Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wilders' cartoonwedstrijd is voer voor Pakistaanse islamisten

Democratie

Iris Ludeker

'Een vreedzaam protest tegen de cartoonwedstrijd over onze geliefde profeet in Holland', is te lezen op het spandoek dat de demonstranten meedragen. © AP

De protesten tegen Wilders in Pakistan vormen een test voor de nieuwe premier Imran Khan. Maakt hij een vuist tegen de politieke invloed van radicale islamisten?

Duizenden mensen zijn woensdag in de Pakistaanse stad Lahore bijeen gekomen om te protesteren tegen de voorgenomen Mohammed-cartoonwedstrijd van Geert Wilders. De betogers eisen dat de Pakistaanse regering Nederland dwingt Wilders' competitie te verbieden of, als dat niet lukt, de diplomatieke en economische banden met Nederland verbreekt. Zij zijn van plan om van Lahore naar Islamabad te marcheren om hun eis kracht bij te zetten.

Lees verder na de advertentie

De mars is een belangrijke test voor de Pakistaanse premier Imran Khan, die twee weken geleden aantrad. Hoe gaat hij om met radicale islamisten?

Geestelijke Khadim Hussain Rizvi zei al dat hij een atoombom op Nederland zou gooien als hij die mogelijkheid had

Blasfemiewet

De voormalige cricket-ster en playboy dankte zijn verkiezingsoverwinning in juli onder meer aan het feit dat hij verbaal tegen hen aan schurkte. De hardliners steunden hem in zijn strijd tegen de gevestigde partijen. Khan stelde zich op zijn beurt vierkant op achter de strenge blasfemiewet in Pakistan, waar op belediging van profeet Mohammed de doodstraf staat.

De partij die de betoging in Lahore organiseert, Tehreek-e-Labaik (TLP), dankt zijn bestaan en succes aan het verdedigen van diezelfde blasfemiewet. TLP werd in 2015 opgericht om Mumtaz Qadri te steunen, een politieagent die in 2011 de gouverneur van Punjab om het leven bracht nadat die de blasfemiewet had bekritiseerd. Qadri werd uiteindelijk opgehangen, maar niet nadat TLP grote straatprotesten had georganiseerd.

Vorig jaar boekte de beweging een grote politieke overwinning via dergelijke betogingen, nadat de toenmalige regering had voorgesteld de eed voor parlementariërs, waarin zij zweren op Mohammed, lichtelijk aan te passen. Aanhangers van TLP legden daarop hoofdstad Islamabad wekenlang plat, er dreigde grootschalig geweld en uiteindelijk zwichtte de regering. Het voorstel werd ingetrokken, de verantwoordelijke minister stapte op.

Zo heeft de TLP zich onder leiding van stokebrand-geestelijke Khadim Hussain Rizvi ontwikkeld tot een maatschappelijke en politieke factor van belang in Pakistan – ondanks het feit dat de partij electoraal (nog) geen potten weet te breken. Bij de verkiezingen in juli werd ze zesde, met ruim twee miljoen van de stemmen en nul zetels in het parlement.

Premier Khan staat voor het blok: maakt hij een vuist tegen Nederland of tegen de islamisten?

Ontwrichtend

De vraag is of premier Khan de islamisten de hand boven het hoofd houdt, en ze zo hun onevenredig grote machtspositie blijft gunnen. De eerste tekenen wijzen daar wel op. De TLP ageert al maanden tegen Wilders' cartoonplan (in juli al zei Rizvi dat hij een atoombom op Nederland zou gooien als hij die mogelijkheid had), maar Khan maakte er meteen een diplomatieke zaak van door zijn minister van buitenlandse zaken op Nederland af te sturen en bezwaar te maken. 

Met de mars op Islamabad in het vooruitzicht staat Khan nu voor het blok: maakt hij een (hardere) vuist tegen Nederland of tegen de islamisten? Twee zaken zijn daarbij voor de premier van belang: de houding van het machtige Pakistaanse leger en die van de Pakistaanse bevolking. Vorig jaar greep het leger niet in toen de TLP het maatschappelijk leven ontwrichtte met zijn protesten – ondanks verzoeken daartoe van de toenmalige regering. Khans relatie met de militairen is beter, zo nodig kan hij waarschijnlijk een beroep hen doen.

Maar belangrijker voor Khan is of hij iets te winnen heeft door de confrontatie met de TLP te zoeken, in plaats van met Nederland. De radicalen kunnen electoraal misschien niet bogen op enorme  aanhang, hun afkeer van Wilders' plannen wordt in Pakistan breder gedeeld. Ook liberalere moslims zijn niet gediend van het moedwillig beledigen van hun profeet. "Ik ken de westerse manier van denken",  zei premier Khan erover. "Zij zullen niet terugkomen van hun vrijheid van meningsuiting, omdat de meerderheid onze liefde voor de profeet niet begrijpt." 

Buitenlandse Zaken scherpt reisadvies aan

Nederlanders die in Pakistan zijn, wordt aangeraden een laag profiel aan te houden. Ook moeten ze alert zijn op demonstraties.

Met een aanscherping van het reisadvies waarschuwt het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken reizigers voor de onrust die in het land is ontstaan door de plannen van de PVV om een tentoonstelling met cartoons van de profeet Mohammed te organiseren.

Nederlanders kunnen het beste betogingen en drukke plaatsen in Pakistan vermijden. Die vinden op dit moment plaats in verschillende grote steden, waaronder Islamabad, Lahore en Karachi, schrijft het departement, dat het reisadvies onder meer baseert op informatie van de Nederlandse ambassade ter plekke en de veiligheidsdiensten. Vooral na het vrijdaggebed kunnen de betogingen massaal zijn. Kom je er per ongeluk in terecht, dan adviseert het ministerie om je zo snel mogelijk uit de voeten te maken, waarbij je moet voorkomen dat heel duidelijk is dat je uit Nederland komt.

Naast deze extra waarschuwing blijft de dreiging van terrorisme in heel Pakistan bestaan. Ook in de relatief veiliger gebieden, schrijft het ministerie. Om die reden is het verstandig alert te zijn bij drukbezochte openbare plaatsen. De laatste jaren waren bijvoorbeeld markten, hotels, clubs, restaurants, gebedshuizen en scholen het doelwit van aanslagen.

Lees ook: Man opgepakt die dreigde met aanslag op het Binnenhof

De politie heeft dinsdag een man aangehouden die dreigde een aanslag te plegen op de PVV of op het gebouw van de Tweede Kamer. 

Het kabinet neemt afstand van de cartoonwedstrijd van Wilders

De Nederlandse regering ziet zich genoodzaakt om Pakistan en andere landen duidelijk te maken dat het kabinet niet betrokken is bij de cartoonwedstrijd van PVV-leider Wilders over de profeet Mohammed. 

'Boycot Nederlandse producten, sluit hun ambassade', staat op de borden van Pakistaanse studenten, die dinsdag al demonstreerden tegen de cartoonwedstrijd van Geert Wilders. © AP

Deel dit artikel

Geestelijke Khadim Hussain Rizvi zei al dat hij een atoombom op Nederland zou gooien als hij die mogelijkheid had

Premier Khan staat voor het blok: maakt hij een vuist tegen Nederland of tegen de islamisten?