null Beeld

Groene gidsEnergielasten

Een goed energielabel voor je huis bemachtigen is lastig

Door de hoge gas- en stroomprijs wint het energielabel voor huizen aan belang. Met een A-score zit je als bewoner gebakken, een G-label is reden tot zorg. Hoe komen die labels tot stand?

Frank Straver

Een energielabel B, C of D, wat maakt het uit? Mwah, weinig, zo leken woningeigenaren en huurders jarenlang te denken. “Dat is snel veranderd in de afgelopen periode”, zegt Jan Zuilhof, expert van klimaatstichting HIER, een kenniscentrum voor duurzaam wonen.

“De tijd dat mensen bereid waren om elk huis te kopen, ongeacht het energielabel is voorbij”, zegt hij. Kieskeuriger worden kán ook, nu de woningmarkt langzaam ontdooit. “De belangrijkste reden om te letten op het energielabel is natuurlijk de hoge energieprijs”, zegt Zuilhof.

Hoe beter je label, hoe lager je verwachte gas- en stroomvraag. Dus: hoe minder kosten. Dat spreekt aan, nu de energienota huishoudens doet sidderen. Behalve kostenbesparing kan het klimaat een drijfveer zijn voor het bereiken van een energiezuinig label.

Maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Een rooskleurig energielabel is geen kwestie van ‘vandaag besteld, morgen in huis’. Er gaat een complexe systematiek schuil achter de label-afgifte, waarbij A++++ de ultieme score is en G de minst gunstige. “Het begint al bij de vraag in welk type huis je woont”, zegt Zuilhof. Een woning uit de jaren tachtig of negentig is in de basis al stukken energiezuiniger dan een oudere woning.

Gebrek aan spouwmuur

Zeker vooroorlogse woningen zijn flink minder duurzaam. Enkel glas of gebrek aan spouwmuur (waar isolatie in past) is gebruikelijk. “Daarmee kom je in de praktijk nooit aan het beste energielabel”, weet Zuilhof. Proberen om stappen omhoog te komen, bijvoorbeeld van F naar C of van C naar B, kan altijd en is aan te raden, zegt de expert van HIER. Het isoleren van muren, vloeren en het dak (het meest ingrijpend) draagt daar flink aan bij. Ook tochtstrips maken wat verschil.

Een woning wordt voorzien van spouwmuurisolatie. Door de muur te vullen met isolerende korrels stijgt de isolatiewaarde en dalen de energiekosten. Ook kan het reden zijn een beter energielabel af te geven.  Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto
Een woning wordt voorzien van spouwmuurisolatie. Door de muur te vullen met isolerende korrels stijgt de isolatiewaarde en dalen de energiekosten. Ook kan het reden zijn een beter energielabel af te geven.Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto

Wie een energielabel aanvraagt bij een gecertificeerd bedrijf krijgt een inspecteur op bezoek, vertelt Zuilhof. Zij of hij loopt een huis door en stelt vast hoe energiezuinig of -onzuinig de buitenschil is. De controleur, die gemiddeld 150 tot 500 euro rekent voor het vaststellen van een energielabel, let ook op de ramen: is het enkel-, dubbel- of tripelglas? Ook de aanwezigheid van ventilatiesystemen, het type verwarmingsketel en de manier waarop kraanwater verhit wordt, moet de inspecteur meewegen. Zuilhof: “Ook eigen energieproductie met zonnepanelen is een pre”.

De controle aan huis is een heel verschil met de aanpak die eerder gold, tot en met 2020. Met wat basale informatie, zoals bouwjaar en buurt, aangevuld met het uploaden van wat foto’s en isolatiemededelingen, rolde een energielabel zo in je e-mailbox. Dat kostte grofweg een tientje. “De kwaliteit van het energielabel is sterk verbeterd”, zegt Zuilhof.

Charmante huizen

Verplicht was het energielabel al sinds de invoering in 2008, bij verkoop of verhuur. Maar jarenlang negeerden bewoners dat, zonder consequenties. Nog steeds zal een notaris een overdracht niet stopzetten, als een energielabel ontbreekt, zegt expert John Kersemakers van de Vereniging Eigen Huis (VEH).

“Maar daarna volgen wel brieven, dat het label er alsnog moet komen.” Zo niet, dat kan uiteindelijk een boete van een paar honderd euro volgen. “Maar veel mensen zorgen dat hun energielabel op orde is”, zegt Kersemakers, “nu iedereen er steeds meer op let.” Dat betekent ook dat het ongunstig op een woning kan afstralen, als het label laag is (F of G).

“Het is niet zo dat die woningen nu slecht verkopen”, zegt Kersemakers van de VEH. Want precies de huizen met een relatief laag label, zijn in trek omdat ze historisch elementen hebben, zoals huizen met ornamenten en glas-in-lood. “Er komt een moment, in de toekomst, dat het lage energielabel zwaarder gaat wegen dan de charme van zo’n huis, denkt Kersemakers. Dus ook eigenaren van oudere woningen hebben een drijfveer om het label zo ‘groen’ mogelijk te krijgen, door verduurzaming en modernisering.

Vrijgesteld van het energielabel

Soms gaat dat nauwelijks, bij echt oude monumenten. “Die zijn daarom vrijgesteld van het energielabel”, weet Kersemakers. Maar de eigenaar van een tochtig grachtenpand heeft geen energielabel nodig om te beseffen: dit huis voldoet niet aan de duurzame normen die de wereld nastreeft met het klimaatakkoord van Parijs.

Dat geldt voor veel vooroorlogse woningen, aldus Kersemakers. Isoleren kan daar in beperkte mate. Daar houden energielabels rekening mee, in de kleine lettertjes. Voor alle huizen die een label moeten bezitten (studentenhuizen en woonboten niet) geldt dat ze ‘toekomstbestendig’ moeten zijn.

“Een naoorlogse woning voldoet daaraan als deze verwarmd kan worden met lage temperatuur energiebron”, legt Kersemakers uit. Dat kan een warmtepomp zijn of een lage temperatuur warmtenet. Een oude woning behaalt op het energielabel de status ‘toekomstbestendig’ al eerder. Deze mag voorlopig nog verwarmd worden met een hoge temperatuur, dus een zwaardere ketel of een onzuiniger warmtenet.

“Uiteindelijk worden onzuinige woningen uit de markt gedrukt”, blikt Kersemakers ver vooruit. Misschien door Europese wetgeving, die op termijn zou kunnen verbieden dat een woning met F- of G-label nog in de verkoop gaat. “Dat loopt zo’n vaart niet”, zegt Zuilhof van kenniscentrum HIER. “Wel is het duidelijk dat duurzaam wonen, met een gunstig label, alsmaar maar belangrijker wordt.”

Lees ook:

Energielabel niet goed? Steeds vaker haken huizenkopers af

Nu huizenkopers iets meer te kiezen hebben, letten zij vaker op het energielabel van een woning. Voor een goed label betalen zij tienduizenden euro’s meer.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden