Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zware kritiek op het functioneren van de rechtsstaat in EU-lidstaat Malta

Democratie

Janne Chaudron

Joseph Muscat, de premier van Malta. Zijn macht reikt veel te ver, concludeert de Venetië-Commissie. © REUTERS

De Maltese premier heeft veel te veel macht, concludeert de commissie die toeziet op de rechtsstaat in Europa. Het is de zoveelste tik op de vingers voor Malta, maar de Europese Commissie houdt zich tot op heden stil. 

De president, het parlement, ministers, de rechtspraak en de ombudsman: de Maltese premier Joseph Muscat heeft ze allemaal in zijn zak. Zijn macht reikt veel te ver, concludeert de Venetië-Commissie, het adviesorgaan dat namens de Raad van Europa, een samenwerkingsverband van 47 landen, toeziet op de rechtsstaat. De commissie presenteert maandag haar rapport, maar kwam al met voorlopige conclusies over het functioneren van de rechtsstaat op het eiland met 475.000 inwoners. 

Lees verder na de advertentie
Aanleiding voor de onderzoeken is de moord op journaliste Daphne Caruana Galazia ruim een jaar geleden - tot op heden is onduidelijk wie de opdracht gaf

Het is niet de eerste keer dat Malta in vrij harde bewoordingen wordt bekritiseerd. Eerder zei D66-Europarlementariër Sophie in 't Veld al in deze krant dat Maltese politici corrupt zijn en dat ze een artikel-7-procedure, waarin Malta in het uiterste geval haar stemrecht binnen de EU verliest, niet uitsluit. In 't Veld doet namens het Europees Parlement onderzoek naar de Maltese rechtsstaat. 

Gehaat

Aanleiding voor de onderzoeken is de moord op journaliste Daphne Caruana Galazia die ruim een jaar geleden werd opgeblazen in haar auto. Zij publiceerde veelvuldig over corrupte politici en werd op het eiland gehaat in regeringskringen. Er zijn mensen aangehouden voor de moord, maar het is vrijwel zeker dat zij werkten in opdracht van anderen. Tot op heden is onduidelijk wie de opdracht gaf.

Ook hebben politici die genoemd werden door Caruana Galazia en opdoken in de Panama Papers, nog altijd belangrijke posten. Het gaat om minister van toerisme Konrad Mizzi en stafchef Keith Schembri. Zij hebben geheime vennootschappen opgezet om geld weg te sluizen. Die vennootschappen werden geopend vlak nadat Mizzi, destijds minister van energie, een gasdeal sloot met Azerbeidzjan ver boven de marktprijs.

Wat de onafhankelijke onderzoekers vooral steekt is dat de autoriteiten weinig werk lijken te maken van het oplossen van de moord. Hoewel de Venetië-Commissie benadrukt dat het geen mandaat heeft om uitspraken te doen over individuele gevallen en strafzaken, concluderen de juridische experts wel dat Malta een ‘internationale plicht’ heeft de media en het maatschappelijk middenveld hun werk te laten doen. Zij horen de macht te controleren. Dat gebeurt te weinig omdat de media niet onafhankelijk zouden zijn, aldus de juridische experts.

Dubbelrol

Wat de commissie ook zorgen baart is dat de procureur-generaal een dubbelrol vervult: hij dient als openbaar aanklager en als adviseur van de regering. Problematisch, zeggen de juristen. Ook verdienen Maltese parlementariërs te weinig geld waardoor ze de oren te veel laten hangen naar de macht. De Maltese regering wacht het hele rapport af en wil voor die tijd niet reageren op de conclusies.

De Maltese oppositiepoliticus Simon Busuttil die het afgelopen jaar regelmatig kritiek uitte op de macht van de premier, ziet zijn gelijk bevestigd in de conclusies van de Venetië-Commissie. Hij prijst de Europese instituties die onafhankelijke onderzoeken starten, maar is teleurgesteld in de Europese sociaal-democraten waar premier Muscats partij deel vanuit maakt. “Het wordt hoog tijd dat ze zich druk maken over wat er hier  gebeurt", zegt hij.

Vorige week kreeg premier Muscat nog applaus toen hij een speech gaf op het congres van de Europese sociaal-democraten in Lissabon waar Frans Timmermans werd aangewezen als spitskandidaat. In zijn functie als eurocommissaris hekelt Timmermans de rechtsstaat in Polen, maar houdt hij zich op de vlakte als het gaat om Malta. Muscat somde in Lissabon de prestaties van zijn regering op: het eiland kent een lage werkloosheid en de economie groeit.

Er was één iemand die aanstoot nam aan de toespraak van Muscat: de Portugese Europarlementariër Ana Gomes. Zij twitterde na afloop: “Ik heb geen goed woord over voor mensen die deze oplichter ontvangen en toejuichen.”

Lees ook:

Malta oogst steeds meer kritiek om afhandeling van zaak rond vermoorde journaliste

Het was misschien niet haar kwalijkste vergrijp, maar een opmerking van de Maltese premiersvrouw Michelle Muscat deze week in een interview is de laatste aanleiding tot collectieve woede op Malta, het EU-landje dat al flinke tijd zwaar onder vuur ligt

Deel dit artikel

Aanleiding voor de onderzoeken is de moord op journaliste Daphne Caruana Galazia ruim een jaar geleden - tot op heden is onduidelijk wie de opdracht gaf