Het energiesysteem van Suncom op de testlocatie in Spanje. Spiegels stralen zonlicht op een lange buis met vloeistof.

ReportageEnergietransitie

Wat in de woestijn kan, moet bij een Brabantse boer ook lukken: zonnewarmte oogsten

Het energiesysteem van Suncom op de testlocatie in Spanje. Spiegels stralen zonlicht op een lange buis met vloeistof.Beeld Suncom

Het nieuwe Nederlandse bedrijf Suncom gaat warmte voor bedrijven produceren, door zonlicht via spiegels als een laserstraal te bundelen. De start-up uit Houten haalt inspiratie uit de Sahara.

Frank Straver

Henk Arntz (34) loopt door een grote loods, vol gereedschap en rommel. In het midden staat een enorme U-vormige spiegel, gebogen als een soort skateboardbaan. “Dat is hem”, zegt Arntz, terwijl hij zich over het glimmende oppervlak buigt. “Zes meter lang is deze, stel je voor dat we een reeks aan elkaar koppelen.” Even verderop haalt Arntz een enorme glazen buis tevoorschijn. Die buis komt boven de spiegels te hangen, in de energie-installatie die werktuigbouwkundige Arntz heeft ontwikkeld met zijn bedrijf Suncom .

Met die twee ingrediënten, een kromme spiegel en een vloeistofbuis, wil Suncom een revolutie ontketenen in de duurzame energie­productie. Zonlicht dat op de spiegel valt, wordt gestraald op een olieachtige vloeistof in de buis. Het licht wordt gebundeld in een zeer krachtige straal. Omdat de buis niet rond is maar vierkant, kan de vloeistof de sterke zonnestraal goed absorberen. Daardoor loopt de temperatuur op tot 500 graden.

“Dat is precies waar sommige sectoren om staan te springen”, zegt Arntz. Met alleen een warmtepomp komen grotere bedrijven niet van fossiele energie af. Hun processen vergen vaak hitte. Daar wil Suncom nu in voorzien. Lang werkte de start-up in de luwte aan de techniek. Nu de patenten rond zijn, treden Arntz en zijn collega’s naar buiten met hun plan.

Succesvolle testen

De kern van de technologie lijkt sterk op zonne-energiesystemen die al bestaan in de Sahara. Gigantische spiegels bundelen daar het overvloedige zonlicht, dat via een soort laserstraal op één punt wordt ingestraald om energie mee te produceren. Concentrated solar power, heet dat.

Die techniek wil Suncom nu in Europa introduceren, op kleine schaal. In zonnige landen als Italië en Spanje. Maar ook in Nederland. “Ons eerste demonstratieproject komt in 2023 te staan bij een Brabantse kalverhouderij”, zegt Arntz. “De handtekeningen zijn gezet”, zegt hij. Geld om concreet aan de slag te gaan is er ook. Investeerders legden 2 miljoen euro in.

Arntz laat op zijn laptop foto’s zien, van succesvolle testen die Suncom uitvoerde op het Plataforma Solar de Almeria, een kennisinstituut voor zonne-energie in Spanje. Ook toont hij statistieken: prijscurves die voorspellen hoe rendabel zijn vinding kan zijn. “Oeps, even inloggen”, zegt Arntz een paar keer. Al zijn bedrijfsinformatie zit achter beveiligingscodes.

Zaligmakend is ‘zonthermie’, zoals warmteproductie uit zonlicht heet, niet. In theorie kan een woonwijk, in combinatie met warmtepompen, verwarming krijgen uit de techniek van Suncom. De grote maar is: voor een spiegelinstallatie is veel ruimte nodig. Die prop je niet zomaar tussen de huizen in. Door in het buitengebied zonthermie op te wekken, kan zo’n installatie volgens Arntz via ondergrondse buizen wel een warmtenetwerk gaan vullen.

Henk Arntz Beeld
Henk ArntzBeeld

Bedrijven in de chemische industrie, maar ook zwembaden en bakkers, zoeken naar alternatieve hittebronnen om van het (dure) aardgas af te komen. Ook veebedrijven, die grote stallen moeten verwarmen, zijn op zoek naar duurzame energiesystemen. “En champignonkwekers”, voegt Arntz nog toe. Dat is een nogal specifieke doelgroep, maar volgens Arntz is zijn uitvinding voor warmte uit zonlicht geknipt voor deze branche. Champignontelers hebben hitte nodig voor het steriliseren van de paddenstoelen.

Optimisme

Voor de zwaarste industrie, zoals glas- of baksteenfabrieken, is de temperatuur die Suncom met de spiegels uit zonlicht kan halen te laag. Ook de Nederlandse glastuinbouw kan zich niet met zonnewarmte bedruipen, omdat die kwekers veel stroom en CO2 (als voedingsstof voor planten) nodig hebben. “Die groep kunnen wij niet bedienen, maar er blijft genoeg afzetmarkt over.”

Bij Suncom in Houten lopen twaalf jonge medewerkers rond. Allemaal techneuten, die ervan overtuigd zijn dat voor hun duurzame energietechnologie een mooie toekomst gloort. In Houten heerst een sfeer van optimisme. Tussen een ontspannen spelletje aan de pingpongtafel door is het team van Suncom druk met technische doorontwikkeling.

“Rond duurzaamheid heerst soms een sfeer van teleurstelling, zoals na de mislukte Egyptische klimaattop”, zegt Arntz. Maar ondertussen ziet hij in de praktijk veel enthousiasme en beweging richting schone technologie. “Jonge ondernemers zijn volop bezig”, ziet hij. Een zure, maar krachtige drijfveer die de verduurzaming van Nederland kan versnellen, is de energiecrisis waarbij gas- en olieprijzen records hebben gebroken.

Lees ook:

Start-ups kunnen voor duurzame doorbraak zorgen

De klimaataanpak faalt, aldus een nieuw boek. Volgens de auteurs is geld nodig voor nieuwe technieken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden