ReportagePlastic opruimen

Al suppend plasticvissen kan de wereld een stukje beter maken

Onderzoekers Maarten Erich (l) en Sandra de Vries (r) maken de plasticvangst schoon met een zeef.  Beeld Werry Crone
Onderzoekers Maarten Erich (l) en Sandra de Vries (r) maken de plasticvangst schoon met een zeef.Beeld Werry Crone

Onderzoekers testen tijdens een schoonmaakactie in de Vliet tussen Leiden en Delft een nieuwe methode om peddelend microplastic uit het water te halen. Als de resultaten naar behoren zijn, kunnen burgerwetenschappers deze methode straks zelf toepassen.

Remco Van Veluwen

Een opklaptafeltje, campingstoelen, een teiltje en een kannetje water. Een nietsvermoedende voorbijganger denkt niet snel dat hier in een hoekje van jachthaven De Vlietopper in Leidschendam een wetenschappelijke analyse op microplastic plaatsvindt. Maar dat is nu juist de boodschap die Sandra de Vries, ingenieur en gespecialiseerd in ‘citizen science’, vandaag wil uitdragen tijdens de Vliet Clean Sup. “Mensen denken altijd dat professioneel ‘fancy’ betekent, maar dat hoeft helemaal niet.”

Tijdens deze schoonmaakactie wordt de Vliet tussen Leiden en Delft van plastic ontdaan. Kinderen van diverse scoutingverenigingen hebben daarvoor al suppend (peddelsurfend) het kanaal afgevaren, driftig zoekend naar vooral grof zwerfplastic. Wetenschappers van WaterLab en stichting The Ocean Movement volgen hen, eveneens suppend. De laatsten zoeken alleen maar naar microplastic, piepkleine schilfers en korreltjes plastic, zo berucht omdat ze uitspoelen naar zee waar vissen en vogels ze opeten. Achter hun sups hebben de wetenschappers netten, extra fijnmazig, wat het suppen volgens De Vries loodzwaar maakt.

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Vissen naar microplastics vanaf een supboard is iets nieuws. De wetenschappers hopen hiermee burgers voor hun onderzoek in zoetwater te interesseren. Normaal wordt alleen op zee gevist naar microplastics, maar vissen vanaf een supboard is stukken goedkoper en kan ook vanaf een kajak of kano, zegt De Vries. “We testen nu of dit goede resultaten oplevert.” Als die resultaten goed zijn en als meer burgers suppend gaan vissen, dan is het probleem van microplastics beter in kaart te brengen, legt ze uit.

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

De onderzoekers gebruiken twee professionele sleepnetten, de scouts gebruikten eerder op de dag zelfgemaakte netten. Die zijn vervaardigd van metalen blikken, tiewraps en babypanty’s. Zo helpen de scouts ook mee bij het microplastic verzamelen. Eigenlijk horen daar ook kleine PET-flesjes aan vast, maar die zijn tijdens het suppen losgeraakt. “Dat is voor mij ook een goede les. Het moet dus steviger”, zegt De Vries.

Het analyseren van de plasticvangst gebeurt uiteindelijk gewoon aan de rand van de jachthaven. Een burgerwetenschapper zou het dus ook in zijn achtertuin kunnen doen. De plasticvangst wordt verzameld in een wit bakje. Maarten Erich, mariene bioloog en onderzoeker bij The Ocean Movement, bekijkt de vangst en begint deze te zeven, met een zeef waarop alles groter dan 1 millimeter blijft liggen. Geduldig spoelt hij alles schoon, om het plastic deeltje voor deeltje uit te zoeken.

“Dit kan iedereen. Het is net als de afwas doen: je moet het gewoon goed schoonmaken”, zegt Erich. Na een tijdje heft hij zijn pincet in de lucht. “Hier, moet je dit eens zien.” Het is een groen draadje, afkomstig van plastic visnet.

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Bepalen of iets van plastic is, kun je volgens Erich op enkele manieren doen. “Vaak heeft het een felle of witte effen kleur. Daarnaast behoudt plastic zijn vorm als het droogt en organisch materiaal niet. Ook kun je het proberen kapot te maken. Organisch materiaal breekt makkelijker dan plastic.” De Vries valt hem bij: “Ik twijfelde net over een wit dingetje, maar toen het in mijn vingers verkruimelde wist ik dat het schelp was.”

De komende dagen wordt er nog verder gevist in de Vliet. Dan moet ook duidelijk worden hoe kansrijk suppen en plasticvissen is.

Een miniscuul stukje piepschuim dat in het net werd gevonden. Beeld Werry Crone
Een miniscuul stukje piepschuim dat in het net werd gevonden.Beeld Werry Crone

Lees ook:

De aanpak van microplastics zit vol haken en ogen

Microplastics zijn een bron van milieuvervuiling. De EU wil ze daarom aanpakken, maar welke precies is nog vaag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden