null

Duurzame 100Caring Farmers

Deze boeren gaan gewoon vast aan de slag

Beeld Martijn Gijsbertsen

Caring Farmers is een bont gezelschap van boeren die samen vinden dat het anders moet met de landbouw. Ze wachten niet op hogerhand, ze nemen het heft in handen.

Jelle Brandsma

Ook veel gangbare boeren zijn op zoek naar een andere manier om hun bedrijven in te richten. Wij kunnen elkaar helpen, maar iedereen is vrij om eigen keuzes te maken. We luisteren naar elkaar”, zegt Arie van den Berg (70), biologisch melkveehouder in Schipluiden, tussen Delft en Rotterdam.

David Luijendijk (45), biologisch-dynamisch groenteteler in het Zuid-Hollandse Roelofarendsveen vult aan: “Wij delen de behoefte om de landbouw en de manier waarop wij voedsel produceren dichterbij de burger te brengen en we praten ook samen over wat het boeren betekent voor de gezondheid van de bodem.”

De twee boeren zijn lid van Caring Farmers, een groep van ruim 250 ondernemers die willen laten zien dat het anders kan in de landbouw en die ‘gewoon vast aan de slag’ gaan.

Geen hemelbestormers

Het is geen gezelschap van hemelbestormers, maar van praktische boeren die het allemaal op hun eigen manier aanpakken. De één kiest de biologische richting en de ander is gangbaar, zoals dat heet. Het is een bont gezelschap.

null Beeld

Jurylid Klaske Kruk

“De boeren van Caring Farmers hebben lef en doorzettingsvermogen. Ze wachten niet tot eisen worden opgelegd via regelgeving, maar zoeken samen uit hoe het beter kan.”

Luijendijk is naar de boerderij van Van den Berg gereden voor een gesprek met Trouw over Caring Farmers, nummer 5 van de Duurzame 100. Van den Berg was al een keer bij hem op het bedrijf. “Ik vind het mooi om nu een keer te zien hoe Arie het hier aanpakt”, zegt Luijendijk. Van den Berg staat aan de rand van zijn erf en wijst naar de omliggende veenweides met op de achtergrond de contouren van Rotterdam. “Dit zijn de longen de stad, zegt burgemeester Aboutaleb altijd.”

Een bomenhub met zaailingen

Caring Farmers bestaat nog maar twee jaar en werd opgericht, toen minister van landbouw Carola Schouten suggereerde dat de toekomst van de Nederlandse boer ligt bij kringlooplandbouw. Een groep boeren besloot die toekomst niet af te wachten en te laten zien wat kringloop betekent. De organisatie wil sneller verduurzamen ‘richting natuurinclusieve kringlooplandbouw’.

Ze nemen het heft in handen om te tonen dat landbouw in een moderne vorm een positieve invloed kan hebben op het klimaat. Zo nu en dan stellen zij hun bedrijf open voor het publiek. Zaterdag houden ze een congres over dierenwelzijn, samen met Caring Vets, een club van dierenartsen.

null Beeld Martijn Gijsbertsen
Beeld Martijn Gijsbertsen

Contact met de burger komt op allerlei manieren tot stand. “Mijn bedrijf is in de winter een bomenhub”, zegt Luijendijk. In de periode dat er geen groente meer staat, is er ruimte voor jonge boompjes van een burgerinitiatief dat meer bomen wil.

Dat werkt als volgt: vrijwilligers zoeken onder bomen naar zaailingen, spitten die uit en geven ze tijdelijk een plekje, zoals bij Luijendijk in Roelofarendsveen. Wie dat wil, kan in het voorjaar gratis een jong boompje ophalen. De gedachte daarachter: meer bomen zijn goed voor het klimaat.

‘We delen de behoefte aan verandering’

De boeren van Caring Farmers voelen zich niet thuis bij de gevestigde belangen van een boerenorganisatie, zoals LTO Nederland, of bij Farmers Defence Force, die met trekkers in Den Haag protesteert en meent dat alles moet blijven zoals het is.

Arie van den Berg: “De bestaande boerenorganisaties vormden heel lang een machtsblok en voeren een beleid waarmee ik het helemaal niet eens ben. Nu is er een alternatief. Iedereen is anders bij Caring Farmers, maar we delen de behoefte aan verandering. Ik ben al 22 jaar biologisch boer, maar besef dat het nog beter kan.”

Van den Berg: “Ik ben ook lid geworden van Caring Farmers, omdat ik zie dat de landbouw in Nederland vastloopt. Boeren zitten gevangen in een vicieuze cirkel van groei, investeren en opvoeren van de productie om de bankschulden af te lossen. Het is heel belangrijk om dat patroon te doorbreken, zodat we een nieuwe weg kunnen inslaan. Als we anders werken, hebben we niet minder, maar meer boeren nodig.”

null Beeld Martijn Gijsbertsen
Beeld Martijn Gijsbertsen

Een van die elementen die voor verandering kan zorgen, is volgens Van den Berg een betere vergoeding voor natuurbeheer. “Voor het maaien van natuurakkers krijg ik een bescheiden vergoeding. De arbeid die wij steken in iets als het knotten van de wilgen wordt niet betaald. Dat vind ik onterecht. Ik doe dat niet echt voor mijzelf, maar wil dat het landschap er goed uitziet. Ik ga ook niet naar de kapper om er netjes uit te zien. Ik doe het omdat een ander er tegenaan moet kijken”, zegt hij lachend.

Bij Caring Farmers vinden ze dat de biologische landbouw en de gangbare manier van werken elkaar kunnen versterken. “Door te praten met elkaar word je nieuwsgierig. Als een gangbare boer iets nieuws probeert, wanneer hij kruiden zaait tussen het monotone raaigras dat hij gewend is, dan is dat is dat winst. Zo zijn er steeds weer nieuwe stapjes te zetten.”

Luijendijk: “De gangbare landbouw heeft meer belangstelling voor biologische middelen. De chemische worden duurder of zijn niet meer toegelaten. Er is ook meer interesse voor een gezonde bodem met schimmels en bacteriën.”

Arie van den Berg (links) en David Luijendijk (rechts) zijn Caring Farmers

null Beeld Martijn Gijsbertsen
Beeld Martijn Gijsbertsen

Met zijn zoon Bas (35) heeft Arie van den Berg (70) een biologisch melkveebedrijf met negentig koeien in Schipluiden, bij Delft. Hun maatschap heeft ook een kinderopvangorganisatie op het erf. Bij de boerderij hoort 57 hectare land en vader en zoon beheren 30 hectare natuurgebied. Het is een groene omgeving waar de gemeenten en waterschappen in de regio zuinig op zijn, zegt Van den Berg, die voor het CDA in de gemeenteraad van Midden-Delfland zit.

null Beeld Martijn Gijsbertsen
Beeld Martijn Gijsbertsen

David Luijendijk (45) is biologisch-dynamisch groenteteler in Roelofarendsveen. “Ik heb zo’n 35 soorten, van sperziebonen en pompoen tot postelein en bleekselderij.” Hij teelt zijn groente op 2,3 hectare en heeft een onverwarmde kas van 3000 vierkante meter. Luijendijk verkoopt aan de groothandel en heeft een eigen winkel. Sinds kort zijn er ook veertig kippen en drie varkens. “Een beetje leven op het bedrijf is mooi.”

De verhalen achter alle Duurzame 100-initiatieven, filmpjes, info, een podcast en een klimaatzelftest vindt u hier.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden