Half procentpunt

Inflatie is ‘veel te hoog’ en dus grijpt Europese Centrale Bank naar het rentewapen

ECB-president Christine Lagarde kondigde donderdag aan dat de rente verder doorstijgt om de inflatie te bestrijden.   Beeld ANP
ECB-president Christine Lagarde kondigde donderdag aan dat de rente verder doorstijgt om de inflatie te bestrijden.Beeld ANP

Energie wordt langzamerhand goedkoper, maar de inflatie blijft erg hoog. Dus grijpt de Europese Centrale Bank in.

Koos Schwartz

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft de basisrente met 0,5 procentpunt verhoogd. In maart volgt er hoogstwaarschijnlijk weer zo’n renteverhoging en bij die verhoging blijft het waarschijnlijk niet. De bank hoopt met de renteverhogingen de inflatie in de landen met de euro, sinds kort zit Kroatië daar ook bij, in te dammen. De inflatie was en is ‘veel te hoog’, zei ECB-president Christine Lagarde donderdag in een toelichting op de beslissingen.

Door het besluit komt de zogeheten basisrente, de rente die banken betalen als ze geld stallen bij de ECB, uit op 2,5 procent. Die rente komt op 3 procent als de verhoging in maart ook doorgaat. In het begin van 2022 was die basisrente nog negatief.

De hypotheekrente zou ook omhoog kunnen gaan

De basisrente heeft doorgaans invloed op andere rentes, zoals de rentes die op obligaties en andere leningen wordt betaald. Ook die zouden verder omhoog kunnen gaan, al komen de besluiten van de ECB bepaald niet als een verrassing. Datzelfde geldt voor de hypotheekrentes. Een directe relatie tussen de hoogte van de basisrente en de hypotheekrente is er niet, maar indirect is die er wel.

Renteverhogingen maken het lenen van geld duurder en dat tempert doorgaans de neiging tot investeren. Precies dat hoopt de ECB te bewerkstelligen: als er minder wordt geïnvesteerd, remt dat de inflatie. Dat de werkloosheid in de landen met de euro nog altijd uitzonderlijk laag is, helpt de ECB daarbij: de kans op massale werkloosheid door een gebrek aan investeringen is bijzonder klein. Ook is het niet waarschijnlijk dat de economie in een forse recessie belandt.

Lagarde beklemtoonde dat het onduidelijk is hoe de inflatie zich gaat ontwikkelen. Bemoedigend is dat de gasprijzen – en daarmee de prijzen voor stroom – dalen. De gestegen energieprijzen waren de voornaamste veroorzaker van de inflatie. Ook zijn de meeste logistieke problemen voorbij: bedrijven hebben door de bank genomen veel minder problemen met hun bevoorrading dan tijdens de pandemie.

Gasprijzen omlaag, maar voedingsprijzen stijgen door

Maar voedingsmiddelen stijgen nog steeds sterk in prijs. En als de prijzen voor energie en voeding niet worden meegerekend, komt de inflatie uit op 5,2 procent: ongekend hoog, aldus Lagarde die er ook op wees dat de sterk stijgende lonen de inflatie verder kunnen aanwakkeren. Daarmee is de kans dat de rente in mei verder wordt verhoogd aanzienlijk. De ECB hoopt de inflatie op termijn te kunnen terugdringen tot 2 procent.

Lagarde zei verder dat Europese landen goed moeten kijken naar alle maatregelen die zij hebben genomen om huishoudens te compenseren voor de hoge energieprijzen. Als de gas- en stroomprijzen blijven dalen maar overheden die steun niet intrekken, zal dat de inflatie versterken, stelde Lagarde.

Lees ook:

Europese rente gaat 0,50 procentpunt omhoog. Dit zijn de gevolgen

Wéér een forse renteverhoging vanuit Frankfurt, waar de Europese Centrale Bank vandaag weer bijeenkwam. Drie vragen over wat dat betekent voor spaargeld, hypotheken en de pensioenen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden