Methaanuitstoot

Vanuit de ruimte zijn ze te zien: vuilnisbelten met een klimaatimpact van wel twee miljoen auto’s

Vuilnisbelt in New Delhi, India.
 Beeld REUTERS
Vuilnisbelt in New Delhi, India.Beeld REUTERS

Met een satelliet kunnen grote methaanlekken worden opgespoord. Zo vonden Nederlandse wetenschappers vuilnisbelten die qua methaanuitstoot de klimaatimpact hebben van miljoenen auto’s bij elkaar. De methode is een uitkomst, denken zij.

Johan van Heerde

Vier vuilnisbelten in Argentinië, India en Pakistan stoten gigantisch veel methaan uit. Dat hebben Nederlandse onderzoekers ontdekt door met satellieten vanuit de ruimte te speuren naar methaanlekken. De vier belten stoten 47 ton methaan uit per uur, vergelijkbaar met de emissie van ruim twee miljoen auto’s en de impact daarvan op het kimaat.

Bram Maasakkers is een van de wetenschappers van het Nederlands instituut voor ruimteonderzoek (SRON) die woensdag in het vakblad Science Advances over het onderzoek publiceerde. In 2017 lanceerde SRON de Nederlandse satelliet Tropomi, die vanuit de ruimte methaanuitstoot kan detecteren, vertelt hij.

Het onderzoek werkt als een soort tweetrapsraket, zegt Maasakkers. Eerst voert Tropomi iedere dag scans uit over de hele wereld. Op die manier krijgen onderzoekers ruwweg een idee van plekken met veel methaanuitstoot, zoals bepaalde steden. De Canadese satelliet GHGSat kan vervolgens mikken op een locatie en op 25 meter nauwkeurig aanwijzen waar de methaanuitstoot vandaan komt.

Broeikaswerking van methaan

Methaan is een broeikasgas dat na CO2 het grootste aandeel in het door de mens versterkte broeikaseffect levert. De broeikaswerking van methaan is veel sterker dan die van CO2. Bekende bronnen van methaanuitstoot zijn olie- en gasinstallaties, kolenmijnen en veestallen.

Maar vuilnisbelten ook. Het gaat de onderzoekers er niet om aan te tonen dat afval vervuilend is. Dat is al bekend. Alle afvalstromen bij elkaar, waaronder ook die van het riool, zijn goed voor ongeveer 18 procent van de wereldwijde methaanuitstoot die wordt veroorzaakt door de mens, vertelt Maasakkers.

De vraag is vooral: op welke specifieke plekken is de uitstoot het hoogst? Zulke plekken zien de onderzoekers als het laaghangende fruit in de strijd tegen klimaatverandering. “We willen met ons onderzoek vooral laten zien dat we vanuit de ruimte in staat zijn om deze bronnen te zien. De volgende stap is om in beeld te krijgen op welke plekken uitstoot zit, zodat daar iets aan kan worden gedaan.”

Methaanlekken zijn lastig op te sporen

Methaan is een geur- en kleurloos gas. Een lek is daarom lastig op te sporen maar daar brengt deze methode verandering in. “Bij een elektriciteitscentrale kun je vrij precies berekenen hoeveel die uitstoot. Maar als een olie- of gasleiding in the middle of nowhere lekt, zie daar dan maar achter te komen. Met deze methode kun je die vervuilende bronnen opsporen.”

Zo bleek dat een vuilnisbelt in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires 28 ton methaan per uur uitstoot. Qua klimaatimpact staat dat gelijk aan de emissie van anderhalf miljoen rondrijdende auto’s: Drie andere vuilnisbelten, in Delhi, Mumbai en Lahore, zijn samen goed voor 19 ton methaanuitstoot per uur.

Maasakkers heeft zelf niet met Buenos Aires gebeld om het probleem aan te kaarten. De Canadese partners van SRON hebben wel contact opgenomen, maar het is nog niet bekend of de Argentijnen van plan zijn om in te grijpen.

Dat zou een investering vergen, maar die is het geld dubbel en dwars waard, zegt Maasakkers. “Methaanuitstoot door afval is op verschillende manieren tegen te gaan. Bijvoorbeeld door het verminderen van organisch afval of dit afval te composteren. Ook kan je dit afval afdekken of de methaanuitstoot onttrekken.”

Die inspanning is vergeleken met wat het oplevert relatief klein, stelt Maasakkers. “Iemand moet het betalen, dat is het. Ik hoop dat op de plekken waar de uitstoot zo groot is de actie op gang komt.”

Lees ook:

Ruimtespion legt enorme methaanuitstoot VS bloot

De omvangrijke olie- en gasvelden in het zuiden van de Verenigde Staten stoten ruim tweemaal zoveel methaan uit als de Amerikaanse autoriteiten denken. Die omvangrijke bijdrage aan het klimaatprobleem is vanuit de ruimte opgespoord.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden