Groene claimHuurtelefoon

Swapphone claimt dat een telefoon leasen duurzamer is, klopt dat?

Het logo van het verhuurbedrijf Beeld Swapphone
Het logo van het verhuurbedrijfBeeld Swapphone

Een smartphone gaat gemiddeld 2,5 jaar mee voordat hij in een la belandt. Swapphone wil die levensduur verdubbelen door telefoons te verhuren in plaats van verkopen. Is dat duurzamer, zoals het bedrijf claimt?

Robin van Wechem

Beter goed gejat dan slecht bedacht, zou je met een venijnige pen over Swapphone kunnen zeggen. De naam en het businessmodel zijn geënt op Swapfiets, dat mobiliteit verkoopt in plaats van fietsen. Bij Swapfiets huur je een fiets, die wordt gerepareerd of vervangen als het nodig is. Waarom zou je dat niet ook doen met telefoons, vroeg Joeri Peeters, mede-eigenaar van Swapphone zich af. Als je bereikbaarheid als dienst verkoopt en de telefoons eigendom blijven van het bedrijf, houd je een groter deel van de levenscyclus van het product in eigen hand.

“Voor de productie van één smartphone zijn 134 kilo erts, 190 liter water en 20,5 gram van het zeer giftige cyanide nodig”, zegt Peeters. “Die 20,5 gram gif is nodig om 0,2 gram goud uit gouderts te halen. Het uitsparen van de productie van één smartphone scheelt in totaal ongeveer 27 kilo CO2.”

Door de levensduur van toestellen te verlengen, verminder je de productie van nieuwe exemplaren. “Het merendeel van onze smartphones, 80 procent, is refurbished”, legt Peeters uit. “Dat betekent dat ze al eerder in gebruik zijn geweest, maar nog veel te nieuw zijn om al op de elektronische afvalberg te belanden. De telefoons zijn nog in topconditie, bevatten weinig tot geen gebruikssporen en hebben een levenslange garantie. De nieuwe toestellen worden na het beëindigen van een contract en na een grondige controle ook opnieuw verhuurd.”

Bereikbaarheid als dienst betekent dat kapotte of gestolen telefoons binnen 24 uur worden vervangen. Reparaties zijn bij de huurprijs inbegrepen, al is het gebruik van een beschermend hoesje verplicht en kost schade door eigen schuld de klant 50 euro. Diefstal kost 75 euro per geval.

Abonnementen voor bellen zelf zoeken

De nieuwste modellen zijn uiteraard het duurst. Zo kost de iPhone 11 Pro 47,49 euro per maand, terwijl de iPhone SE 7,49 euro per maand kost. Swapphone verhuurt trouwens alleen telefoons. Het abonnement voor bellen en internet moet je er zelf bij zoeken.

Gjalt de Jong, hoogleraar duurzaam ondernemerschap in de circulaire economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, vraagt zich af of het verhuren van smartphones zoden aan de dijk zet. “Het gaat hier niet om Fairphones, die modulair zijn gemaakt en waarvan de onderdelen relatief goed vervangbaar zijn. Bij gewone telefoons is dat niet het geval, ze zijn juist lastig te repareren. Huren kan een stap in de richting van een duurzamere economie zijn, mits de levensduur van het product ook echt wordt verlengd.”

Of dat gebeurt, is maar de vraag, vervolgt hij. “Mensen gaan bij lease niet automatisch zorgvuldig met het product om. Van leaseauto’s is bekend dat ze vaak worden afgeragd.”

Vivian Tunn bevestigt dat. Ze promoveert aan de TU Delft op de vraag hoe circulaire businessmodellen consumenten tot duurzamer gedrag kunnen aanzetten. In een vergelijking tussen wasmachines en fietsen keek ze naar drie opties: nieuw kopen, tweedehands kopen en leasen. Bij beide producten bleken mensen bij lease veel minder zorgvuldig met de producten om te gaan dan bij (tweedehands) koop.

Dat lease duurzamer is dan verkoop, is vaak op twee aannames gebaseerd, zegt ze. “De levensduur van een product zou langer zijn en een product zou intensiever worden gebruikt. Of dat echt zo is, hangt van verschillende dingen af. Ten eerste maakt het uit hoe lang één consument een product gebruikt. Elke reparatie kost grondstoffen en energie. Als een telefoon steeds maar een paar maanden wordt gebruikt en tussen elk gebruik door wordt gerepareerd of een nieuw scherm krijgt, is dat minder duurzaam dan één consument die hetzelfde product lange tijd gebruikt.”

Verschillende soorten klanten

De duurzaamheid van lease hangt ook af van de samenstelling van het klantenbestand. “Er is een groep die altijd als eerste het nieuwste wil. Voor die groep kan Swapphone economisch interessant zijn, maar dat is niet automatisch duurzaam. De groep die het niet uitmaakt om met een iets ouder model rond te lopen, kan wel bijdragen aan duurzaamheid. De eisen bij een gebruikt product liggen alleen wel hoog, mensen accepteren vaak niet eens een klein krasje op het scherm.”

Tenslotte maakt het nog uit of er aanpassingen aan het ontwerp zijn gemaakt om het product robuuster te maken. Dat lijkt Tunn in dit geval niet waarschijnlijk, omdat Swapphone bestaande producten verhuurt. Ook kan de term refurbished veel verschillende dingen omvatten, signaleert ze. “Soms verwijst het naar een softwarecheck bij producten die in de showroom hebben gelegen of zijn teruggestuurd na een online-aankoop. Voor mij betekent refurbished dat een product een intensieve revisie krijgt, inclusief het vervangen van onderdelen als dat nodig is.”

De Jong houdt dan ook een slag om de arm bij de vraag of Swapphone een duurzaam initiatief is. “Als de hoeveelheid grondstoffen bij elke vervanging gelijk blijft of zelfs minder wordt, is dit een stap naar circulaire telefoons. Het verlengen van de levensduur kan ook al duurzamer zijn. Maar alleen het verhuren van nieuwe telefoons is dat niet.”

Lees ook:

Toe aan een nieuwe laptop? ‘Refurbished’ elektronica gaan vaak nog jaren mee

De Infotheek Group verlengt de levensduur van telefoons en computers. Dat is goedkoper, maar vooral duurzamer.

Koopt u hier straks uw tweedehands telefoon met garantie?

De markt van opgeknapte elektronica heeft een nieuwe speler. Een grote, uit Duitsland. ‘Of je nu kiest voor de prijs of een schoner milieu, je bent altijd duurzaam bezig.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden