null Beeld
Beeld

Groene gidsWespen

Wespen zijn er niet op uit om jou te steken

Rob Buiter

Er zijn veel wespen dit jaar. En ja, dat is goed nieuws, want al die wespen houden bijvoorbeeld muggen in toom. ‘Dát zijn pas lastige insecten’, vindt wespenvriend Sjoert Fleurke, die tips geeft voor meer sereniteit rond wespen.

Voor het geval u zich afvroeg of u het goed had gezien: ja, u ziet dit jaar meer wespen dan anders. “Dat komt onder meer door de milde winter”, zegt de Groningse wiskundige, tevens wespenvriend Sjoert Fleurke. “Zo’n milde winter laat veel overwinterende koninginnen, inclusief het voorraadje sperma waarmee ze de winter in zijn gegaan, overleven. Met dat opgeslagen zaad starten de koninginnen in het vroege voorjaar nieuwe volkjes.”

Vorig jaar was een uitgesproken mager wespenjaar en daarmee hadden we de bui al een beetje kunnen zien hangen, zegt Fleurke. “Na een slecht jaar volgt vaak een goed jaar. En na de milde winter hadden we ook nog een mild voorjaar, dus de eerste wespennesten zijn niet in storm of regen verdwenen, zoals in andere jaren nog weleens gebeurt. Zodra die eerste nesten zijn uitgegroeid tot volwassen volken, zitten daar wel duizenden wespen in.”

Mierzoete uitwerpselen: brandstof voor de werksters

In het begin van het wespenseizoen merk je nog niet zoveel van deze insecten. De werksters voeden de larven met vlees – vliegen en muggen bijvoorbeeld – waarna de larven de werksters ‘belonen’ met mierzoete uitwerpselen: brandstof voor de werksters om weer op jacht te gaan. Begint een nest zo rond half augustus af te takelen, dan krijgen de werksters te weinig zoetigheid van de larven. Dan gaan ze het bij de ranja of de appeltaart op de terrassen halen. Sommigen, pardon, velen ervaren dat als overlast.

Fleurke behoort als zelfverklaard wespenvriend tot het bijzondere slag dat wespen niet als hinderlijk ziet. Sterker nog: wanneer je hem belt omdat je last hebt van een wespennest naast de keukendeur, dan komt Fleurke het nest – na de nodige veiligheidsmaatregelen – ophalen en hangt hij het in zijn eigen tuin. “Ik ben dit jaar al drie keer zoveel gebeld als heel vorig jaar”, vertelt hij. “Of dat komt omdat er drie keer zoveel wespen zijn, of doordat ik breder bekend ben geworden als wespenvriend, dat durf ik niet te zeggen. Maar inmiddels is mijn tuin met een goeie twintig wespennesten wel vol, dus nieuwe nesten breng ik bijvoorbeeld naar een bos achter mijn huis.”

Wespen bezig met het bouwen van een nest. Beeld Getty Images
Wespen bezig met het bouwen van een nest.Beeld Getty Images

In Nederland komen verschillende soorten wespen voor. De bekendste zijn de gewone wesp en de Duitse wesp, beiden ook wel bekend als limonadewespen. De laatste jaren worden er ook steeds meer Franse veldwespen gezien. Die herken je aan de langere, hangende pootjes en de oranje in plaats van zwarte voelsprieten.

De Franse veldwesp maakt heel kleine nestjes die geen groot, papieren omhulsel hebben, zoals de gewone of de Duitsers. De Fransen zijn ook een stuk minder fanatiek in het verdedigen van hun nest, waardoor ze minder gauw overlast geven. Daarnaast vliegen er nog veel kleine en nóg onschuldiger soorten rond, zoals sluipwespen, die zelfs worden ingezet in de biologische bestrijding van rupsen op tuinbouwgewassen.

De grootste en voor sommigen meest angstaanjagende wesp is de Europese hoornaar. Haar steek doet weliswaar meer pijn – want er komt nou eenmaal meer gif uit zo’n grotere angel – maar die pijn verdwijnt wel sneller dan bij een limonadewesp.

Verdiep je meer in de beestjes

Zijn liefde voor wespen schuilt in de kennis, zegt Fleurke. “Als je weet dat deze dieren er niet op uit zijn om jou te steken, tenzij je de wesp of haar nest bedreigt, dan kun je er al een stuk relaxter mee omgaan. Als je dan ook nog weet dat wespen vliegen en muggen eten, dan kun je ze alleen maar waarderen. Muggen zijn pas echt lastig voor ons. Die móeten jou steken om als soort te overleven. Wespen verdedigen alleen hun nest. Of ze steken als ze in de knel komen.”

Fleurke raadt eenieder die bang is voor wespen, of die er last van denkt te hebben, aan om zich meer in de beestjes te verdiepen. “Hoe meer je ervan weet, hoe kalmer je je kunt gedragen rond wespen. Ga er in ieder geval niet naar slaan ofzo, want dan vergroot je alleen maar de kans dat ze in de knel komen en jou alsnog steken.”

Dat Fleurke geen zonderlinge eenling is in zijn liefde voor de wesp, bewijst bijvoorbeeld vogelonderzoeker Arnoud van den Berg uit Santpoort. “Schitterende beestjes en prachtige nesten”, beaamt hij. “Als we een nest in of bij het huis hebben, laten we dat zeker hangen, zelfs als het in de keuken is.”

De beste tip die Van den Berg kan geven, voor meer sereniteit rond wespen? “Hou een wespennest geheim. Jij kunt het misschien wel waarderen, maar veel buren rusten niet voor ze zo’n nest door de ongediertebestrijders hebben laten weghalen. Als je het stilhoudt, is de ‘overlast’ vaak al voorbij voor mensen er erg in hebben. Dat geldt overigens ook voor de meeste andere ‘overlast’ uit de natuur”, aldus Van den Berg.

Lees ook:

Bioloog: nog meer wespen in aantocht, maar pas op met verdelgen

Nederland kan nog meer wespen verwachten dan er nu al rondvliegen, maar bedenk na het aantreffen van een wespennest of het nodig is om het te (laten) verwijderen. Dat zegt bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden