Inflatie

Inflatie koelt af, maar prijzen blijven nog wel even stijgen

null Beeld ANP /  ANP
Beeld ANP / ANP

Het tempo waarin de prijzen in Nederland stijgen is in november flink gedaald ten opzichte van de maand ervoor. ING-econoom Marcel Klok denkt dat de inflatiepiek achter ons ligt, al merkt de consument daar voorlopig niks van.

Yara van Buuren

Het dagelijks leven was afgelopen maand ‘slechts’ 11,2 procent duurder dan een jaar eerder, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de geharmoniseerde Europese meetmethode. Het is voor het eerst in anderhalf jaar dat de inflatie fors is gedaald. In oktober stegen de consumentenprijzen nog met 16,8 procent op jaarbasis.

Dat de inflatie daalt, komt doordat producten als benzine en diesel goedkoper werden en ook gas- en elektriciteitsprijzen daalden. De energieprijzen leveren een belangrijke bijdrage aan de totale inflatie. “Ook aan de pomp zie je dat de prijzen zijn gedaald”, zegt macro-econoom Marcel Klok van de ING.

Volgens Klok is het goed nieuws dat de inflatiecijfers dalen, al heeft hij wel een belangrijke kanttekening bij de cijfers. Bij inflatie gaat het om de verandering van de prijzen ten opzichte van een jaar geleden. “Als je heel hoge prijzen hebt die gelijk blijven, heb je dus een inflatie van 0 procent.” Maar de prijzen zijn al tijden hoog, zegt de econoom. Vorig jaar november stegen de energieprijzen fors en liep de inflatie op tot zo’n 6 procent. Daar komt de nu gemeten inflatie nog eens bovenop.

Piek voorbij?

Klok gelooft dat de inflatie over de piek heen is. “Op dit moment liggen veel prijzen een stuk hoger dan een jaar geleden, maar de belangrijkste prijzen van brandstof en energie stijgen niet door.” Het prijsplafond op energie dat het kabinet volgend jaar wil instellen, speelt daarin een belangrijke rol. “Een maximumtarief op energie heeft een drukkend effect, want energieprijzen zijn van heel grote invloed op de inflatie”, legt Klok uit.

Dat de energieprijzen dalen is fijn, maar ondertussen lopen de prijzen van veel andere producten nog op. Vooral de voedselprijzen stijgen verder. Dat komt doordat producenten de hogere energiekosten doorberekenen aan de consument. “Veel voedselproducenten hadden lopende contracten, die gaan de prijsstijgingen nu pas doorberekenen. De effecten van inflatie zie je hierdoor vertraagd doortikken”, stelt Klok.

Niet alleen in Nederland, maar in de hele eurozone betalen consumenten meer voor hun dagelijkse boodschappen. President Christine Lagarde van de Europese Centrale Bank (ECB) waarschuwde deze week al dat de inflatiepiek waarschijnlijk nog niet bereikt is. “Er is te veel onzekerheid, met name op het gebied van de hoge energieprijzen voor consumenten, om aan te nemen dat het hoogtepunt al bereikt is. Het zou me verbazen”, zei de president in het Europees Parlement.

Inflatie compensatie

Ook Klok denkt niet dat de inflatie komende tijd heel laag wordt. Het doorberekenen van de energieprijzen en loonstijgingen, onzekerheid over de oorlog in Oekraïne en de vraag of het lukt om de gasvoorraden voor de volgende winter op tijd te vullen, neemt hij mee in zijn economische analyse. Klok verwacht dat de inflatie in 2023 op 4 à 5 procent zal liggen.

Toch maakt hij zich niet al te veel zorgen over de koopkracht van de consument. Veel huishoudens krijgen het komende jaar namelijk steun van de overheid, bijvoorbeeld in de vorm van hogere toeslagen. Er zijn ook loonstijgingen aangekondigd. “Het inkomen van huishoudens hoeft volgend jaar niet uit de pas te lopen met de inflatie. Dat is heel anders dan dit jaar, waarin de lonen sterk achterblijven bij de prijzen.”

Volgens Klok profiteren vooral de lagere inkomens van het huidige beleid. Zo wordt het minimumloon volgend jaar met 10 procent verhoogd. “Dit betekent dat lage inkomens volledig gecompenseerd worden voor de prijsstijgingen, misschien zelfs wel een beetje meer dan dat.”

Lees ook:

Pensioenfondsen kondigen verhogingen aan die tot voor kort ondenkbaar waren

Een groot deel van gepensioneerd Nederland heeft eindelijk weer een forse verhoging van zijn pensioenuitkering in zicht, nadat ouderen daar soms al sinds de kredietcrisis van verstoken waren.

De hoge inflatie is deels te wijten aan de meetmethode

Het Centraal Bureau voor de Statistiek wil de energieprijzen verfijnder gaan meten. Want nu overschat het inflatiecijfer de werkelijke prijsstijgingen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden