Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie heeft de Amerikaanse verkiezingen nu eigenlijk gewonnen?

Democratie

Seije Slager

De jonge socialiste Alexandria Ocasio-Cortez uit New York is met haar 29 jaar straks de jongste vrouw ooit in het Huis. © AP
Analyse

De kloof tussen Democraten en Republikeinen laat zich na de tussentijdse verkiezingen niet meer zo duidelijk op een kaart aanwijzen. Maar hij is niet minder diep geworden.

Wie de politieke kaart van de Verenigde Staten na de tussentijdse verkiezingen bestudeert, moet concluderen dat veel verhalen die de afgelopen jaren over de Amerikaanse politiek verteld zijn, in de praktijk genuanceerder liggen.

Lees verder na de advertentie

Zo was er het verhaal van een Amerika waar de kloof tussen de kust en het binnenland steeds groter wordt. In dat verhaal had het midwesten zich al definitief van de kosmopolieten aan de kust afgekeerd. Bij de verkiezingen in 2016 voegden vervolgens ook de teleurgestelde arbeiders in de staten rondom de Grote Meren zich bij het Republikeinse hartland. Van de Democratische elite hadden die niets meer te verwachten.

© Trouw

Maar wie bijvoorbeeld kijkt naar de uitslagen van de gouverneursverkiezingen, ziet: zó Republikeins rood kleurt het midden van het land nu ook weer niet. In New Mexico, Kansas, Illinois en Michigan zijn de Democraten sinds dinsdag weer aan de macht.

Deze verkiezingen werden alom gezien als een referendum over het beleid van Trump, en de Democraten profiteerden

Milde teleurstelling

Het zuiden en zuidoosten zien er eigenlijk een stuk roder uit. Dat logenstraft nog zo’n vaak verteld verhaal: dat die staten geleidelijk aan steeds minder wit worden, en dus steeds minder Republikeins. Maar voorlopig nog niet, dus. Als deze verkiezingen voor de Democraten toch als een milde teleurstelling aanvoelen, dan komt dat deels doordat enkele van de Democratische kandidaten die een ‘nieuw elan’ vertegenwoordigden, er daar toch niet in slaagden om te winnen.

© Trouw

Zo legde in Florida de jonge, progressieve, zwarte kandidaat voor het gouverneurschap, Andrew Gillum, het af tegen Ron DeSantis. Wat dat verlies in Florida extra bitter maakte voor de Democraten, was de campagne die de Republikeinen tegen Gillum voerden. Met toespelingen op ‘apen’ en ‘katoenplukken’ speelden ze openlijk in op racistische sentimenten. Het is de Democraten niet gelukt om dat soort onderbuikpolitiek onschadelijk te maken.

Referendum

Maar een overwinning op punten behaalden ze zeker. Deze verkiezingen werden alom gezien als een referendum over het beleid van Trump, en de Democraten profiteerden, ondanks de goede economie, van de ­onvrede over zijn presidentschap.

Ze pakten ruim 25 zetels terug in het Huis van Afgevaardigden, en hebben daar voor het eerst sinds 2010 weer de meerderheid. Ook bij de gouverneursverkiezingen deden ze het goed.

© Trouw

Dat de Republikeinen hun meerderheid in de Senaat uitbouwden, was verwacht. Slechts een deel van de senaatszetels werd betwist, en toevallig waren dat vooral Democratische zetels, in staten die twee jaar geleden voor president Trump kozen. Ze hadden daar dus meer te verliezen dan te winnen.

Loyaal aan Trump

Maar Trump mag dan afgestraft zijn, binnen zijn eigen partij klinkt zijn geluid nu des te luider. In de Senaat verloren veel Democraten van het midden hun zetel aan rechts-populistische Republikeinen die loyaal zijn aan Trump. De kloof tussen Democraten en Republikeinen is dus niet gedicht.

Er werd een recordaantal vrouwen verkozen, en ook een recordaantal kandidaten uit min­der­heids­groe­pe­rin­gen

Wie die kloof wil lokaliseren, kan inzoomen op de districten voor het Huis die de Democraten van de Republikeinen hebben afgepakt. Dat zijn stedelijke en voorstedelijke districten. Het lijkt erop dat de kiezers daar nu wel genoeg hebben van de harde, nationalistische retoriek van Trump. In de meer landelijke gebieden van de Verenigde Staten vergrootten de Republikeinen vaak juist hun voorsprong.

Een andere kloof laat zich zien als je inzoomt op welke kandidaten gekozen werden in het Huis van Afgevaardigden. Bij de Republikeinen zijn dat nog steeds vooral witte, oudere mannen. Bij de Democraten zijn die voor het eerst niet meer in de meerderheid. Er werd een recordaantal vrouwen verkozen, en ook een recordaantal kandidaten uit minderheidsgroeperingen. Voor het eerst zitten straks twee moslima’s en twee native Americans in het Huis.

De jonge socialiste Alexandria Ocasio-Cortez uit New York is met haar 29 jaar straks de jongste vrouw ooit in het Huis. Democraten die deze verkiezingen op meer hadden gehoopt, kunnen zich in ieder geval troosten met een blik op het stemgedrag van jongere Amerikanen: van de kiezers onder de 34 stemde bij deze verkiezingen 62 procent op de Democraten.

Lees ook:

Heeft Trump het in zich de neergang te stoppen?

Een ‘geweldig succes’ noemde Donald Trump de uitslag van de verkiezingen van dinsdag. Maar zijn tweet was nogal kortaf. De Amerikaanse president beseft ongetwijfeld dat hij in hetzelfde schuitje zit als die Griekse koning, Pyrrhus van Epirus, die na een slag met de Romeinen gezegd moet hebben: “Nog zo’n overwinning en het is met ons gedaan.”

Polarisatie in de VS: waar houdt dit op?

Amerika wordt verscheurd door de steeds grimmiger vijandschap tussen Democraten en Republikeinen. Twee Amerikaanse deskundigen die ervaring hebben in conflictgebieden overal ter wereld over hun eigen democratie: hoe gezond is die nog?

Deel dit artikel

Deze verkiezingen werden alom gezien als een referendum over het beleid van Trump, en de Democraten profiteerden

Er werd een recordaantal vrouwen verkozen, en ook een recordaantal kandidaten uit min­der­heids­groe­pe­rin­gen