Zwerfafval

Plastic peuken blijven op straat slingeren, aanpak kabinet schiet tekort

null Beeld Maikel Samuels
Beeld Maikel Samuels

Het gaat niet lukken de hoeveelheid sigarettenfilters in het straatafval snel terug te dringen, blijkt uit onderzoek van CE Delft.

Onno Havermans

Alleen een verbod op sigarettenfilters kan het aandeel plastic peuken in het zwerfafval flink verminderen, stelt onderzoekbureau CE Delft in een advies aan staatssecretaris Vivianne Heijnen van milieu. Die wilde weten of het mogelijk is de hoeveelheid filters, met plastics en chemicaliën, in 2026 met 70 procent terug te dringen.

Dat gaat niet lukken, concluderen de onderzoekers. Het huidige beleid om roken en gebruik van plastic te ontmoedigen, zorgt voor een afname van hooguit 15 procent. Extra maatregelen zoals rookvrije stranden en een voorlichtingscampagne verhogen dat percentage nauwelijks.

Eén peuk vervuilt duizend liter water

Een verbod is juridisch alleen haalbaar als het in Europees verband wordt afgesproken en dat kan op z’n vroegst pas bij herziening van de richtlijn voor single used (eenmalig) plastic in 2026, schrijft CE Delft. Statiegeld heffen is in theorie mogelijk, maar dit is nog nergens uitgeprobeerd dus of het werkt is de vraag. In een consumentenonderzoek zegt iets meer dan een kwart van de rokers zijn filters te willen bewaren en inleveren.

Sigarettenfilters zijn gemaakt van plastic dat in de natuur niet afbreekt maar uiteenvalt in microdeeltjes. Daarnaast bevatten ze gifstoffen als nicotine, zware metalen en Pak’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) die ook schadelijk zijn voor het milieu. Eén peuk kan duizend liter water vervuilen.

Hoeveel sigarettenfilters er op straat worden gegooid is niet bekend. De schattingen lopen uiteen van 0,2 tot 7,1 miljard per jaar. De Tweede Kamer drong afgelopen jaar aan op een vermindering met 70 procent in 2026, in een aangenomen motie van GroenLinks-Kamerlid Kauthar Bouchallikht. Staatssecretaris Heijnen zegt vóór het commissiedebat over circulaire economie op 20 april te laten weten hoe ze dat denkt te bereiken.

Lees ook:

Laat de vervuiler betalen voor die schadelijke peuken en kauwgomresten

Peuken en kauwgomresten breken slecht af en zorgen voor schade aan het milieu. Eis daarom dat ze voortaan binnen een maand biologisch afbreekbaar zijn, stelt jurist Ludo Grégoire voor.

WWF waarschuwt: We ademen, eten en drinken plastic, tot wel een creditcard per week

De oceanen slibben dicht met plastic. Dat schaadt de natuur en uiteindelijk ook de mens, waarschuwt het Wereld Natuur Fonds, dat oproept tot een bindend VN-verdrag.

De vrijwilligers zijn nog wel even zoet voordat de Noordzeekust peukvrij is. ‘Het strand is geen asbak’

Vijftien dagen ruimen 2500 vrijwilligers peuken op tijdens de jaarlijkse Beach Cleanup Tour. De oogst? ‘Over acht kilometer hebben we toen 15.000 peuken gevonden.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden