt weer belangrijk zijn voor de reproductie van planten.” De Raad voor Dierenaangelegenheden vindt dat we anders moeten gaan denken over de bestrijding van plaagdieren. “Het framen van diersoorten als ongedierte is niet langer acceptabel”, aldus het rapport. “Als dieren dan toch bestreden worden, bijvoorbeeld invasie exoten, is het belangrijk om de bestrijding diervriendelijker te maken.”

Eikenprocessierups kruipend over het spinselnest. Beeld buiten-beeld

De raad stelt dat dieren in de Nederlandse natuur in 25 jaar weliswaar meer leefruimte hebben gekregen, maar ook dat de kwaliteit van hun leefomgeving afneemt door meststoffen en bestrijdingsmiddelen, tot ‘zelfs in natuurreservaten’. “Welzijn van dieren in de natuur krijgt steeds meer aandacht van beleidsmakers en het publiek, maar dit is niet terug te zien in wettelijk bescherming van dieren in de natuur.”

De RDA dringt aan op maatregelen om het verlies aan soorten te stoppen en stimulering van kringlooplandbouw. Maar ook pleit de raad, inhakende op de heftige discussies over het dierenwelzijn in natuurgebied Oostvaardersplassen voor een dialoog over het lijden van dieren in de natuur: waar eindigt de zorgplicht en waar begint de afblijfplicht, aldus het rapport.

Lees ook: 

Jammer maar helaas: je huisdier heeft géén emoties

Als we naar onze huisdieren kijken, zien we bewust gedrag en emoties. Heel herkenbaar. Maar wat we zien, zegt neurowetenschapper Joseph LeDoux, is er niet.  

Als het dier maar geen ‘ding’ wordt

In 2014 peilde Trouw de Staat van het Dier in een groot onderzoek: Nederlanders hebben grote moeite met de industrialisering van het platteland, waar dieren ‘producten’ zijn die op een lopende band worden geboren. Ze wijzen daarom op grote schaal de mega-stallen af en zijn zeer kritisch over de transporten van levend vee naar het buitenland.

Dierenwelzijn moet in de Grondwet

De staat is verantwoordelijk voor het garanderen van dierenwelzijn, stelt Janneke Vink, universitair docent rechtsfilosofie en promovendus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden