Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zalm, de onzichtbare metselaar

Democratie

Nicole Besselink

Informateur Gerrit Zalm legt vandaag tijdens het Kamerdebat over het nieuwe regeerakkoord verantwoording af over de bijna honderd dagen durende formatiegesprekken tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. © ANP

In stilte sleutelde informateur Gerrit Zalm het regeerakkoord in elkaar. Vandaag legt hij verantwoording af tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Drie keer zag de buitenwereld informateur Gerrit Zalm: bij zijn benoeming in juni, voor de zomerstop en deze week bij de presentatie van het regeerakkoord.

Lees verder na de advertentie

Haast onzichtbaar wist de oud-­vicepremier het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in elkaar te zetten. Dit tot tevredenheid van de vier partijen en tot frustratie van de buitenwacht, die lang verstoken bleef van nieuws.

Zuinig

Duidelijk is dat Zalm zich volledig ondergeschikt wilde maken aan de belangen van de formerende par­tijen. “Zuinig”, antwoordde hij bij zijn eerste persconferentie op de vraag hoe hij de media op de hoogte zou houden van de vorderingen in de Stadhouderskamer. Hij hield woord: belegden Edith Schippers en Tjeenk Willink als informateur respectievelijk zes en vier persoptredens, Zalm hield het bij drie.

Zalm was nauwelijks op een persoonlijke opvatting of kanttekening te betrappen.

De anders zo joviale VVD’er wilde de onderhandelaars tijdens de formatie op geen enkele manier voor de voeten lopen. Gaf zijn voorganger Tjeenk Willink nog te kennen het klimaat als hét aanpakdossier van dit moment te zien, en deed hij het migratieplan waar GroenLinks in de formatie over viel af als een ‘relatief gering punt’, Zalm was nauwelijks op een persoonlijke opvatting of kant­tekening te betrappen.

Achter de schermen

Ook achter de schermen liet Zalm het initiatief aanvankelijk bij VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Zij moesten maar aangeven welke onderwerpen ze in het regeerakkoord wilden terugzien en of dat document een vuistdik rapport of een A4’tje moest worden. Wilden de partijleiders en hun secondanten een paar dagen buiten het Binnenhof vergaderen? Prima, zei Zalm, dan gaan we dat regelen.

Eenmaal voorzien van verlanglijstjes nam de oud-minister van financiën het initiatief in de zomer over. Terwijl de partijkopstukken een paar weken konden bijkomen van hun campagnemarathon, zette Zalm ‘op eigen titel’ compromisvoorstellen op papier die hij liet doorberekenen. Terug van vakantie konden de partijen met de financiële kaders in de hand meteen doorpraten.

Ik denk dat mijn belangrijkste taak is om te kijken welke potentiële hobbels er liggen.

Gerrit Zalm

“Ik denk dat mijn belangrijkste taak is om te kijken welke potentiële hobbels er liggen om tot een coalitie te komen en of we dat kunnen oplossen middels afspraken in het regeerakkoord”, zei Zalm vooraf over zijn onbezoldigde klus.

Een neutraal oliemannetje wilde hij zijn, een informateur van de inhoud. Een motto of visie vond hij ‘een kwestie van het nieuwe kabinet’.

Identificatie met alle partijen

Het zal hebben geholpen dat Zalm zich met elke partij aan tafel kon identificeren. Uiteraard met zijn eigen VVD, en met CDA en D66, partijen met wie hij onder Kok en Balkenende in een kabinet zat. Maar ook met de kleinste partij aan tafel, de ChristenUnie.

Een neutraal oliemannetje wilde hij zijn, een informateur van de inhoud

Na de verkiezingen van 2002 moest Zalm als nieuwbakken VVD-leider zelf opboksen tegen de grotere partijen CDA en LPF.

Vandaag stapt de VVD’er nog één keer uit de coulissen om in de Tweede Kamer verantwoording af te leggen. Veel wijzer over de methode-Zalm zal de toeschouwer er waarschijnlijk niet van worden.

Doorgaans grijpt de oppositie het debat aan om haar eerste pijlen af te schieten op het nieuwe kabinet. Zalm kan zomaar net zo onzichtbaar blijven als tijdens de rest van de formatie.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Zalm was nauwelijks op een persoonlijke opvatting of kanttekening te betrappen.

Ik denk dat mijn belangrijkste taak is om te kijken welke potentiële hobbels er liggen.

Gerrit Zalm

Een neutraal oliemannetje wilde hij zijn, een informateur van de inhoud