SITE artikel beeld rubriek vincent wil zon 2021 Beeld -
SITE artikel beeld rubriek vincent wil zon 2021Beeld -

ColumnVincent wil zon

Alle vrachtwagens kunnen vanaf 2035 op batterijen de wereld over

Vincent Dekker

Vrachtwagens en bussen maken maar 2 procent uit van de auto’s op de Europese wegen, maar omdat ze zwaarder zijn en veel meer kilometers afleggen, zijn ze goed voor ruim een kwart van alle CO2-uitstoot van het wegtransport. Extra triest dus dat er nog amper elektrische trucks zijn. Het goede nieuws: in 2035 kunnen alle nieuwe vrachtwagens op batterijen rijden.

Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van Transport & Environment. Deze Europese instelling voor het schoner maken van transport heeft het Nederlandse onderzoeksbureau TNO naar de mogelijkheden laten kijken om dieselmotoren te vervangen door betere alternatieven. En die mogelijkheden blijken volop aanwezig.

Transport groeit sterk

Maar liefst 98 procent van het Europese wagenpark bestaat uit personenauto's en bestelbusjes. Die schakelen momenteel al over op batterij-elektrisch rijden en dat levert dus een grote CO2-reductie op. Maar als we niets aan het zware wegtransport doen, wordt die verbetering goeddeels teniet gedaan door de groei van die transportsector. Verwacht wordt dat vrachtwagens tot 2050 44 procent meer kilometers gaan afleggen en bussen zelfs 72 procent. Momenteel zijn die twee al goed voor maar liefst 28 procent van de CO2-uitstoot van het wegverkeer.

De e-Actros van Mercedes-Benz, een oplegger voor de lange afstand die 500 kilometer ver komt op één batterijlading. Vanaf 2024 verschijnt hij op de Europese wegen. Beeld Mercedes-Benz
De e-Actros van Mercedes-Benz, een oplegger voor de lange afstand die 500 kilometer ver komt op één batterijlading. Vanaf 2024 verschijnt hij op de Europese wegen.Beeld Mercedes-Benz

Bij stads-en streekbussen zie je nu ook al een omschakeling naar batterij-elektrisch rijden. In Nederland moeten bijvoorbeeld alle nieuwe bussen vanaf 2025 elektrisch zijn. Maar voor vrachtwagens zijn er nog lang niet zulke strenge regels gesteld. En de omschakeling gaat daar dan ook een stuk langzamer.

Batterij ook voor ver weg

Lange tijd werd gesteld, en ook nu hoor je dat nog wel, dat zware trucks voor het lange-afstandsverkeer niet op batterijen kunnen rijden. Die batterijen worden of te zwaar, waardoor een truck veel minder lading mee kan nemen, of ze zijn te klein waardoor veel te vaak en te lang bij laadpalen moet worden stilgestaan, zo luidt die redenering. Transport-onderzoeker Auke Hoekstra heeft dat argument al vaker onderuit gehaald, maar leek een roepende in de woestijn. Nu heeft echter TNO zijn visie aan de hand van gedegen onderzoek bevestigd.

TNO keek in eerste instantie naar wat de meest voorkomende lange afstand is die op één dag gereden wordt. Dat blijkt 800 kilometer te zijn. Dat is prima op batterijen te doen, aldus TNO. Je moet met een volle accu vertrekken en onderweg, tijdens een verplichte rustpauze, moet je één keer drie kwartier aan de laadpaal staan. Dankzij het feit dat elektrische trucks twee ton zwaarder mogen zijn dan dieseltrucks, heb je dan ook geen verlies aan ladingcapaciteit.

Batterij het goedkoopst

Maar liefst 99,8 procent van alle ritten die met zware vrachtwagens worden gemaakt, kunnen dan met batterijstroom worden gereden in plaats van met diesel. En een prettige bijkomstigheid voor de vlooteigenaren: elektrisch rijden zal goedkoper zijn dan rijden op diesel. Voor die 0,2 procent die op basis van één keer bijladen niet de eindbestemming halen, zou een brandstofcel op waterstof een alternatief kunnen zijn. Maar die waterstof-variant van elektrisch rijden zal wel duurder zijn dan de batterij-variant en ook nog duurder dan diesel, zelfs als met een flinke prijsdaling bij brandstofcellen en waterstof wordt gerekend. Dan is onderweg een keer extra laden misschien toch slimmer.

De overstap naar batterij-elektrische vrachtwagens gaat echter niet vanzelf. Er zijn wel maatregelen van de overheid voor nodig. Op dit moment zijn de normen voor het vrachtverkeer nog zo laks, dat er nauwelijks een stimulans van uitgaat om versneld diesel in te ruilen voor stroom. Zonder aanvullende maatregelen hebben we in 2030 ongeveer 650.000 batterij-elektrische trucks op de Europese wegen. Komt er wel extra CO2-belasting en/of een subsidie op e-trucks, dan kan dat ruim 1,2 miljoen worden.

Fabrikanten in startblokken

De vrachtwagenfabrikanten zijn in staat die aantallen te leveren, dus daar zit geen knelpunt. VS-president Biden maakte kort geleden bekend dat op e-trucks tot 40.000 dollar aan subsidie mogelijk wordt. Een dag later liet Tesla weten dat het zijn zware vrachtwagen, die al vijf jaar lang op de tekentafels ligt, vanaf eind dit jaar gaat uitleveren. Zo snel kan de overstap dus in gang worden gezet. In Europa hebben onder meer Volvo, MAN en Mercedes al batterij-elektrische zware vrachtwagens in de aanbieding. Het wordt vooral een kwestie van versneld opschalen van de productie om aan de potentiële vraag te kunnen voldoen.

Transport & Environment adviseert de Europese Commissie en nationale overheden om als doel te stellen dat in 2035 alle nieuwe trucks en bussen CO2-vrij rijden. In 2030 moeten de nieuwe trucks 65 procent minder CO2 uitstoten, nieuwe stad- en streekbussen moeten al in 2027 geheel CO2-vrij kunnen rijden en touringcars vanaf 2035. Het is technisch mogelijk, dus: wat let ons?

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon. Vincent Dekker heeft ook podcast, onder meer over elektrisch rijden. Beluister die via deze link of zoek hem op via de bekende kanalen.

Lees ook:

Nieuwe batterij kan vijftig keer sneller worden opgeladen en gaat eeuwig mee

Batterijen zijn de heilige graal bij de energietransitie. Voor elektrische auto’s en vliegtuigen, en voor het opvangen van schommelingen op het stroomnet zijn ze onontbeerlijk. De afgelopen tien jaar zijn ze al enorm in prijs gedaald en nu komen er batterijen die veel sneller zijn te laden en nooit oud worden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden