Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wiebes maakt veelbelovende start in Groningen

Democratie

Bart Zuidervaart

© Werry Crone

De minister van economische zaken wacht vandaag opnieuw een lang debat over de gaswinning. Vooralsnog maakt Wiebes indruk als de man die de aardbevingsproblematiek moet oplossen.

De stemming onder de boeren was al niet best toen ze vorige week donderdagmorgen uit Groningen vertrokken richting Den Haag. Daar wilden ze met hun trekkers naar het Binnenhof opstomen, ontevreden als ze zijn over het gesol met het aardbevingsgebied. Bij de ingang van de stad verschenen de ME-busjes, een politiehelikopter hing in de lucht. Het boerenprotest strandde op het Malieveld. Het humeur van de Groningers verslechterde verder.

Lees verder na de advertentie

CDA-Tweede Kamerlid Agnes Mulder zag de boosheid. Ze belde een medewerker van Eric Wiebes. Kon de minister van economische zaken en klimaat misschien langskomen? Niet veel later verscheen Wiebes op het Malieveld, hij had collega-minister Carola Schouten (landbouw) meegenomen. Samen doken ze in een cabine van een trekker. Tegen de bestuurder zei Wiebes: "Binnen enkele weken wil ik een afspraak met jullie en dan praten we verder." Het kwam de sfeer ten goede. Mulder: "Ik ben best wel een beetje trots op deze minister."

Binnen enkele weken wil ik een afspraak met jullie

Minister Eric Wiebes

Vertrouwen naar nul

Eric Wiebes was in een vorig leven staatssecretaris van financiën, sinds vorig jaar oktober is hij de man die de aardbevingsproblemen in Groningen moet oplossen. Zijn voorganger Henk Kamp was in de veronderstelling dat de klus van Wiebes te overzien zou zijn. In Trouw zei Kamp bij zijn afscheid: "Er is veel minder gaswinning, 85 procent van de schades is naar tevredenheid afgehandeld. Het dossier dat er straks ligt, is een heel ander dossier."

Drie maanden later schudde de grond in Zeerijp, 3.4 op de schaal van Richter. Duizenden schademeldingen. Woedende en bange Groningers. Het vertrouwen in de overheid zakte, voor zover dat de afgelopen jaren al was gegroeid, terug naar nul.

Ik ben zelf nogal een driftig mannetje

Minister Eric Wiebes

Taalgebruik

Wat vooral opvalt aan de huidige minister: zijn taalgebruik. In zijn eerste grote debat over de gaswinning in Groningen zei Wiebes: "Er staat daar een grote taak en hier staat een heel klein mannetje en dat ben ik." Later, over de rol van de regering: "Dit is een Nederlands overheidsfalen van on-Nederlandse proporties." En onlangs, over boze Groningers: "Als ik een jaar moest wachten op het herstel van mijn schade zou ik nog een stuk bozer zijn geweest. Ik ben zelf nogal een driftig mannetje."

Het zijn niet alleen zijn woorden die goed vallen, zegt Annemarie Heite. Zij is, als woningbezitter in Bedum, gedupeerde en heeft zich ontpopt als een van de woordvoerders van het beefgebied. "Kamp was onbenaderbaar. Ik heb Wiebes hier onlangs zien verschijnen, hij gaf alle actievoerders een hand: 'Hoi, ik ben Eric'. Bij vergaderingen met bestuurders nam Kamp altijd de leiding. Wiebes gaat zitten en zegt 'Wie is de voorzitter?' Het lijkt iets kleins, maar het is een wereld van verschil."

'Hoi, ik ben Eric'

Kamp was hoekig

De naam Henk Kamp roept in het noorden weinig vrolijke herinneringen op. In 2012 schokte de bodem in Huizinge ongekend hard; 3.6 op de schaal van Richter. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseerde de gaswinning 'zo snel mogelijk en zo veel als mogelijk' te verminderen. In 2013 verhoogde Kamp de gasproductie van 48 naar bijna 54 miljard kuub. De toenmalige directeur van het SodM Jan de Jong rept over 'een meedogenloos besluit'. "Er hadden doden kunnen vallen." Heite: "Kamp blijft framen dat hij de gaswinning uiteindelijk heeft verminderd naar 21,6 miljard kuub." Daar moest wel de rechter aan te pas komen, benadrukt ze.

CDA'er Mulder: "Kamp is altijd hoekig geweest. Zo flexibel als een stalen deur. PvdA'er Henk Nijboer: "Ik vind dat Kamp de situatie in Groningen uit de hand heeft laten lopen. Ja, ook mijn partij zat toen inderdaad in het kabinet. Maar de minister is wel de eerstverantwoordelijke."

Er is wel degelijk ook lof voor Kamp. "Ik zou hem onrecht aan doen door te stellen dat er de afgelopen jaren niks goed is gegaan", zegt Annemarie Heite. Ze noemt de meer dan 80.000 schademeldingen die naar tevredenheid zijn afgehandeld. Heite: "Dat is een pluim waard." Agnes Mulder denkt dat Kamp in het vorige kabinet niet veel speelruimte had. "Wiebes kan meer bewegen. Jammer is het wel dat er intussen zoveel goodwill verloren is gegaan."

Schadeprotocol

De huidige minister beseft dat hij slechts aan de start staat van 'de grote taak', zoals hij dat noemt. Het schadeprotocol is er eindelijk gekomen. Maar het echte werk begint pas. Wiebes moet iets bedenken om de gaswinning terug te kunnen brengen naar 12 miljard kuub per jaar, rekening houdend met buitenlandse exportcontracten en binnenlandse gasfornuizen en cv-ketels. Geen sinecure. Bovendien wachten tienduizenden huizen op renovatie.

Groningen is te vaak teleurgesteld om op voorhand te geloven in een goede afloop. Wiebes zal worden afgerekend op zijn daden. Henk Nijboer zegt: "Voor die hersteloperatie zijn heel veel investeringen nodig. De minister zal met de pet rond moeten gaan in de Trêveszaal." Het PvdA-Kamerlid past ervoor te vroeg te juichen. "Ik herinner me de vorige baan van Wiebes. De Belastingdienst is ook nog lang niet op orde."

Lees ook: Zo kunnen we het gasverbruik terugdringen 

Deel dit artikel

Binnen enkele weken wil ik een afspraak met jullie

Minister Eric Wiebes

Ik ben zelf nogal een driftig mannetje

Minister Eric Wiebes

'Hoi, ik ben Eric'