Chipmachines

Politieke druk is voelbaar, maar ASML groeit gestaag door

Werknemers van ASML in een steriele werkruimte.  Beeld ANP, Joyce van Belkom
Werknemers van ASML in een steriele werkruimte.Beeld ANP, Joyce van Belkom

De VS willen dat ASML stopt met de levering van chipmachines aan China. Wat vindt topman Peter Wennink daarvan?

Koos Schwartz

Natuurlijk. Tijdens de presentatie van ASML’s resultaten over 2022 gingen bijna alle vragen over China. En dan vooral over de druk die de VS op ASML en de Nederlandse regering uitoefenen om te stoppen met de export van bepaalde machines naar China. Maar ASML-bestuursvoorzitter Peter Wennink wilde er bij de cijferpresentatie woensdag weinig over kwijt.

Een exportverbod? Iets wat daarop lijkt? Dat is, zei Wennink, een kwestie van de politiek. En zolang ‘de politiek’, de Nederlandse of de Amerikaanse, geen nieuwe beslissingen neemt, verandert er voor ASML niet zo veel. Al meer dan drie jaar mag het concern uit Veldhoven zijn modernste machines om chips mee te maken, de zogeheten euv’s, niet aan China leveren.

Minder geavanceerde machines mogen wel naar China

De Nederlandse regering geeft daar geen exportvergunning voor af en het ziet er niet naar uit dat ASML die vergunning zal krijgen. Iets minder geavanceerde machines, duv’s, kan ASML nog wel aan China kwijt, tot leedwezen van de VS die willen dat ASML met die export stopt. Volgens de VS kan China de chips die met ASML-machines worden gemaakt, verwerken in allerhande wapentuig.

Daarbij speelt mee dat de VS willen voorkomen dat China op chipgebied een leidende rol in de wereld gaat vervullen. Maar een officieel verzoek om de export van duv’s te staken is er (nog) niet en zo’n verzoek kwam ook niet uit de mond van president Biden toen premier Rutte en minister Hoekstra hem onlangs in de VS ontmoetten.

Wennink wees er tijdens de cijferpresentatie op dat Chinese wapens al heel lang chips bevatten en dat China de geavanceerde chips die het voor geavanceerde wapens nodig heeft toch wel kan kopen. Zeker, zei Wennink, die modernste chips worden gemaakt door machines die ASML in Veldhoven in elkaar heeft gezet. Maar die chips zijn volgens hem overal te koop. Volgens Wennink kunnen eventuele exportverboden wel leiden tot bevoorradingsproblemen en tot chiptekorten.

Ook het afgelopen jaar sneuvelden er records

En de resultaten van ASML in 2022? Volgens goed gebruik sneuvelden er weer de nodige records. ASML’s omzet kwam uit op 21,2 miljard euro, tegen 18,6 miljard in 2021. Het bedrijf verkocht voor 14,7 miljard aan machines (7 miljard voor 40 euv’s en 7,7 miljard duv’s) en haalde 5,7 miljard euro omzet binnen met het onderhoud en opknappen van ‘oude’ machines.

Nooit eerder verkocht ASML voor zo veel geld machines, nog nooit verdiende het zo veel met service en onderhoud. China was goed voor 14 procent van die machine-verkopen, Taiwan en Zuid-Korea samen voor 71 procent.

Nog een record? Het personeelsbestand nam, gemeten in voltijdsbanen, in 2022 met 7000 m/v toe. Dat zijn 19 banen per dag en 27 per werkdag erbij. Binnenkort kan ASML zijn 40.000ste werknemer verwelkomen. In 2017 had ASML nog ruim 19.000 werknemers, in 2012 waren dat er 10.636.

Rond de 300.000 mensen wilden er vorig jaar aan de slag

Volgens Wennink had ASML weinig moeite om alle vacatures te vullen: rond de 300.000 mensen deden vorig jaar een poging om bij de chipmachinefabrikant te werken. Van het nieuwe personeel is 60 procent afkomstig uit het buitenland. Ongeveer de helft van alle werknemers werkt in Nederland.

Opvallend was wel dat ASML’s nettowinst iets lager uitviel dan in 2021; 5,6 miljard euro tegen 5,8 miljard in 2021. Volgens financieel bestuurder Roger Dassen had die daling te maken met de inflatie – ASML kon niet alle kostenstijgingen doorberekenen aan zijn klanten – en met de investeringen die ASML doet om nog verder uit te breiden.

En de vooruitzichten? Die zijn uitstekend. De vraag naar (geavanceerde) chips zal verder stijgen en de vraag van chipmakers als TSMC, Samsung en Intel naar de machines van ASML dus ook. In 2030 zal ASML’s omzet twee tot drie keer zo hoog zijn als vorig jaar, verwachten Wennink en Dassen.

Lees ook:

ASML: De machtsstrijd rond een Nederlandse parel

Deze week bezochten premier Rutte en minister Hoekstra de Amerikaanse president Biden. Ze spraken over militaire hulp aan Oekraïne. Maar ook over ASML, fabrikant van chipmachines, de parel van de Nederlandse industrie. Waarom?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden