Een bank of pensioenfonds wil doorgaans liever niet in verband worden gebracht met ontbossing.

Biodiversiteit

Banken kunnen nu zelf het effect van hun investeringen op de natuur meten

Een bank of pensioenfonds wil doorgaans liever niet in verband worden gebracht met ontbossing.Beeld REUTERS

Een lening of investering mag de biodiversiteit niet meer schaden. Daartoe presenteert een internationale groep banken dinsdag een standaard.

Onno Havermans

Een bank of pensioenfonds wil niet in verband worden gebracht met ontbossing, aantasting van beschermde natuur of het verlies van kwetsbare dier- en plantensoorten. Maar het is vaak nog lastig om het effect op de biodiversiteit van een lening of investering in bijvoorbeeld een voedingsbedrijf te meten. Dat gaat echter snel veranderen.

Een internationale groep van 36 financiële instellingen uit negen landen presenteert dinsdag een standaard waarmee iedere bank, vermogensbeheerder of pensioenfonds gericht kan meten welke impact zijn of haar investeringen op de biodiversiteit heeft. Ook kan je met de standaard sturen op bescherming en herstel.

De groep, verenigd in het Partnership for Biodiversity Accounting Financials (PBAF), roept andere financiële instellingen op zich aan te sluiten om samen te werken aan een wereldwijde aanpak. PBAF werd drie jaar geleden opgezet na het alarmerende rapport van het VN-biodiversiteitsplatform Ipbes, waarin staat dat een miljoen soorten dreigen uit te sterven.

De B van biodiversiteit

PBAF is een initiatief van ASN Bank, Robeco, Triodos Bank, Actiam, Triple Jump en ontwikkelingsbank FMO. PBAF is het zusje van PCAF, het Partnership for Carbon Accounting Financials, dat zich richt op het klimaat en waarbij inmiddels 276 financiële instelling over de hele wereld zijn aangesloten. In de naam is de C van carbon (koolstof) ingeruild voor de B van biodiversiteit.

Dankzij satellietbeelden wordt steeds beter in kaart gebracht waar economische activiteit leidt tot ontbossing. Beeld Pointer
Dankzij satellietbeelden wordt steeds beter in kaart gebracht waar economische activiteit leidt tot ontbossing.Beeld Pointer

Maar waar de inzet voor het klimaat nog relatief eenvoudig is – de uitstoot van broeikasgassen moet omlaag – is de aanpak van biodiversiteitsverlies een stuk ingewikkelder. "Dat begint al bij de vraag of je je moet richten op bedreigde soorten of op ecosystemen als geheel” , zegt Roel Nozeman van ASN Bank.

De groene bank, die van oudsher een streng duurzaamheidsbeleid voert, constateerde bij het doorlichten van de eigen investeringen dat veel daarvan een negatieve impact hadden op de biodiversiteit. Om daar verandering in te brengen begon ASN Impact Investors vorig jaar een biodiversiteitsfonds, dat investeert in natuurherstel, bijvoorbeeld in bosbouw, boslandbouw, duurzame zeeën en ecotoerisme.

Nog weinig kennis

“In het huidige financieringssysteem heeft biodiversiteit bijna geen waarde”, zegt Nozeman. “Er is bij banken nog weinig kennis over biodiversiteit. En de gegevens van dataproviders verschillen nogal.” De nieuwe standaard, opgezet in overleg met diverse partijen, is dan ook ‘een levend document’, dat onderhevig is aan veranderingen, zo staat in de drie rapporten die PBAF dinsdag presenteert.

Die ontwikkeling zal snel gaan, verwacht Nozeman. Zo wordt dankzij satellietbeelden steeds beter in kaart gebracht waar economische activiteit leidt tot ontbossing en is de impact op beschermde gebieden tot op de vierkante kilometer te volgen met het door de internationale unie voor natuurbescherming IUCN ontwikkelde Star-model. Daarmee neemt de druk op bedrijven om rekenschap af te leggen toe.

“De komende jaren zullen bedrijven meer en meer over biodiversiteit gaan rapporteren”, verwacht Nozeman. “Er zijn al veel beloftes gedaan om ontbossing en overbevissing te stoppen, het maatschappelijk bewustzijn groeit en bedrijven gaan dat voelen. De hele voedselproductie moet op een andere manier, we moeten een omslag maken van de monocultuur in de landbouw naar een productie die meer in balans is met de natuur zoals natuurinclusieve landbouw, voedselbossen en boslandbouw. De overexploitatie is niet houdbaar, en ook de kwaliteit van het water moet verbeteren.”

PBAF presenteert de standaard bewust enkele maanden voor de biodiversiteitstop van de Verenigde Naties, dit najaar in het Chinese Kunming, die met harde beschermingsafspraken een ijkpunt moet worden voor de biodiversiteit zoals Parijs dat is voor het klimaat. “Het klimaat heeft een model, en dat gaat bij biodiversiteit ook gebeuren”, zegt Nozeman. “Banken kijken naar risico’s. Ze komen in beweging als er eisen worden gesteld.”

Lees ook:

Is uw investering een aanslag op de natuur? De bank weet nu het antwoord

Banken en pensioenfondsen moeten iets met biodiversiteit, want natuurverlies bedreigt hun balansen. Maar de meesten weten niet precies hoe ze dat moeten aanpakken. Voor het eerst zijn er nu openbare praktijkvoorbeelden, die uitkomst bieden.

Er is nog hoop voor bedreigde soorten, maar dat vraagt nogal wat

Als we onze samenleving zo reorganiseren dat duurzaamheid de norm is, valt de neergaande lijn van de biodiversiteit nog om te buigen.

Biodiversiteitsverlies leidt tot grote financiële risico’s

Net als klimaatverandering bedreigt verlies van biodiversiteit de waarde van beleggingen. Financiële instellingen moeten daar meer oog voor krijgen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden