Overbevissing

ClientEarth zet kabinet onder druk: Nederland doet te weinig tegen overbevissing

De eerste vaatjes nieuwe haring zijn inmiddels alweer geveild. Beeld ANP
De eerste vaatjes nieuwe haring zijn inmiddels alweer geveild.Beeld ANP

Door gebrekkige controle op visquota in Nederland bestaat het risico op overbevissing, signaleert de milieuorganisatie ClientEarth. Zij gaat het juridische gevecht aan.

Jelle Brandsma

De internationale milieuorganisatie ClientEarth begint een juridische procedure om betere controle op visvangst in Nederland af te dwingen. Volgens de organisatie is er gebrekkig toezicht op de lading die aan wal wordt gebracht in Nederlandse havens. Er is sprake van een groot risico op overbevissing, oneerlijke concurrentie en het op de Europese markt brengen van illegale vis, concludeert de organisatie.

Dinsdag dienden de advocaten Rogier Hörchner en Faton Bajrami namens ClientEarth een verzoek in om handhaving van de Uitvoeringsregeling zeevisserij. Hierin heeft Nederland de Europese regels voor controle op visquota vastgelegd. Het verzoek is gericht aan de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) die de controles moet uitvoeren, namens het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Als de organisatie niet voldoet aan het verzoek, tekent ClientEarth bezwaar aan en als dat geen resultaat oplevert, staat de gang naar de rechter open.

‘Goede voornemens zijn niet genoeg’

In oktober vorig jaar kreeg het kabinet al een waarschuwing van de Europese Commissie. De controle deugt niet en moet beter, staat daarin. De commissie in Brussel dreigt Nederland aan te klagen bij het Europees Hof van Justitie. Het kabinet heeft inmiddels aangegeven dat er aan verbetering wordt gewerkt. ClientEarth zet het kabinet extra onder druk. Advocaat Hörchner: “Goede voornemens zijn niet genoeg. We willen controles.”

De visafslag van IJmuiden. Hier worden vissen die ver uit de kust zwemmen in scholen, zoals haring, makreel en wijting met grote koel- en vriesschepen aan land gebracht. Beeld ANP
De visafslag van IJmuiden. Hier worden vissen die ver uit de kust zwemmen in scholen, zoals haring, makreel en wijting met grote koel- en vriesschepen aan land gebracht.Beeld ANP

ClientEarth wijst erop dat vissers zichzelf in de vingers snijden als de controle gebrekkig is. “Dan dreigt overbevissing en is er straks minder te vangen. Alle vissers hebben er belang bij dat het vissen eerlijk gebeurt”, zegt Irene Kingma, adviseur visserij van ClientEarth. Het handhavingsverzoek is daarom ingediend samen met de Europese vereniging van kleine vissers, Low Impact Fishers of Europe (Life).

Schattingen van de lading

ClientEarth verwijt de NVWA dat wordt volstaan met schattingen van de lading. Op die manier is onmogelijk duidelijk te maken hoeveel vis er aan land komt. De aanklacht is vooral gericht op de controle van de vangst van pelagische soorten, vissen die ver uit de kust zwemmen in scholen, zoals haring, makreel en wijting. Die worden met grote koel- en vriesschepen aan land gebracht in onder meer IJmuiden, een van de grootste visafslagen van Noord-Europa.

De Nederlandse trawlers brengen per jaar 400 miljoen kilo vis aan land in de Nederlandse havens. Dat is een derde van alle Europese quota voor deze vissoorten, maar adequate controle ontbreekt, stelt de milieuorganisatie. Het weekblad De Groene Amsterdammer deed eerder onderzoek en schreef dat de NVWA slechts twee controleurs inzet. Daarnaast huurt de organisatie particuliere beveiligers in die toezicht houden op het wegen van slechts een deel van de lading.

Lading Reefers niet gecontroleerd

Een ander deel van de vangst wordt vrijwel niet gecontroleerd. Dit betreft de lading van zogeheten reefers, transportschepen die vis ophalen bij vissersschepen op zee en bevroren aan land brengen. Zij worden volgens ClientEarth in de haven niet gecontroleerd omdat het geen vissersschepen zouden zijn. “Ze melden zelf hoeveel kilo ze aan boord hebben en dat is het dan”, zegt Kingma.

Rogier Hörchner licht toe dat ClientEarth wil dat er veel meer wordt gewogen op de visafslag. “Bovendien moeten de controles transparant worden. Nu is er op het internet geen besluit tot het opleggen van een dwangsom of boete voor de pelagische vissoorten te vinden. Dat is gek.” Om een betere controle te realiseren eist de milieuorganisatie van het kabinet ‘meer mensen en meer geld’. De NVWA kon dinsdag nog niet reageren: “We bekijken eerst wat er precies van ons wordt gevraagd en beslissen daarna wat wij ermee doen.”

Lees ook:

Wie komt er op voor de zilversmelt, de leng en de tongschar?

De regels voor duurzame visserij worden uitgebreid. Minister Schouten is tevreden, maar natuurorganisaties hadden gehoopt op meer.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden