Vier vragenDroogte

Beregeningsverbod in Brabant: ‘Let op, we hebben onze grenzen bereikt’

 Een tractor bewerkt een droge akker in een polder bij Strijen. Door de droogte groeit het gewas minder snel.  Beeld ANP
Een tractor bewerkt een droge akker in een polder bij Strijen. Door de droogte groeit het gewas minder snel.Beeld ANP

Vanaf dinsdagochtend geldt er overdag een beregeningsverbod voor het hele Brabantse Delta vanwege extreme droogte. Een uitzonderlijke maatregel, vooral bedoeld om erger te voorkomen.

Yara van Buuren

De droge zomer van 2018 was al een spannend jaar voor het waterschap Brabantse Delta. “We hebben het toen net gered”, vertelt Inge Wesel, die zich als beleidsmedewerker bij het waterschap dagelijks met de waterverdeling bezighoudt. Sindsdien ziet het waterschap ieder jaar weer dat de vraag naar water groter is dan het aanbod. “De laatste jaren worden de grenzen opgezocht, maar de rek is eruit”, aldus Wesel.

Om die reden zag het waterschap zich genoodzaakt om een uitzonderlijk verbod op beregening in te voeren. Vanaf dinsdagochtend mogen agrariërs in het gebied tussen Bergen op Zoom en Tilburg tussen 7 uur ’s ochtends en 7 uur ’s avonds geen oppervlaktewater (water uit sloten, beken en rivieren) gebruiken om hun gewassen van water te voorzien.

null Beeld

1. In andere delen van Nederland geldt ook al een verbod op beregenen. Wat maakt deze maatregel uitzonderlijk?

“In andere delen van Nederland hebben waterschappen inderdaad recentelijk een totaalverbod afgekondigd voor het beregenen van land met water uit beken en sloten. Ook in het gebied van de Brabantse Delta zijn al totaalverboden. Dat is een maatregel die verder gaat dan het urenverbod. Echter, tot nu toe zijn die maatregelen ingevoerd in gebieden met zandgrond. Daar gebruiken agrariërs voornamelijk grondwater om hun land te beregenen. Die methode blijft ook met de huidige maatregelen toegestaan. Onze maatregel geldt voor de hele Brabantse Delta, dus ook in de polder. Daar is normaliter altijd voldoende oppervlaktewater aanwezig. Veel polderboeren zijn het oppompen van grondwater niet gewend en sterk afhankelijk van het oppervlaktewater. Hoewel met de huidige maatregel de agrariërs nog steeds twaalf uur per dag mogen beregenen, is de impact voor hen vele malen groter. Wij zijn het eerste waterschap dat op deze grote schaal een verbod heeft afgekondigd. Dat maakt het spannend.”

2. Waarom is de maatregel op dit moment noodzakelijk?

“Op dit moment zitten we aan de grens van onze watercapaciteit, de watervraag blijft hoog en het aanbod is te laag. Het is dus ook een signaal naar buiten toe: let op, we hebben onze grenzen bereikt. Daarbij blijft het de komende weken droog, met temperaturen van zelfs 35 graden. Die hoge temperaturen vergroten het risico op blauwalg. Er is water nodig om sloten en beken door te spoelen om zo bacteriegroei te voorkomen. Op dit moment bestaat het risico dat de blauwalg in ons hoofdsysteem komt. In dat geval moeten we het systeem, dat veel van onze polders van water voorziet, sluiten. In die situatie kan er een totaalverbod op beregening volgen. Dat willen we voorkomen, want een totaalverbod heeft gigantische consequenties voor het agrarisch gebied.”

3. Wat gaan we merken van het verbod?

“Het urenverbod is ingevoerd om schade te voorkomen. Boeren mogen hun land in de avond en de nacht nog steeds beregenen. Ook zijn er een aantal uitzonderingen ingesteld. Zo mogen fruittelers hun fruitbomen overdag blijven koelen, zodat deze niet verbranden in de hete zon. En het oppervlaktewater mag nog steeds gebruikt worden als drinkwater voor vee, of om bijvoorbeeld een brand te blussen. Tot slot heeft het geen gevolgen voor onze drinkwatervoorziening, dat staat er los van.”

4. Gaan andere waterschappen jullie voorbeeld volgen?

“We hebben onderling veel contact, maar uiteindelijk maakt iedere waterschap een eigen afweging. Het blijft een maatregel die je liever wil voorkomen. Maar hopelijk zorgt deze maatregel ervoor dat ergere verboden worden voorkomen.”

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Door het beregeningsverbod zit akkerbouwer Testers nu ook ’s nachts niet meer stil

Janick Testers (28) werkt als akkerbouwer op de boerderij van zijn ouders. Hij zet nu ’s nachts alle zeilen bij om hun oogst te redden.

Een waterinstallatie blijft niet uit zichzelf de hele nacht draaien. Zodra de slang binnen is, moet iemand het volgende spoor aansluiten. Dat doet Testers tegenwoordig – als het moet – ook om drie uur ’s nachts. Door de nieuwe maatregelen mag hij nog maar de helft van de tijd de gewassen water geven. Daarom is het volgens Testers belangrijk om iedere minuut na zeven uur in de avond te benutten.

De afgelopen weken gaf Testers de gewassen nog doorlopend water. Zodoende zijn ze wel gegroeid, maar het belangrijkste gedeelte begint nu pas. “Dit is het moment dat planten vulling geven aan de gewassen,” legt Testers uit. Zonder water blijven onder meer de aardappelen erg klein. Testers is bang dat zijn familie een belangrijk deel van de opbrengst misloopt. Dat is dit jaar met de hoge kosten extra vervelend.

De familie van Testers voor hun watervoorzieningen voor bijna 90 procent afhankelijk van het oppervlaktewater. Zij maken zich zorgen dat het waterschap binnenkort een geheel verbod zal aankondigen. “Dan hebben we echt een probleem,” aldus Testers.

Lees ook:
Hoe gaat het nu in de gortdroge Achterhoek? ‘Je kunt maatregelen nemen wat je wilt, daar valt niet tegenop te werken’

Drie jaar geleden wandelde Trouw door de verdroogde Achterhoek dat maatregelen wilde nemen tegen de droogte. Is dat gelukt?

Door het lage waterpeil komen bedrijven niet meer aan hun grondstoffen: ‘We hebben de verkoop gestaakt’

Zand, grind, staal en aluminium: de vraag ernaar is groot, maar het aanbod wordt beperkter nu de droogte toeslaat. Dus gaan de prijzen omhoog.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden