Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Weet je het echt niet meer als politicus? Probeer dan één van deze beproefde vertragingstrucs

Democratie

Redactie

Jeroen van der Veer is een graag geziene gast bij Defensie. Hier presenteert hij een onderzoek over veilig werken. © EPA Bart Maat
Plein 2

Het is een beproefd Haags recept voor een minister die geen knoop kan doorhakken over een heikel vraagstuk. Laat een paar studies verrichten, en voor je het weet zit de regeerperiode erop. Kritiek is eenvoudig te pareren. Het kabinet moet zich toch zorgvuldig laten informeren, alvorens een besluit te nemen? De parlementaire redactie van Trouw ontrafelt drie ingenieuze vertragingstactieken:

Tactiek 1: Klankborden met Jeroen van der Veer

Lees verder na de advertentie

Onlangs schreef deze krant over de nieuwe onderzeeboten voor de marine. Defensie wil die bij de Nederlandse werf Damen kopen, maar de ministeries van financiën en economische zaken vinden de aanbiedingen van Franse en Duitse concurrenten ook aantrekkelijk. Om uit de impasse te komen gaan denktank HCSS en consultancy PWC alle fabrikanten beoordelen op hun mogelijke bijdrage aan de Nederlandse defensie-industrie. Defensie verwacht dat Damen dan alsnog als winnaar uit de bus komt.

De aanschaf van onderzeeboten is berucht om de vertragingstactieken. In 2013 schreef minister Jeanine Hennis dat zij rond 2025 een opvolger van de huidige Walrus-klasse in de vaart wil hebben. Maar het geld ontbrak. Ze wilde aan het begin van haar ambtstermijn ook niet expliciet de verantwoordelijkheid bij een volgend kabinet leggen, dus het tijdrekken kon beginnen.

In 2015 kwam ze met een ‘visie op de toekomst van de onderzeedienst’ die nogmaals schetst dat Defensie deze wapens nodig heeft. Daarna stelde ze een ‘klankbordgroep’ in onder leiding van oud-Shelltopman Jeroen van der Veer. In 2016 begonnen gesprekken met fabrikanten.

Tactiek 2: Minstens een jaar op een algemene visie studeren

Een lege portemonnee is niet de enige reden om een onderzoek in te stellen. Minister van sociale zaken Wouter Koolmees zit met het probleem dat een groeiend aantal zzp’ers geen pensioen opbouwt. Politiek en sociale partners zijn hopeloos verdeeld over de vraag of dat verplicht moet worden.

Vorig jaar stelde Koolmees een commissie van hoogleraren in. Zij onderzoeken wat de invloed op het pensioenstelsel is als het aantal zelfstandigen dat voor platforms als Uber of Deliveroo werkt toeneemt. Wij durven wel een voorzichtige voorspelling over de bevindingen te doen: het is een probleem als steeds minder mensen pensioen opbouwen of AOW-premie betalen.

Naar het schijnt zal de commissie niet één oplossing aanbevelen, maar verschillende opties schetsen. Dan is de cirkel rond. De politiek komt er niet uit, dus schuift die het probleem door naar een groep onderzoekers. Die erkennen dat er een probleem is, maar vinden dat de politiek moet beslissen welke aanpak de voorkeur heeft.

Vermoedelijk kan Koolmees’ opvolger ermee aan de slag. De commissie is in november 2019 klaar. Een kabinetsreactie op het rapport kan best tot in het voorjaar van 2020 op zich laten wachten. Voordat de Kamer erover debatteert is het al bijna zomer. Dan resteert weinig tijd voor maatregelen, want eind 2020 gaat alle aandacht naar de campagne voor de Kamerverkiezingen van 2021.

Paul Blokhuis, de voor vaccinatiebeleid verantwoordelijke CU-staatssecretaris, koopt ook behendig tijd. Na een mazelenuitbraak in een Haags kinderdagverblijf pleitten de andere coalitiepartijen voor maatregelen tegen ‘anti-vaxxers’. Een deel van Blokhuis’ achterban zal daar om religieuze redenen moeite mee hebben. Hij gaat nu onderzoeken wat de ‘kritische vaccinatiegrens’ is. De WHO weet dat al. Een vaccinatiegraad van 95 procent is nodig om uitbraken te voorkomen, terwijl die in Nederland gedaald is tot 90 procent.

Tactiek 3: Vooronderzoek naar een mogelijke onderzoeksmethode

Echt politiek vakwerk leverde minister Ingrid van Engelshoven door onlangs het onderwerp van koloniale roofkunst in Nederlandse musea op de lange baan te schuiven. Er komt een onderzoek om ‘een methodiek te ontwikkelen voor herkomstonderzoek’.

Ook komt er in september een externe adviescommissie, die een jaar de tijd krijgt. In het najaar van 2020 wil ze een reactie aan de Kamer sturen. Kort daarna barst de verkiezingscampagne los.

Plein 2 

In Plein 2 worden de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Deel dit artikel