null Beeld

ColumnEsther Bijlo

Rutte, geef eens een opbeurende persconferentie over het klimaat

Esther Bijlo

Hé, daar staat Mark Rutte met zijn fiets. Hé, er waait een briefje op de grond. Het blijkt een lijstje met goede voornemens. Vaker vega eten, meer naar het theater en, oranje omcirkeld: ‘klimaatpersco geven’. Dit tafereel is te zien in een filmpje. Mark Rutte is echt, maar het briefje niet. Het is een campagne die deze week is afgetrapt om de klimaatcrisis hoger op de agenda te krijgen. Houd regelmatig een ‘persco’, net als voor de coronacrisis, met uitleg over de stand van zaken omtrent opwarming en de maatregelen, is de boodschap.

Ondermeer Fossielvrij NL en de Jonge Klimaatbeweging steunen de actie. Organisaties als Urgenda en de Partij voor de Dieren toonden zich enthousiast op Twitter met #wezittenerklaarvoor, een hashtag die even later gekaapt werd door de antiprik- en WEF-meute.

Vertrouwd raken met feiten en plaatjes van de klimaatcrisis

Het is de vraag of een nepvideo het goede middel is – hoewel het vrij duidelijk is en onschuldiger dan de ‘deepfake’ nep-speech die de Correspondent eind oktober van Rutte maakte over het klimaat. Hoe dan ook is het een goed idee om de burgers regelmatig bij te praten over één van de grootste uitdagingen waar de mensheid momenteel voor staat. Lijntjes met de CO2-bezetting, thermometer wanneer code rood bereikt wordt, het beleid dat het tij moet keren. Zo raken mensen vertrouwd met de feiten en plaatjes van de klimaatcrisis en het gegeven dat het probleem nog lang onder ons zal zijn.

Maar anders dan bij de corona-persco’s hoeft het niet zo somber. Aan een pandemie heeft niemand wat, behalve farmaceutische grootmachten en wat verkopers van mondkapjes en dergelijke. Een terugkerend klimaatpraatje kan een stuk opbouwender. Er valt namelijk ook veel te winnen. Een warmer, comfortabeler huis bijvoorbeeld, schonere lucht, gezondere natuur, een betere toekomst voor de kleinkinderen, om maar wat te noemen. Natuurlijk zullen er zure appels zijn, maar met slim beleid kan daar genoeg tegenover staan.

Zo’n aanpak kan ook het beeld keren dat klimaatbeleid vooral veel geld kost. Vorige week schrok Nederland op van een sommetje van het Centraal Planbureau dat de plannen van het kersverse kabinet tot een staatsschuld van 92 procent kunnen leiden. Oei, hoe kan de noordelijke zuinigheid dan nog met goed fatsoen de veronderstelde zuidelijke verspilling kapittelen?

Een leuk rekensommetje, maar wat hebben we eraan?

Het gigantische schuldpercentage is voor een groot deel te wijten aan de tientallen miljarden die Rutte IV uittrekt voor het bestrijden van de klimaat- en stikstofcrisis, zo stelt het CPB. Maar het is goed om even door te lezen. Die 92 procent slaat op 2060, als de volgende x kabinetten net zo’n uitgavenpatroon hanteren. Een leuk rekensommetje, de boel een beetje extrapoleren, maar wat hebben we eraan? Het is al moeilijk om de economische grootheden voor een paar jaar deugdelijk te voorspellen, laat staan het schuldpercentage over 38 jaar.

Er zou bovendien een andere exercitie tegenover moeten staan. Die zou een aantal vragen moeten beantwoorden. Is het noodzakelijk om jaar in jaar uit diezelfde bedragen uit te geven aan de energietransitie en houdbare landbouw? Is het niet zo dat investeringen nu in zaken als een zwaarder elektriciteitsnet en schonere voedselproductie, nog hogere uitgaven in de toekomst voorkomen? Weet het CPB dat klimaateconomisch gerekend het steeds duurder wordt om de CO2-uitstoot terug te dringen, naarmate de tijd vordert?

Dat zijn dan alleen nog overwegingen omtrent de harde pecunia. Als het goed is, levert klimaatbeleid meer welzijn op: het is beter voor de leefomstandigheden, gezondheid, biodiversiteit. Zo krijgt de Nederlandse bevolking de boodschap echter niet voorgeschoteld. De 92 procent blijft hangen – onverantwoord, onze kinderen zadelen we op met torenhoge schulden! – informatie over de baten moeten burgers ergens anders vandaan vissen, op een ander moment. Mooie stof voor de eerste persco.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden