null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

Vogelgriepvirus

Ooievaars worden nu ook getroffen door de vogelgriep

De vogelgriep treft nu ook ooievaars, zo blijkt uit een brief van minister Henk Staghouwer (landbouw) aan de Tweede Kamer. Eén ooievaar heeft vermoedelijk zelfs een uitbraak van de ziekte veroorzaakt in Dalfsen.

Onno Havermans

Ooievaars in de buurt van Dalfsen blijken besmet te zijn geraakt met de hardnekkige vogelgriep, die rondwaart in Nederland. De ziekte treft daarmee opnieuw een iconische vogelsoort, na de dode jonge zeearend die eerder deze zomer in de Noordoostpolder werd gevonden. In een brief aan de Tweede Kamer noemt landbouwminister Staghouwer de besmetting van ooievaars ‘verontrustend’.

“Het is een zorgelijke ontwikkeling dat de situatie niet verbetert en dat de sterfte bij wilde vogels onverminderd doorgaat”, schrijft de minister over de stand van zaken met het hoogpathogene vogelgrieptype H5N1. Het virus zit in één op de drie kadavers van wilde vogels, waaronder ooievaars, die in het laboratorium in Wageningen worden onderzocht.

Zowel trek- als standvogels (die het hele jaar in het land blijven) worden getroffen. “Deze ontwikkelingen laten de onvoorspelbaarheid van de verspreiding zien”, schrijft Staghouwer. “Het is niet te voorspellen welke andere vogelsoorten besmet kunnen worden of waar dat kan gebeuren.”

Nu ook midden in de zomer

H5N1 zeer besmettelijk en dodelijk. Het virus is door mutatie ontstaan in de pluimveehouderij en vervolgens overgesprongen op wilde vogels, die hem weer terugbrengen naar de boerderijen. In voorgaande jaren gebeurde dat alleen af en toe in de periode dat trekvogels naar Nederland komen, schrijft de minister, maar dit jaar is dat anders. “Na een herfst en winter met uitzonderlijk veel besmettingen in zowel gehouden als wilde vogels is het vogelgriepvirus nog altijd aanwezig in veel wilde vogels van verschillende soorten en hebben we nu ook midden in de zomer te maken met besmettingen.”

Sinds oktober vorig jaar zijn op 71 pluimveebedrijven besmettingen vastgesteld. Bij een van de drie uitbraken eind juli in het Overijsselse Dalfsen is vermoedelijk een ooievaar betrokken. Deskundigen zien dat als aanwijzing dat de virusdruk in het gebied groot is, aldus de minister. De kans van besmetting bij een pluimveebedrijf neemt toe als het binnen vijf kilometer van een grote waterpartij ligt. De getroffen boerderijen in Dalfsen liggen alle drie in de buurt van het riviertje de Vecht.

Beperkingszone van vijf of tien kilometer

Dat is ook de reden dat Staghouwer geen ophokplicht voor de hele regio nodig acht. Bij uitbraken bij bedrijven met meer dan vijftig dieren stelt de minister een beperkingszone in van vijf of tien kilometer. Alleen als het risico op snelle verspreiding over een groter gebied hoog is, volgt een ophokplicht voor de hele regio. Dat is het geval voor twee regio’s in de Gelderse Vallei, waar veel kippenhouderijen zitten. De kans op verspreiding van het virus neemt snel toe wanneer de kippen naar buiten kunnen, schrijft Staghouwer.

Op advies van de deskundigengroep dierziekten werkt de minister aan een andere regio-indeling, die beter aansluit bij de risico’s op uitbraken. Ook wordt gewerkt aan een vaccin voor de kippen en eenden op boerderijen.

Lees ook:

De nauwelijks te bestrijden variant van de vogelgriep slaat opnieuw hard toe in Dalfsen

Voor de tweede keer in een week tijd is een pluimveebedrijf in Dalfsen getroffen door vogelgriep. Het virus waart permanent rond onder vogels in het wild en op bedrijven.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden