Drie biljoen bomen op aarde 'ontdekt'

De Árbol del Tule, een cipres in het Zuid-Mexicaanse plaatsje Santa Maria del Tule, zou de dikste stam ter wereld hebben. Beeld Flickr/Eduardo Robles Pacheco
De Árbol del Tule, een cipres in het Zuid-Mexicaanse plaatsje Santa Maria del Tule, zou de dikste stam ter wereld hebben.Beeld Flickr/Eduardo Robles Pacheco

Drie biljoen bomen telt de aarde, een drie met twaalf nullen, ruim vierhonderd bomen per wereldburger. De groep wetenschappers was zelf ook verbaasd over de uitkomst van hun rekenwerk. De oude schatting uit 2008 kwam uit op ruim vierhonderd miljard bomen, zestig per inwoner.

Joep Engels en Jan Kruidhof

Het is niet zo dat de wetenschappers nieuwe wouden hebben ontdekt. Het totale areaal aan bossen is in hun schatting onveranderd gebleven. Het nieuwe aan hun publicatie vandaag in Nature is dat ze een beter beeld hebben van het aantal bomen per vierkante kilometer. En veel bossen blijken veel dichter te zijn dan gedacht. "Er zijn vooral veel meer kleinere bomen", zegt Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen aan de universiteit in Wageningen en een van de onderzoekers. "Bomen met een stam van 10 tot 15 centimeter. En er zijn minder woudreuzen: de hoeveelheid hout op aarde is in onze studie ook hetzelfde gebleven."

400.000 metingen
De wetenschappers gebruikten voor hun schatting 400.000 metingen waarbij het aantal bomen in een stuk bos daadwerkelijk was geteld. Die gegevens combineerden ze met satellietgegevens en factoren als het lokale klimaat, de bodemgesteldheid of de invloed van de mens zoals roofbouw. "De meetpunten lagen vooral in Europa en Noord-Amerika", zegt Nabuurs. "We hadden die factoren nodig om ook voor de gebieden met minder metingen een betrouwbare schatting te kunnen maken."

In deze video van Nature wordt uitgelegd hoe de bomen zijn geteld. Daaronder gaat het artikel verder.

Ruim 40 procent van de bomen staat in de tropische regenwouden, maar de boreale bossen - die tegen de boomgrens aan liggen - hebben de grootste dichtheid. Canada en Rusland tellen samen bijna een biljoen bomen, met regelmatig meer dan een miljoen exemplaren per vierkante kilometer. Ter vergelijking: in Nederland staan ruim driehonderd miljoen bomen, dat komt neer op negenduizend per vierkante kilometer en twintig per Nederlander.

De studie geeft wetenschappers een beter inzicht in de structuur en dynamiek van bossen. Het zijn niet alleen belangrijke natuurlijke systemen, ze leveren ook hout, zuiveren water en lucht, recyclen voedingsstoffen en slaan het broeikasgas CO2 op. "In grote bomen is dan wel meer opgeslagen", schrijven de onderzoekers. "Maar dichte bossen met kleine boompjes hebben de laatste jaren meer aan die opslag bijgedragen."

De hoogste bomen vind je in de gebieden die hieronder donkergroen gekleurd zijn, zoals het Amazoneregenwoud, Centraal-Afrika en Indonesië.

Intussen werkt de mens die opslag tegen. De wetenschappers schatten dat er jaarlijks vijftien miljard bomen worden gekapt of in brand gestoken. Sinds de opkomst van de menselijke beschaving is bijna de helft van de bomen op aarde verdwenen.

Initiatieven als 'Een miljard bomen', een boomplantcampagne van de Verenigde Naties, proberen die trend te keren. Maar dat werk lijkt door de nieuwe schatting een nog kleinere druppel op de spreekwoordelijke gloeiende plaat. Zo moet je dat niet zien, lacht Nabuurs. "Het gaat bij zo'n campagne niet om de aantallen, maar om de bewustwording. Mensen beseffen op zo'n boomplantdag het belang van bomen."

Op GlobalForestWatch.org kun je allerlei ontwikkelen op het gebied van bomen volgen. Hieronder is te zien in welke gebieden bomen zijn verdwenen, door bijvoorbeeld brand, ziekte en storm of doordat ze gekapt zijn.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden