Energiecrisis

Nederland heeft voor nu genoeg gas opgeslagen, maar de prijs blijft hoog

De gasopslag in Bergermeer, waar buizen en tanks boven de grond te zien zijn. De gasvoorraad zit verder in de bodem opgeslagen.  Beeld ANP / Novum RegioFoto
De gasopslag in Bergermeer, waar buizen en tanks boven de grond te zien zijn. De gasvoorraad zit verder in de bodem opgeslagen.Beeld ANP / Novum RegioFoto

De Nederlandse gasopslagen zijn voor 90 procent gevuld. Dat helpt huizen en bedrijven de winter door, meldt Gasunie. Maar nu al zijn er zorgen over volgend jaar.

Frank Straver

De Nederlandse gasopslagen zitten vrijwel vol. Nadat onlangs het Europese doel van gemiddeld 80 procent vulling werd bereikt, is nu 92 procent van de ondergrondse holtes gevuld met aardgas. Dat meldt Gasunie donderdag. “De verwachting is dat er geen sprake van een gastekort zal zijn deze winter”, stelt het bedrijf.

Daarmee zet Gasunie de eerdere berekening dat Nederland niet in de kou komt te zitten kracht bij. De gasvoorziening lijkt groot genoeg, zeker omdat Nederland naast de gasopslagen ook nog vloeibaar gas (lng) importeert, bijvoorbeeld via de Groningse Eemshaven. Ook boort Nederland kleinere gasvelden aan.

Veel voorraad, maar hoge prijzen

Gasunie merkt op dat de ruime gasvoorraden wel gepaard gaan met hoge prijzen, ‘waardoor veel consumenten en bedrijven in de financiële problemen komen’. Het Rijk probeert daar met prijsplafonds voor gas en olie iets tegen te doen, maar inmiddels is helder dat de prijslimieten niet alle klanten helpen. Een deel van de huishoudens houdt een peperdure energierekening, concludeerde energiebedrijf Zonneplan op basis van verbruiksgegevens. Ook verhogen sommige energieleveranciers mogelijk per 1 oktober hun toch al hoge tarieven nog verder. De ACM onderzoekt of de doorgevoerde tariefverhoging tegen de regels is en kan in dat geval boetes opleggen. De kwestie maakt hoe dan ook duidelijk dat beschikbaarheid van gas niet gelijk staat aan betaalbaarheid.

Los daarvan is Gasunie tevreden met de vullingsgraad van 92 procent, die werd behaald door de gashandelsbedrijven subsidie te geven als ze aardgas pompen in de holtes – Bergermeer, Nord, Zuidwending. Die subsidie achtte het Rijk nodig, omdat bedrijven door de grillige energiemarkt weinig gas voor een afgesproken prijs wilden opslaan.

Vooruitkijken naar volgende winters

De vraag is nu of dat de komende winters weer moet gebeuren, om te waarborgen dat Nederland voldoende gas heeft. Op korte termijn is belangrijk of we dit jaar een koude winter krijgen, waardoor huizen en bedrijven veel gaan stoken en de opslagen leeg raken. “Dan wordt de uitdaging om de opslagen in de zomer weer te vullen groter”, aldus Gasunie. “Want ook voor de winter 2023/2024 moeten we zorgen dat de leveringszekerheid gegarandeerd is.”

De Rekenkamer vraagt daarnaast aandacht voor de gasvoorraad in de komende jaren. In een rapport merkt de Rekenkamer op dat Nederland weliswaar bulkt van het gas in pijpen en opslagen, maar dat dit geen ‘strategische voorraden zijn’. Het gas is bedoeld voor de Europese markt. “Het gas wordt niet ‘achter de hand gehouden’, aldus de Rekenkamer. Sommige EU-landen, zoals Italië, Hongarije, Portugal en Zweden reserveren een deel van hun gas wel expliciet voor hun eigen land. Wel is het zo dat EU-landen hebben afgesproken dat ze elkaar in noodsituaties helpen. Er bestaat geen plicht om nationale gasreserves aan te wijzen en Nederland is dat ook niet van plan.

Nationaal gas

De Rekenkamer werpt de vraag op of het niet slim zou zijn als Nederland ‘minder terughoudend’ wordt met het reserveren van nationaal gas. De Mijnraad adviseerde het kabinet eerder ook om meer opslagen te ontwikkelen, zodat Nederland een appeltje voor de dorst heeft. Het ministerie van economische zaken & klimaat schatte in dat de aanleg van een strategische voorraad zo’n 5 miljard euro zou kosten. De aanleg zou vijf jaar vergen. Omdat Nederland voor het klimaat juist van het gas af wil, is dat geen aantrekkelijk perspectief.

De EU sprak af dat landen volgend jaar hun gasopslagen gemiddeld niet voor minimaal 80 procent maar voor 90 procent moeten volpompen. ‘Structurele maatregelen’ van het Rijk – zoals de subsidies die het Rijk nu geeft – zijn nodig om dat te regelen, aldus de Rekenkamer.

Lees ook:

Nederlandse gasopslagen 80 procent vol, maar grootverbruikers zijn kritisch

De Nederlandse gasopslagen waren begin september voor meer dan 80 procent gevuld, meldde toen het ministerie van economische zaken en klimaat.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden