null

Luchtkwaliteit

Koken op gas leidt tot ongezonde lucht in huis, een ‘blinde vlek’ volgens onderzoekers

Beeld ANP / EPA

Koken op aardgas verhoogt de concentratie stikstofdioxide in huis, waarschuwen onderzoekers. Zeker nu bewoners de ramen dichthouden om energie te besparen, kunnen gezondheidsrisico’s optreden. ‘In de buitenlucht zou dit de normen overschrijden.’

Frank Straver

Koken op aardgas leidt tot een ongezonde lucht in huis. Daar zie je niets van, maar de hoeveelheid stikstofdioxide binnenskamers kan zoveel toenemen dat het gezondheidsrisico’s veroorzaakt. Bij kinderen kan het gebruik van gastoestellen de kans op astma vergroten. Volwassenen die al longproblemen hebben, kunnen ook klachten ervaren door gasfornuizen.

Dat stellen Europese gezondheidsorganisaties in een rapport op basis van onderzoek door kennisinstituut TNO. “De gezondheidsrisico’s door koken op aardgas zijn lang onderbelicht gebleven”, zegt Piet Jacobs van TNO. Hij onderschrijft de conclusies die Europese organisaties, waaronder gezondheidsorgaan European Public Health Alliance (EPHA) en de koepel voor schone energiesystemen CLASP, op basis van zijn berekeningen trekken.

Koken op gas is een onderschat probleem, schetsen zij. Ook bij gemiddeld gebruik van een afzuigkap treedt luchtvervuiling op. Zeker nu bewoners vanwege de energiecrisis weinig ramen openzetten om het huis te luchten, kan die luchtvervuiling leiden tot gezondheidsklachten. “Dat mensen kieren en gaten dichten om energie te besparen, draagt beslist niet bij aan een gezond binnenklimaat”, zegt Jacobs. Hij geldt internationaal als een expert op het gebied van luchtkwaliteit in huis.

‘In de buitenlucht zou dit niet aan de normen voldoen’

De verbranding van gas in huis is volgens Jacobs hoe dan ook ongezond. “Koken op gas is zo ingeburgerd dat het mensen niet verontrust. Maar ondertussen leidt het binnenshuis wel tot concentraties aan stikstofdioxide die in de buitenlucht niet aan de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie voldoen.” Dat voor de luchtkwaliteit in huis geen harde eisen of normen bestaan, heeft ermee te maken dat het om het privédomein van mensen gaat, denkt Jacobs. “Het is een beetje een blinde vlek.”

Onterecht, volgens de TNO-expert. Internationaal onderzoek wijst erop dat kinderen meer kans hebben op gezondheidsklachten als zij wonen in een huishouden met een kooktoestel. “Zeker als het gaat om kleine huizen met een kleine keuken, zoals in sociale huur, lijkt het risico hoger.” Eerste indicaties wijzen er volgens de luchtkwaliteitsexpert op dat in Europa 700.000 kinderen astma hebben gekregen, mede als gevolg van koken op gas.

Om die eerste aannames te toetsen, begint TNO dit jaar samen met andere expertisecentra een internationale praktijkmeting. Onder andere in Spanje, Polen en Engeland gaan experts stikstofdioxide meten in huis. In Nederland, waar, net als in Italië, veruit de meeste huishoudens op gas koken, zal het onderzoek plaatsvinden in veertig huizen met een gasfornuis.

Een elektrische kookplaat stoot geen stikstofdioxide uit

Hangende het onderzoek roepen de gezondheidsorganisatie EPHA en schone energiekoepel CLASP op om in Europa versneld over te stappen van koken op gas naar inductie. Een elektrische kookplaat stoot geen stikstofdioxide uit. Wel komen er, vanwege bakken en braden, bij inductieplaten nog steeds fijnstofdeeltjes in de lucht terecht. Een sterke en goed functionerende afzuigkap die vuile deeltjes opzuigt, blijft daarom ook bij elektrisch koken belangrijk, zegt Jacobs.

Een andere reden voor het uitbannen van gasfornuizen is het klimaat, stelt de EPHA. Aardgas is een fossiele brandstof, die bij verbranding ook broeikasgas (CO2) veroorzaakt. De cv-ketel maakt, wat de EU-lidstaten betreft, daarom de komende decennia plaats voor een (hybride) warmtepomp op elektriciteit. Gasfornuizen maken wat het kabinet betreft plaats voor inductieplaten. Dat draagt bij aan het behalen van de Parijse klimaatdoelen in 2050.

Plannen om aardgas te vervangen door waterstof zijn ook in opmars. Voor het minimaliseren van de luchtvervuiling in huis is dat geen oplossing, aldus de studie op basis van TNO-gegevens. Bij het koken op waterstofgas stoken zouden evengoed vuile deeltjes vrijkomen.

Lees ook:

Door klimaat en oorlog zijn Nederlanders duurzamer gaan leven

Veel steun voor hogere prijzen tegen vervuilende activiteiten en langzaamaan minder vlees op het bord. Klimaat en oorlog zetten Nederlanders aan tot duurzamer leven, blijkt uit onderzoek.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden