null Beeld

Groene gidsRuitslachtoffers

BOING! Hoe voorkom je dat vogels zich te pletter vliegen tegen je raam?

Vele duizenden vogels vliegen zich jaarlijks te pletter tegen de ruiten van onze woonhuizen. Wat kun je doen om het aantal gevederde slachtoffers terug te dringen?

Sarah-Mie Luyckx

BOING!, een doffe knal, en even later ligt er een gecrashte vogel onder je venster. Menigeen heeft dit minidrama weleens meegemaakt. De Vogelbescherming rept in een artikel op haar website van honderdduizenden ruitslachtoffers per jaar. “Die schatting komt uit een oud rapport van Rijkswaterstaat van zo’n vijftien jaar geleden. Recenter onderzoek is er niet”, zegt Marc Scheur­kogel, woordvoerder van de Vogelbescherming. “Maar dat het aantal gestegen is door de toenemende verstedelijking ligt voor de hand.”

Hoogbouw blijkt niet veel meer leed te veroorzaken dan laagbouw. De botsingen vinden over het algemeen plaats tot maximaal de vierde verdieping van een gebouw, ongeveer de hoogte van de boomgrens. De voornaamste oorzaak van de aanvaringen: ruiten die ­wolken of bomen weerspiegelen, waardoor vogels niet in de gaten hebben dat ze op een pand aan vliegen. Ook een boosdoener: twee vensters achter elkaar, waardoor de suggestie wordt gewekt van een corridor.

En niet te vergeten: blinde paniek doordat er een kat of sperwer achter ze aan zit, waardoor zelfs in een vertrouwde omgeving navigeerfouten worden gemaakt. Daar is helaas geen kruid tegen gewassen.

Er is redelijk eenvoudig iets aan te doen

Het goede nieuws is dat er voor de rest relatief makkelijk wat aan te doen valt, meldt Scheurkogel opwekt. “Toen Rijks­waterstaat naar aanleiding van het rapport verticale strepen liet zandstralen op de doorzichtige geluidsschermen langs snel­wegen – waar ze in tegenstelling tot horizontale lijnen voor hun gevoel niet tussendoor kunnen – vloog liefst 80 procent minder vogels zich te pletter.”

Voor kleine vogels als de mus is een botsing met een raam vaak fataal.  Beeld Getty Images/iStockphoto
Voor kleine vogels als de mus is een botsing met een raam vaak fataal.Beeld Getty Images/iStockphoto

Om de ruiten van een woonhuis daarmee toe te takelen voert wat ver en dat is ook niet nodig. Uiteraard zijn er sinds jaar en dag voor enkele luttele euro’s de klassieke raamstickers verkrijgbaar, meestal met het silhouet van een roofvogel. Scheurkogel: “De vorm doet er in feite niet toe. Het gaat erom dat de vogels in de gaten hebben dat ze een obstakel naderen. Plak de stickers wel aan de buitenkant van het raam, want alles wat zich aan de binnenkant bevindt, ook kamerplanten en andere woonaccessoires, zullen ze door de weerspiegeling vaak niet waar­nemen. Daarbij moet je voor een kleur ­kiezen die contrasteert met de muur in het interieur. Is die wit, neem dan donkere stickers.”

Huiseigenaren die om esthetische redenen niet zo’n trek hebben in plakkers op de ruiten, stelt de Vogelbescherming gerust. “Je hoeft ze echt niet op elk raam te bevestigen, maar met name de grotere exemplaren in aanvliegroutes in tuinen. Een kleine ruit met uitzicht op een muur kun je gerust ongemoeid laten. Eigenlijk gewoon een kwestie van een beetje logisch nadenken.”

Daarbij is via de webshop van de Vogel­bescherming een weerbestendige ‘birdpen’ (€14,95) verkrijgbaar. Daarmee kun je een voor mensenogen onzichtbaar verticaal (!) strepenpatroon op de ramen aanbrengen, die door de vogels wel wordt waargenomen dankzij het weerkaatsende uv-laagje. Inmiddels schijnt er ook kant-en-klaar vogelvriendelijk veiligheidsglas met een dergelijke werking op de markt te zijn. Bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, vertelt Scheurkogel, die op onderzoek is uitgegaan. “In Nederland is het niet te koop, omdat het hier, voor zover ik weet, nog niet is gecertificeerd.”

Als het beestje knock-out is

Wie te maken krijgt met een vogelcrash, wordt soms ‘getrakteerd’ op een ‘artistieke’ afdruk van het slachtoffer, dankzij een ­combinatie van het vet van de veren en donspoeder. Dan betreft het over het algemeen flinkere vogels, zoals de houtduif of een uil, die de knal dikwijls overleven. Mocht het beest er knock-out bij liggen, laat het dan op een veilige plek in een donkere kartonnen doos een uurtje bijkomen, adviseert de Vogelbescherming. Geeft het daarna nog nauwelijks sjoege, neem dan contact op met de Dierenambulance. Mogelijk heeft-ie een gebroken vleugel.

Vijftig procent overleeft de botsing echter niet, weet Scheurkogel. Over het algemeen zijn het de kleinere tuinvogels, zoals de mus en de merel, die jammerlijk hun nekjes breken. Voor hen kun je niet meer doen dan ze een waardige laatste rustplaats te geven. Gewoonweg onder een struik ­bijvoorbeeld.

Overigens hoeft de combinatie vogels en glas niet altijd zo negatief te zijn, besluit Scheurkogel. “Een roodborstje dat tegen het raam tikt, wil echt niet naar binnen. Maar het beestje pikt dikwijls spinnetjes uit de sponningen van een raam. Of ziet zichzelf in een ruit en gaat over het algemeen in het broedseizoen het gevecht aan met de vermeende concurrent; het zijn heel territo­riale beestjes.”

De rubriek ‘Groene Gids’ beantwoordt praktische vragen over milieubewust(er) leven. Heeft u ook een praktische vraag over milieubewust(er) leven? Mail naar: groenegids@trouw.nl.

Lees ook:

Zo maak je je huis aantrekkelijk voor vogels, vlinders en bijen

Houd rekening met de natuur in, rondom en in de buurt van het huis, dat is de boodschap van het manifest Bouwen voor de natuur. Kan dat ook in een bestaand huis? En hoe maak je dat zelf natuurinclusief?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden