Klimaattop

Welke hoofdrolspelers zullen de meeste aandacht opeisen tijdens de klimaattop in Glasgow?

Voorzitter van COP26 Alok Sharma tijdens de openingsceremonie. Beeld REUTERS
Voorzitter van COP26 Alok Sharma tijdens de openingsceremonie.Beeld REUTERS

Na de gloedvolle toespraken is het tijd voor de achterkamertjes in Glasgow, zodat volgende week het onderhandelen echt kan beginnen. Op wie moeten we letten?

Onno Havermans

Met de aangekondigde stop op ontbossing en bodemdegradatie kreeg de klimaattop in Glasgow dan toch de gehoopte vroege score. Ook de belofte van meer dan honderd landen om voor 2030 de uitstoot van methaan met 30 procent terug te brengen is een succesje, dat de Amerikaanse president Joe Biden graag op zijn conto schrijft. Hij wil in de Verenigde Staten zelf een reductie van 50 procent.

Methaan is na CO2 het belangrijkste broeikasgas; het zorgt voor een snellere opwarming van de aarde dan koolstof, maar het breekt ook sneller af. De Wereld Methaan Belofte werd in september door de VS en de Europese Unie gelanceerd. Grote uitstoters China, Rusland en India doen nog niet mee, maar Brazilië is wel een van de ondertekenaars.

Straks komen de Grote Drie

Misschien volgt er nog wel meer, vandaag of morgen, na het vertrek van de wereldleiders met hun gloedvolle toespraken – door activisten en bezorgde ngo’s afgedaan als holle retoriek. In een videoboodschap noemde de afwezige Vladimir Poetin het beschermen van bossen onmisbaar voor het tegengaan van de klimaatverandering, waarvoor hij zijn vertrouwen uitsprak in de natuur.

Het is nu aan de delegaties van ambtenaren om, veelal in achterkamertjes, de onderhandelingen voor te bereiden die volgende week pas echt beginnen. Vertegenwoordigers van hulp- en milieuorganisaties mogen wel als toehoorder aanwezig zijn, maar alleen als er plaats is en met de aangescherpte coronamaatregelen zijn die plaatsen beperkt. De Britse organisatie vroeg maandag al met klem alleen naar de blauwe zone van de klimaattop, waar de landen en groepen van landen met elkaar praten, te komen als dat echt nodig is. In de groene zone, waar ngo’s en demonstranten alternatieve bijeenkomsten houden, is het makkelijker afstand van elkaar te houden.

Net als op het belangrijke tennistoernooi Wimbledon is de zondag een rustdag, al zullen er geen aardbeien met slagroom zijn. Daarna komen de onderhandelaars, waarbij de grote drie de meeste aandacht zullen opeisen: Xie Zhenhua namens China, John Kerry (VS) en Frans Timmermans (EU). De drie ervaren politici kennen elkaar al van de voorbesprekingen, die ze voerden met elkaar en met de Britse voorzitter Alok Sharma.

Xie Zhenhua

De 71-jarige Chinese klimaatgezant is misschien wel de belangrijkste man van COP26. Hij is een ervaren politicus, was eerder minister en van 2007 tot 2018 ook al klimaatonderhandelaar voor China. In 2014 maakte hij al klimaatafspraken met John Kerry, toen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken onder president Obama, die een jaar later de basis vormden voor het Klimaatakkoord van Parijs. Nu moet hij laten zien dat het China ernst is om de belangrijkste afspraak uit dat akkoord na te komen: beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 en hooguit 2 graden. Juist dinsdag bleek dat China zijn dagelijkse steenkoolproductie met een miljoen ton heeft verhoogd tot 11,5 miljoen ton. China zegt in 2060 klimaatneutraal te kunnen zijn, dat wil zeggen dat de uitstoot van broeikasgas dan netto nul is. Concrete toezeggingen heeft het land in Glasgow nog niet gedaan.

Xie Zhenhua, de 71-jarige Chinese klimaatgezant is misschien wel de belangrijkste man van COP26. Beeld Getty
Xie Zhenhua, de 71-jarige Chinese klimaatgezant is misschien wel de belangrijkste man van COP26.Beeld Getty

John Kerry

De 78-jarige speciaal klimaatgezant van de Amerikaanse president Joe Biden is een oude getrouwe uit de Democratische Partij. Als presidentskandidaat legde hij het in 2004 af tegen de zittende Republikeinse president George W. Bush. Kerry was al sinds 1985 senator voor de staat Massachusetts en hij bleef dat tot Obama hem in 2013 vroeg als minister van buitenlandse zaken, als opvolger van Hillary Clinton. Met zijn benoeming als klimaatgezant loste Joe Biden direct na zijn inauguratie de belofte in dat de VS zouden terugkeren bij het Klimaatakkoord van Parijs waaruit zijn voorganger Donald Trump zich had teruggetrokken. Biden tekende het akkoord opnieuw en stelde de man aan die in 2015 namens de VS had ondertekend, met zijn kleindochter op schoot. Terwijl de president probeert de VS weer geloofwaardig te laten zijn als aanvoerder van de wereld op het gebied van klimaatbeleid, zet Kerry op de achtergrond weerspannige landen onder druk, China voorop.

Met John Kerry’s benoeming als klimaatgezant loste Joe Biden direct na zijn inauguratie de belofte in dat de VS zouden terugkeren bij het Klimaatakkoord van Parijs. Beeld EPA
Met John Kerry’s benoeming als klimaatgezant loste Joe Biden direct na zijn inauguratie de belofte in dat de VS zouden terugkeren bij het Klimaatakkoord van Parijs.Beeld EPA

Frans Timmermans

Ook de Europese onderhandelaar was eerder minister van buitenlandse zaken, van november 2012 tot oktober 2014 in het tweede kabinet Rutte. Van 2007 tot 2010 was hij staatssecretaris van Europese zaken in Balkenende IV en daarvoor vanaf 1998 lid van de Tweede Kamer namens de PvdA. Sinds september 2014 is Frans Timmermans (60) vicevoorzitter van de Europese Commissie, sinds 2019 in een tweede periode. Hij is daarin belast met de Green Deal, met als doel de Europese Unie in 2050 klimaatneutraal te maken. Europa is na China en de VS de derde grote uitstoter van broeikasgas ter wereld.

Frans Timmermans is belast met de Green Deal, met als doel de Europese Unie in 2050 klimaatneutraal te maken. Beeld AP
Frans Timmermans is belast met de Green Deal, met als doel de Europese Unie in 2050 klimaatneutraal te maken.Beeld AP

Alok Sharma

De 54-jarige Britse Conservatief Alok Sharma, kind van Indiase emigranten, had aanvankelijk niet veel op met het klimaat en milieu. Hij werkte jarenlang als registeraccountant in het financiële hart van Londen en was staatssecretaris van huisvesting onder Teresa May en minister van economische zaken onder Boris Johnson. Begin dit jaar werd hij als minister van staat vrijgemaakt om als voorzitter COP26 tot een succes te maken, voor de wereld maar zeker ook voor het Verenigd Koninkrijk. Een voorzitter moet zakelijk zijn en een beetje saai en naast de flamboyante premier zijn eigen rol kunnen vervullen. Kort voor de top overlegde Sharma al met de belangrijkste hoofdrolspelers. Of ze eind volgende week aan het slot van de top op elkaars schouders slaan is afwachten.

Lees ook:

Dat Glasgow een eind aan ontbossing wil is een forse stap tegen klimaatverandering

Landen op de klimaattop in Glasgow pakken ontbossing aan. Dat kan een flinke stap zijn naar het tegengaan van klimaatverandering, zeggen wetenschappers.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden